The Slowest Chairlift in the Valley

In winter, the chairlift at Kessel Mountain carried skiers to the top in six minutes. In summer, it carried hikers in forty.

Vào mùa đông, cáp treo ghế ngồi ở núi Kessel đưa người trượt tuyết lên đỉnh trong sáu phút. Vào mùa hè, nó đưa người đi bộ đường dài lên trong bốn mươi phút.

Takeshi had run the lift station for seven summers. The snow melted every May, and the green grass came back to the slopes. The big machines that made snow stood silent in the fields like sleeping animals. Only one old chairlift kept moving, and it moved at the speed of a walking cow.

Takeshi đã điều hành trạm cáp treo suốt bảy mùa hè. Tuyết tan vào mỗi tháng Năm, và cỏ xanh trở lại trên các sườn dốc. Những cỗ máy lớn làm tuyết đứng lặng im trên cánh đồng như những con vật đang ngủ. Chỉ còn một chiếc cáp treo cũ vẫn chuyển động, và nó chuyển động với tốc độ của một con bò đang đi bộ.

On a bright Tuesday in July, a visitor arrived at the bottom station. He carried a heavy bag of tools. He was a tall man with a clipboard and a company badge. His name was Raj.

Vào một ngày thứ Ba nắng đẹp trong tháng Bảy, một vị khách đến trạm dưới. Anh mang theo một túi dụng cụ nặng. Anh là một người đàn ông cao, cầm bìa kẹp giấy và đeo thẻ công ty. Tên anh là Raj.

"I am here for the yearly check," he said. "The owners want a report on the motor. They are thinking about an upgrade."

"Tôi đến để kiểm tra hằng năm," anh nói. "Các chủ sở hữu muốn có báo cáo về động cơ. Họ đang cân nhắc việc nâng cấp."

"An upgrade?" said Takeshi.

"Nâng cấp?" Takeshi hỏi.

"A faster lift for summer. Ten minutes instead of forty. More riders, more money." Raj shrugged, as if he did not care much either way. "That is what they told me."

"Một chiếc cáp treo nhanh hơn cho mùa hè. Mười phút thay vì bốn mươi. Nhiều khách hơn, nhiều tiền hơn." Raj nhún vai, như thể anh cũng chẳng bận tâm lắm. "Họ nói với tôi như vậy."

Takeshi said nothing. He poured water into a plastic cup and handed it over. Then he went back to his stool. The first chair of the day swung out of the station.

Takeshi không nói gì. Anh rót nước vào một chiếc cốc nhựa và đưa cho khách. Rồi anh quay lại chiếc ghế đẩu của mình. Chiếc ghế đầu tiên trong ngày đung đưa rời khỏi trạm.

Raj spent the morning inside the motor room. Takeshi could hear him working through the thin wall. There was the sound of a spanner, a long silence, and then a low whistle. At noon, Raj came out with oil on his hands.

Raj dành cả buổi sáng trong phòng động cơ. Takeshi nghe thấy anh làm việc qua bức tường mỏng. Có tiếng cờ lê, một khoảng im lặng dài, rồi một tiếng huýt sáo khe khẽ. Đến trưa, Raj bước ra với đôi tay dính dầu.

"The motor is strong," he said. "It can run three times faster than this. Why does it crawl?"

"Động cơ rất khỏe," anh nói. "Nó có thể chạy nhanh gấp ba lần thế này. Sao nó lại bò?"

"The owner set it that way many years ago," said Takeshi. "Safer for old knees."

"Chủ sở hữu đã đặt như vậy từ nhiều năm trước," Takeshi nói. "An toàn hơn cho những đầu gối già."

"Safer," Raj repeated. He did not sound convinced.

"An toàn hơn," Raj lặp lại. Anh nghe không có vẻ tin.

In the afternoon, Raj decided to watch the passengers. He sat on a bench near the entrance with his clipboard on his lap. Takeshi did his usual work. He helped a mother lift a pushchair onto a chair, and he gave a young man a map. He stopped the lift for a moment so an older hiker could sit down safely.

Buổi chiều, Raj quyết định quan sát hành khách. Anh ngồi trên một băng ghế gần lối vào với bìa kẹp giấy trên đùi. Takeshi làm công việc thường ngày. Anh giúp một người mẹ nhấc xe đẩy em bé lên ghế, và đưa cho một chàng trai trẻ tấm bản đồ. Anh dừng cáp treo một lát để một người đi bộ lớn tuổi ngồi xuống an toàn.

People came in different moods. Some were cheerful, and some looked impatient already. A teenage boy checked his phone twice before he even sat down.

Mọi người đến với những tâm trạng khác nhau. Một số vui vẻ, và một số trông đã sốt ruột. Một cậu thiếu niên xem điện thoại hai lần ngay cả trước khi ngồi xuống.

"Forty minutes!" one man said, with a laugh that was not friendly. "My legs are faster than this."

"Bốn mươi phút!" một người đàn ông nói, với tiếng cười không thân thiện. "Chân tôi còn nhanh hơn cái này."

"Then walk," said Takeshi, and he smiled. The man did not walk. He climbed onto the chair and grumbled until it disappeared into the trees.

"Vậy thì đi bộ đi," Takeshi nói, và mỉm cười. Người đàn ông không đi bộ. Ông leo lên ghế và càu nhàu cho đến khi chiếc ghế khuất vào rừng cây.

Raj wrote something on his clipboard. "You hear this complaint all day?"

Raj viết gì đó lên bìa kẹp giấy. "Anh nghe lời phàn nàn này suốt ngày à?"

"Every day," said Takeshi. "It is part of the job."

"Ngày nào cũng vậy," Takeshi nói. "Đó là một phần của công việc."

"And it does not bother you?"

"Và anh không thấy phiền sao?"

"No." Takeshi looked up the hill, where the cables shone in the sun. "Wait until they come down."

"Không." Takeshi nhìn lên đồi, nơi những sợi cáp sáng lấp lánh trong nắng. "Hãy đợi đến khi họ xuống."

Raj frowned, but he stayed. At five o'clock, the first riders returned from the top. A couple stepped off the chair, and they were holding hands. A man in a blue shirt was smiling at nobody in particular. Two sisters were laughing so hard that one of them had to sit down on the grass.

Raj cau mày, nhưng anh ở lại. Lúc năm giờ, những người đầu tiên từ đỉnh núi quay về. Một cặp đôi bước xuống khỏi ghế, tay trong tay. Một người đàn ông áo sơ mi xanh đang mỉm cười với chẳng ai cả. Hai chị em cười to đến nỗi một người phải ngồi xuống bãi cỏ.

"They look happy," Raj said slowly.

"Trông họ hạnh phúc," Raj chậm rãi nói.

"Mostly," said Takeshi. "Not always at the start. But when they come back, yes."

"Phần lớn là vậy," Takeshi nói. "Không phải lúc nào cũng thế khi mới bắt đầu. Nhưng khi quay về thì đúng vậy."

That evening, they ate dinner together in the small kitchen behind the station. Takeshi cooked rice and vegetables on a camping burner. They talked about the mountain, and about the old machines Raj had repaired in other valleys. The conversation was easy.

Tối đó, họ ăn tối cùng nhau trong căn bếp nhỏ phía sau trạm. Takeshi nấu cơm và rau trên một cái bếp cắm trại. Họ nói chuyện về ngọn núi, và về những cỗ máy cũ Raj từng sửa ở các thung lũng khác. Cuộc trò chuyện dễ chịu.

Raj put his fork down.

Raj đặt chiếc nĩa xuống.

"May I ask you something? It has been in my head all day."

"Tôi hỏi anh một chuyện được không? Nó cứ quanh quẩn trong đầu tôi cả ngày."

"Please," said Takeshi.

"Anh cứ hỏi," Takeshi nói.

"Why did you never ask the owners to make the lift faster? Seven summers. You hear the complaints. You could have a busier station, a better salary. Yet you keep it slow."

"Sao anh chưa bao giờ đề nghị các chủ sở hữu làm cho cáp treo nhanh hơn? Bảy mùa hè. Anh nghe những lời phàn nàn. Anh có thể có một trạm đông khách hơn, lương tốt hơn. Vậy mà anh vẫn giữ nó chậm."

For a long time, Takeshi did not answer. Outside, a bird sang a short, simple song.

Takeshi không trả lời trong một lúc lâu. Bên ngoài, một con chim hót một bài ngắn và giản dị.

"Nobody has asked me that before," he said at last. "In seven years, they only asked how many riders we had."

"Trước giờ chưa ai hỏi tôi điều đó," cuối cùng anh nói. "Trong bảy năm, họ chỉ hỏi chúng tôi có bao nhiêu khách."

"I am asking now."

"Giờ tôi đang hỏi."

Takeshi turned his cup in his hands. "The first summer, I thought the same as you. I thought the lift was a problem. Then one afternoon, I rode up to fix a broken light. It took forty minutes, and I had nothing to do. No phone signal. No one to talk to except a silent hill."

Takeshi xoay chiếc cốc trong tay. "Mùa hè đầu tiên, tôi cũng nghĩ như anh. Tôi nghĩ cáp treo là một vấn đề. Rồi một buổi chiều, tôi đi lên để sửa một bóng đèn hỏng. Mất bốn mươi phút, và tôi chẳng có việc gì làm. Không có sóng điện thoại. Không có ai để nói chuyện ngoài một ngọn đồi im lặng."

"And?"

"Rồi sao?"

"I thought about my brother. We had not spoken for three years, since an argument about our parents' house. I had not planned to think about him. It simply happened somewhere around the twentieth minute." He smiled a little. "At the top, I sent him a message. It was only two words."

"Tôi nghĩ về anh trai mình. Chúng tôi đã không nói chuyện ba năm, từ sau một cuộc cãi vã về ngôi nhà của bố mẹ. Tôi đã không định nghĩ đến anh ấy. Chuyện đó cứ thế xảy ra vào khoảng phút thứ hai mươi." Anh mỉm cười nhẹ. "Lên đến đỉnh, tôi nhắn cho anh ấy một tin. Chỉ có hai từ."

"What did he answer?"

"Anh ấy trả lời gì?"

"He answered in ten seconds." Takeshi laughed quietly. "He had been waiting longer than I realised."

"Anh ấy trả lời trong mười giây." Takeshi khẽ cười. "Anh ấy đã chờ lâu hơn tôi tưởng."

Raj looked at the floor.

Raj nhìn xuống sàn.

"After that, I started to listen to the riders," Takeshi continued. "On the way down, people tell me things. A woman once told me she had finally decided to leave her job. A father said he had never spent a whole hour with his daughter without screens. A young man had a question to ask. He found the courage only when the chair reached the high pines."

"Sau đó, tôi bắt đầu lắng nghe các hành khách," Takeshi tiếp tục. "Trên đường xuống, mọi người kể cho tôi nghe nhiều điều. Có lần một người phụ nữ nói chị ấy cuối cùng đã quyết định nghỉ việc. Một người cha nói ông chưa bao giờ ở bên con gái trọn một giờ mà không có màn hình. Một chàng trai trẻ có một câu hỏi muốn hỏi. Anh chỉ tìm được can đảm khi ghế lên tới những hàng thông cao."

"And a fast lift?"

"Còn cáp treo nhanh thì sao?"

"In ten minutes, nobody gets lonely enough to think. They look at the view, and they take a photograph." Takeshi opened his hands. "I am not saying slowness is always good. I only say it gives people something. Nobody ever asks what."

"Trong mười phút, không ai đủ cô đơn để suy nghĩ. Họ ngắm cảnh và chụp một tấm ảnh." Takeshi mở rộng đôi bàn tay. "Tôi không nói chậm luôn là tốt. Tôi chỉ nói nó cho người ta một điều gì đó. Chẳng ai hỏi đó là điều gì."

The kitchen was quiet. The only sound was the old clock above the sink.

Căn bếp yên lặng. Âm thanh duy nhất là chiếc đồng hồ cũ phía trên bồn rửa.

"I came here to measure a motor," Raj said finally.

"Tôi đến đây để đo một cái động cơ," cuối cùng Raj nói.

"And now?"

"Còn bây giờ?"

"Now I think I should measure something else."

"Bây giờ tôi nghĩ mình nên đo một thứ khác."

The next morning, Raj rode the lift to the top by himself. His tool bag sat on his knees. He did not hurry. He watched the grass pass under his feet, and then the trees. The long grey cable ran ahead of him. Somewhere above the halfway point, he put his clipboard away.

Sáng hôm sau, Raj một mình đi cáp treo lên đỉnh. Túi dụng cụ đặt trên đầu gối. Anh không vội. Anh nhìn bãi cỏ trôi qua dưới chân, rồi đến hàng cây. Sợi cáp xám dài chạy phía trước anh. Đâu đó trên điểm giữa đường, anh cất bìa kẹp giấy đi.

At the summit station, he stayed for an hour. He sat on a rock and looked at the valley. A little before noon, he took out his phone and wrote a message to someone. He did not tell Takeshi who.

Tại trạm trên đỉnh, anh ở lại một giờ. Anh ngồi trên một tảng đá và nhìn thung lũng. Trước trưa một chút, anh lấy điện thoại ra và viết một tin nhắn cho ai đó. Anh không nói với Takeshi đó là ai.

When he returned to the bottom, Takeshi was waiting with a cup of water.

Khi anh quay về trạm dưới, Takeshi đang đợi với một cốc nước.

"Did you finish your report?"

"Anh viết xong báo cáo chưa?"

"Not yet." Raj took out his pen and sat down at the small desk in the office. The form was waiting for him with its empty boxes. He read the line that asked about recommended changes.

"Chưa." Raj lấy bút ra và ngồi xuống chiếc bàn nhỏ trong văn phòng. Tờ biểu mẫu đang đợi anh với những ô trống. Anh đọc dòng hỏi về các thay đổi được đề xuất.

Then he wrote, in clear capital letters, "Speed correct. Do not change," and signed his name at the bottom.

Rồi anh viết, bằng chữ in hoa rõ ràng: "Tốc độ đúng. Đừng thay đổi", và ký tên ở cuối.