The Curtain That Would Not Close

The stage curtain in the boathouse hall closed only halfway. It had done this for nine years, and everyone at the Riverside Rowing Club knew it.

Tấm màn sân khấu trong hội trường nhà thuyền chỉ đóng được một nửa. Nó đã như vậy suốt chín năm, và ai ở Câu lạc bộ Chèo thuyền Riverside cũng biết điều đó.

Every autumn the club held a show to end the season. Members sang songs, told jokes and read funny reports about lost oars. Every year the curtain stuck, and every year somebody found a different way around the problem.

Mỗi mùa thu, câu lạc bộ tổ chức một buổi biểu diễn để kết thúc mùa. Các thành viên hát, kể chuyện cười và đọc những bản báo cáo hài hước về những chiếc mái chèo bị mất. Năm nào tấm màn cũng kẹt, và năm nào cũng có ai đó tìm ra một cách khác để lách qua vấn đề.

This year the show belonged to Yusra. She was thirty-four and had joined the club in June. She did not yet know the rules that nobody had written down.

Năm nay buổi diễn thuộc về Yusra. Cô ba mươi bốn tuổi và gia nhập câu lạc bộ từ tháng Sáu. Cô chưa biết những quy tắc mà không ai viết ra.

"Use the chair," said the man who looked after the boats. "Put it on the left side. It stops the curtain from swinging back."

"Dùng cái ghế," người đàn ông trông coi các con thuyền nói. "Đặt nó ở bên trái. Nó giữ cho tấm màn không đu đưa trở lại."

Yusra looked at the chair. It was a kitchen chair with one short leg, and someone had wrapped that leg in blue tape.

Yusra nhìn cái ghế. Đó là một chiếc ghế bếp có một chân ngắn, và ai đó đã quấn băng keo xanh quanh chân đó.

"Does it work?" she asked.

"Có hiệu quả không ạ?" cô hỏi.

"Mostly," he said. "Last year it fell over during the quiz. Nobody minded."

"Phần lớn là có," ông nói. "Năm ngoái nó đổ giữa lúc đố vui. Không ai bận tâm."

On Saturday morning she climbed the ladder and pulled the curtain by hand. It was heavy dark velvet, and it smelled of dust and old rope. It moved smoothly for three metres. Then it stopped, as if it had hit a wall.

Sáng thứ Bảy, cô leo lên thang và kéo tấm màn bằng tay. Đó là nhung dày màu tối, và nó có mùi bụi và dây thừng cũ. Nó di chuyển trơn tru ba mét. Rồi nó dừng lại, như thể va phải một bức tường.

She tried again, and the same thing happened. She tried a third time with both hands, and a small cloud of dust fell onto her hair.

Cô thử lại, và chuyện tương tự xảy ra. Cô thử lần thứ ba bằng cả hai tay, và một đám bụi nhỏ rơi xuống tóc cô.

"Don't pull so hard," said a voice from below. "You will only make it worse."

"Đừng kéo mạnh quá," một giọng nói vang lên từ bên dưới. "Chỉ làm nó tệ hơn thôi."

It was Nadine, the club captain. She had rowed for the club for twenty years. She had won more medals than the trophy cabinet could hold. She carried a clipboard everywhere, even down to the river.

Đó là Nadine, đội trưởng câu lạc bộ. Bà đã chèo thuyền cho câu lạc bộ hai mươi năm. Bà đã giành nhiều huy chương hơn mức tủ cúp có thể chứa. Bà mang theo một cái bìa kẹp giấy ở mọi nơi, ngay cả khi xuống sông.

"I am not pulling hard," Yusra said. "I am pulling normally. Something is blocking it."

"Cháu không kéo mạnh," Yusra nói. "Cháu kéo bình thường. Có thứ gì đó đang chặn nó."

"Everybody says that," Nadine said. "Then they stop pulling and tie a rope to it."

"Ai cũng nói thế," Nadine nói. "Rồi họ ngừng kéo và buộc một sợi dây vào nó."

She pointed at a thick rope that ran from the curtain to a hook on the wall. Yusra had thought it was part of the decoration.

Bà chỉ vào một sợi dây thừng dày chạy từ tấm màn đến một cái móc trên tường. Yusra đã nghĩ nó là một phần của đồ trang trí.

"So the rope closes it?"

"Vậy dây thừng đóng nó ạ?"

"Two people pull the rope," Nadine said. "A third person holds the chair. A fourth person runs backstage and shouts when it is closed."

"Hai người kéo dây," Nadine nói. "Người thứ ba giữ cái ghế. Người thứ tư chạy ra sau sân khấu và hét lên khi nó đóng."

"That is four people for one curtain," said Yusra.

"Vậy là bốn người cho một tấm màn," Yusra nói.

"It is a tradition," Nadine said, and she smiled in a tired way. "Traditions need people."

"Đó là truyền thống," Nadine nói, và bà mỉm cười mệt mỏi. "Truyền thống cần có người."

For the rest of the day, Yusra watched how the club lived with the curtain. The singers practised their entrance so they could slip through the gap. The comedian wrote a joke about it. The treasurer counted every coin the club owned. He walked past the stuck velvet twice and never looked up.

Suốt phần còn lại của ngày, Yusra quan sát cách câu lạc bộ sống chung với tấm màn. Các ca sĩ tập lối ra sân khấu để lách qua khe hở. Diễn viên hài viết một câu đùa về nó. Thủ quỹ đếm từng đồng xu câu lạc bộ có. Ông đi ngang qua tấm nhung bị kẹt hai lần mà chẳng bao giờ nhìn lên.

Nobody seemed angry. Nobody seemed surprised. The curtain had become like the leaking roof of the changing room. It was like the bench that wobbled on the dock. Everyone knew about it, and everyone had decided it was normal.

Không ai có vẻ tức giận. Không ai có vẻ ngạc nhiên. Tấm màn đã trở nên như mái dột của phòng thay đồ. Nó như cái ghế chênh vênh trên bến tàu. Ai cũng biết về nó, và ai cũng quyết định rằng nó là bình thường.

That night she sat alone in the empty hall with an apple. She looked at the rail above the stage. It was a long metal pipe, and one end was bent like a tired arm. Behind it, the ceiling had a dark stain.

Tối đó, cô ngồi một mình trong hội trường vắng với một quả táo. Cô nhìn thanh ray phía trên sân khấu. Đó là một ống kim loại dài, và một đầu bị cong như một cánh tay mỏi. Phía sau nó, trần nhà có một vết ố sẫm.

She asked herself a simple question. Why had nobody fixed it?

Cô tự hỏi một câu đơn giản. Tại sao không ai sửa nó?

The next morning she asked the man who looked after the boats.

Sáng hôm sau, cô hỏi người đàn ông trông coi các con thuyền.

"The committee said no," he told her. "Years ago. There was never any money."

"Ban điều hành nói không," ông bảo cô. "Nhiều năm trước. Chưa bao giờ có tiền."

She asked the comedian, who gave the same answer. She asked a girl from the junior team, who said her mother had told her the same thing. Everyone knew the committee had said no. Nobody could remember who had asked, or when.

Cô hỏi diễn viên hài, người đưa ra câu trả lời giống vậy. Cô hỏi một cô gái trong đội trẻ, em nói mẹ em cũng đã bảo em như thế. Ai cũng biết ban điều hành đã nói không. Không ai nhớ ai đã hỏi, hay hỏi khi nào.

"Did you ask them?" Yusra said to Nadine that afternoon.

"Cô có hỏi họ chưa ạ?" Yusra nói với Nadine chiều hôm đó.

"Me?" Nadine put down her clipboard. "No. It was before I became captain. I assumed…"

"Tôi ư?" Nadine đặt cái bìa kẹp giấy xuống. "Chưa. Đó là trước khi tôi làm đội trưởng. Tôi cứ cho là…"

She stopped.

Bà dừng lại.

"You assumed what?"

"Cô cứ cho là gì ạ?"

"That someone had asked," Nadine said slowly. "And that the answer was no."

"Rằng đã có ai đó hỏi," Nadine nói chậm rãi. "Và câu trả lời là không."

They looked at each other. Above them, the curtain hung in its usual crooked way.

Họ nhìn nhau. Phía trên họ, tấm màn vẫn treo lệch như mọi khi.

"It is strange," said Yusra. "A whole club has agreed not to ask one question."

"Thật lạ," Yusra nói. "Cả một câu lạc bộ đồng ý không hỏi một câu."

"It is a small question," Nadine said. "Small questions are the hardest. If you ask and the answer is no, then you have to stop hoping."

"Đó là một câu hỏi nhỏ," Nadine nói. "Câu hỏi nhỏ là khó nhất. Nếu bạn hỏi và câu trả lời là không, thì bạn phải thôi hy vọng."

Yusra thought about this. She could understand it. Hope was cheap, and a no could feel expensive.

Yusra nghĩ về điều này. Cô hiểu được. Hy vọng thì rẻ, còn một tiếng không có thể cảm thấy đắt.

"But if we never ask, the answer stays no forever," she said. "Even when the world has changed."

"Nhưng nếu không bao giờ hỏi, câu trả lời sẽ mãi là không," cô nói. "Ngay cả khi thế giới đã thay đổi."

Nadine rubbed her neck. "The committee meets on Tuesday evening. Seven o'clock, in the room above the boat store."

Nadine xoa gáy. "Ban điều hành họp vào tối thứ Ba. Bảy giờ, trong căn phòng phía trên kho thuyền."

"I know," said Yusra. "I looked it up."

"Cháu biết," Yusra nói. "Cháu đã tra rồi."

On Tuesday, at five to seven, she climbed the stairs above the boat store. Her hands were cold. In her bag she had a photograph of the bent rail and a page of notes.

Thứ Ba, lúc bảy giờ kém năm, cô leo cầu thang phía trên kho thuyền. Tay cô lạnh. Trong túi cô có một tấm ảnh thanh ray cong và một trang ghi chú.

Seven people sat around a long table. The treasurer had a calculator. The head of the committee had a mug shaped like a boat. Nadine sat at the far end and gave Yusra a small nod.

Bảy người ngồi quanh một cái bàn dài. Thủ quỹ có một cái máy tính bỏ túi. Trưởng ban điều hành có một cái cốc hình con thuyền. Nadine ngồi ở đầu xa và khẽ gật đầu với Yusra.

Yusra was item eleven on the list. It said, in tiny letters, "Curtain (Y.)". She waited through the discussion about new oars and the broken gate of the car park. When her turn came, her voice shook.

Yusra là mục thứ mười một trong danh sách. Trên đó ghi, bằng chữ nhỏ xíu, "Tấm màn (Y.)". Cô chờ qua cuộc thảo luận về những mái chèo mới và cổng bị hỏng của bãi đỗ xe. Đến lượt cô, giọng cô run.

"I would like to ask about the stage curtain," she said. "Has the club ever asked for money to fix the rail?"

"Cháu muốn hỏi về tấm màn sân khấu," cô nói. "Câu lạc bộ đã bao giờ xin tiền để sửa thanh ray chưa ạ?"

Nobody spoke. The calculator beeped because the treasurer touched it by mistake.

Không ai nói gì. Cái máy tính bỏ túi kêu bíp vì thủ quỹ vô tình chạm vào.

"Fix it?" said the head of the committee. "I thought we could not."

"Sửa nó ư?" trưởng ban điều hành nói. "Tôi tưởng chúng ta không thể."

"Why not?" Yusra asked.

"Tại sao không ạ?" Yusra hỏi.

"Because…" The head looked around the table. "Because it has always been like that."

"Vì…" Trưởng ban nhìn quanh bàn. "Vì nó vẫn luôn như thế."

The treasurer opened a folder and searched through the pages. Then he went very quiet.

Thủ quỹ mở một tập hồ sơ và tìm qua các trang. Rồi ông trở nên rất lặng lẽ.

"There is a line in the budget," he said at last. "Hall repairs. We have kept it every year since the roof was done. Nobody has spent a single coin from it."

"Có một dòng trong ngân sách," cuối cùng ông nói. "Sửa chữa hội trường. Chúng ta giữ nó mỗi năm từ khi làm xong mái nhà. Chưa ai tiêu một đồng nào từ đó."

"How much is there?" Nadine asked.

"Có bao nhiêu?" Nadine hỏi.

He told her. It was more than enough for a new rail and a good fitter.

Ông nói con số. Nó nhiều hơn đủ cho một thanh ray mới và một thợ lắp đặt giỏi.

Someone laughed, a short and surprised laugh. Then another person laughed. Soon the whole table was laughing. Even the treasurer laughed, and he held his folder against his chest.

Ai đó bật cười, một tiếng cười ngắn và ngạc nhiên. Rồi một người khác cười. Chẳng mấy chốc cả bàn đều cười. Ngay cả thủ quỹ cũng cười, và ông ôm tập hồ sơ vào ngực.

"Nine years," said the head of the committee, wiping her eyes. "We have tied ropes to a problem we could have solved."

"Chín năm," trưởng ban điều hành nói, lau mắt. "Chúng ta đã buộc dây vào một vấn đề mà lẽ ra có thể giải quyết."

They voted in two minutes. The vote was seven to nothing.

Họ biểu quyết trong hai phút. Kết quả là bảy phiếu thuận, không phiếu chống.

"There is one difficulty," said the treasurer. "The fitter is busy for six weeks. The curtain will not be ready for the show."

"Có một khó khăn," thủ quỹ nói. "Thợ lắp đặt bận trong sáu tuần. Tấm màn sẽ chưa xong kịp buổi diễn."

"Then we do the show the old way," Nadine said. "Rope, chair and four people. But it will be the last time."

"Vậy chúng ta diễn theo cách cũ," Nadine nói. "Dây, ghế và bốn người. Nhưng đó sẽ là lần cuối cùng."

Afterwards, Nadine found Yusra on the stairs.

Sau đó, Nadine tìm thấy Yusra trên cầu thang.

"I should have asked in my first year," she said. "Maybe in my first week."

"Lẽ ra tôi nên hỏi từ năm đầu tiên," bà nói. "Có thể là tuần đầu tiên."

"You were busy winning medals," said Yusra.

"Lúc đó cô bận giành huy chương," Yusra nói.

"That is not an excuse." Nadine looked at her clipboard and then put it under her arm. "Next time I hear that something cannot be changed, I will ask who decided it."

"Đó không phải lý do." Nadine nhìn cái bìa kẹp giấy rồi kẹp nó dưới nách. "Lần sau khi nghe nói có điều gì không thể thay đổi, tôi sẽ hỏi ai đã quyết định."

They walked down to the empty hall together. The curtain hung there, dark and heavy and crooked, but it looked different to Yusra now. It looked like something that was waiting, not something that was broken.

Họ cùng đi xuống hội trường vắng. Tấm màn treo ở đó, tối, nặng và lệch, nhưng giờ nó trông khác với Yusra. Nó trông như một thứ đang chờ đợi, chứ không phải một thứ bị hỏng.

"The fitter will need the exact length of the rail," she said. "And the height of the ceiling."

"Thợ lắp đặt sẽ cần chiều dài chính xác của thanh ray," cô nói. "Và chiều cao của trần nhà."

"I can find the tape measure," Nadine said.

"Tôi tìm được thước dây," Nadine nói.

Yusra pulled the ladder across the floor and set it under the bent pipe. Nadine held the bottom with both hands. Yusra climbed to the top, hooked the end of the tape onto the metal, and began to measure.

Yusra kéo cái thang ngang sàn và đặt nó dưới ống cong. Nadine giữ chân thang bằng cả hai tay. Yusra leo lên đỉnh, móc đầu thước dây vào kim loại, và bắt đầu đo.