The Last Morning at the Fish Stall

Bianca woke at four o'clock, as she did every day. It was dark and cold. She made tea and drank it by the window. Today was her last day at the fish stall.

Bianca thức dậy lúc bốn giờ, như mọi ngày. Trời tối và lạnh. Bà pha trà và uống bên cửa sổ. Hôm nay là ngày cuối cùng của bà ở quầy cá.

She was sixty-eight years old. For forty years, she sold fish at the street market. She sold cod, trout, and small silver fish for soup. Her back hurt now, and her hands hurt too. Her daughter said, "Mama, it is time."

Bà sáu mươi tám tuổi. Suốt bốn mươi năm, bà bán cá ở chợ đường phố. Bà bán cá tuyết, cá hồi suối và những con cá nhỏ màu bạc để nấu canh. Giờ lưng bà đau, tay bà cũng đau. Con gái bà nói: "Mẹ ơi, đã đến lúc rồi."

At five o'clock, she arrived at the market. The street was quiet. The only light came from a lamp over her stall. A young man was already there. His name was Emeka. He was her helper, and he was twenty years old.

Năm giờ, bà đến chợ. Con phố còn vắng lặng. Ánh sáng duy nhất đến từ một ngọn đèn treo trên quầy. Một chàng trai đã ở đó rồi. Cậu tên là Emeka. Cậu là người phụ việc của bà, hai mươi tuổi.

"Good morning," Emeka said.

"Chào buổi sáng bà," Emeka nói.

"I put the ice out."

"Cháu đã bày đá ra rồi ạ."

"Thank you," said Bianca. They laid the fish on the ice, row by row. The fish were bright and shiny. Bianca touched each one with two fingers. She did not think about it. Her hands knew the work.

"Cảm ơn cháu," Bianca nói. Họ xếp cá lên đá, từng hàng một. Những con cá sáng bóng và lấp lánh. Bianca chạm vào từng con bằng hai ngón tay. Bà không nghĩ gì cả. Đôi tay bà tự biết việc.

At seven o'clock, the first customers came. A tall man bought two trout. He did not say anything about the day. He just put a few extra coins on the table.

Bảy giờ, những khách hàng đầu tiên đến. Một người đàn ông cao lớn mua hai con cá hồi. Ông không nói gì về ngày hôm nay. Ông chỉ đặt thêm vài đồng xu lên bàn.

"That is too much," Bianca said. "It is for the years," he said. Bianca looked at the coins. She did not answer. She put them in a small tin.

"Nhiều quá," Bianca nói. "Là vì những năm tháng ấy," ông nói. Bianca nhìn những đồng xu. Bà không đáp. Bà bỏ chúng vào một chiếc hộp thiếc nhỏ.

A woman came with her little daughter. The girl pointed at a fish. "That one has big eyes," she said.

Một người phụ nữ dẫn con gái nhỏ đến. Cô bé chỉ vào một con cá. "Con này có mắt to," cô bé nói.

"He is a good fish," said Bianca.

"Nó là một con cá ngoan," Bianca nói.

"He saw a lot of the sea." The girl laughed. Her mother smiled, and they bought him.

"Nó đã thấy nhiều biển lắm." Cô bé bật cười. Mẹ cô bé mỉm cười, và họ mua con cá ấy.

All morning, people came. Some brought flowers. One man brought a small cake in a paper box. A boy gave her a drawing of a fish. Bianca put the drawing on the front of the stall. Emeka said, "It looks like you."

Cả buổi sáng, người ta đến mãi. Có người mang hoa. Một người đàn ông mang một chiếc bánh nhỏ trong hộp giấy. Một cậu bé tặng bà bức tranh vẽ con cá. Bianca đặt bức tranh ở phía trước quầy. Emeka nói: "Trông giống bà ghê."

"The fish?" she asked. "No. The smiling face." She laughed out loud. It was a deep laugh, and it surprised her. At noon, the crowd got smaller. The sun warmed the street. Bianca sat on her old wooden stool. She looked at the scale, the knives, and the apron. She touched them all, many times.

"Con cá á?" bà hỏi. "Không. Khuôn mặt đang cười." Bà bật cười thành tiếng. Đó là tiếng cười trầm, và nó làm chính bà ngạc nhiên. Đến trưa, đám đông thưa dần. Nắng làm ấm con phố. Bianca ngồi xuống chiếc ghế đẩu gỗ cũ của mình. Bà nhìn chiếc cân, những con dao và chiếc tạp dề. Bà chạm vào tất cả, nhiều lần.

Emeka sat next to her on a box. "I am a little sad," he said.

Emeka ngồi cạnh bà trên một cái thùng. "Cháu hơi buồn," cậu nói.

"Why?" she asked.

"Sao thế?" bà hỏi.

"You are young. You have the whole market."

"Cháu còn trẻ. Cháu có cả khu chợ này."

"I do not have you."

"Cháu không có bà."

Bianca was quiet. Then she said, "Listen. When the ice melts, pour the water on the street. It keeps the dust down. And never leave the knives wet. And always smile at people who buy one fish."

Bianca im lặng. Rồi bà nói: "Nghe này. Khi đá tan, cháu đổ nước ra đường. Như thế bụi sẽ không bay lên. Và đừng bao giờ để dao ướt. Và luôn mỉm cười với những người chỉ mua một con cá."

"Why them?" "Because they come back the most." Emeka wrote it all in his small notebook. He wrote slowly, in big letters.

"Sao lại là họ ạ?" "Vì họ quay lại nhiều nhất." Emeka ghi hết vào cuốn sổ nhỏ của mình. Cậu viết chậm rãi, bằng những chữ to.

By two o'clock, only five fish remained. Bianca put them in a bag for Emeka. "Take these home," she said.

Đến hai giờ, chỉ còn lại năm con cá. Bianca bỏ chúng vào một cái túi cho Emeka. "Mang về nhà đi," bà nói.

"Cook them with butter and lemon."

"Nấu với bơ và chanh nhé."

"But this is your last day."

"Nhưng đây là ngày cuối của bà mà."

"Yes. That is why you cook them."

"Phải. Vì thế cháu mới phải nấu chúng."

They cleaned the stall together. They washed the table and the scale. They folded the umbrella. In the end, only the blue apron was left. Bianca took it off its hook. She held it in her hands for a long time. It was old and soft. It smelled of the sea.

Họ cùng nhau dọn dẹp quầy. Họ rửa bàn và chiếc cân. Họ xếp cái dù lại. Cuối cùng, chỉ còn chiếc tạp dề màu xanh. Bianca lấy nó xuống khỏi móc. Bà cầm nó trong tay thật lâu. Nó cũ và mềm. Nó có mùi biển.

Then she gave it to Emeka. He took it without a word. Bianca picked up her tin of coins. She did not look back. She walked up the street in the afternoon sun. Behind her, a metal hook rang. Emeka hung the apron up again.

Rồi bà đưa nó cho Emeka. Cậu nhận lấy mà không nói một lời. Bianca cầm hộp thiếc đựng tiền xu lên. Bà không ngoái lại. Bà đi lên con phố dưới nắng chiều. Phía sau bà, một chiếc móc sắt kêu lên leng keng. Emeka lại treo chiếc tạp dề lên.