The Brush with Three Hairs

On the day of the Lantern Festival, the workshop smelled of glue and warm paper. Lars sat at the long table with a pot of ink and a stack of plain lanterns. Across from him, Yusra painted silver stars on a blue one without looking up.

Vào ngày Lễ hội Đèn lồng, xưởng ngập mùi keo và giấy ấm. Lars ngồi ở chiếc bàn dài với một hũ mực và một chồng đèn lồng trơn. Đối diện cậu, Yusra vẽ những ngôi sao bạc lên một chiếc đèn lồng xanh mà không ngẩng đầu.

They had painted since sunrise. The master had left early for the harbour, where the great festival lantern needed hanging. Before he went, he put a list on the wall. It said that one hundred and twenty small lanterns must be ready by dusk.

Họ đã vẽ từ lúc mặt trời mọc. Ông chủ xưởng đã đi sớm đến bến cảng, nơi chiếc đèn lồng lễ hội lớn cần được treo lên. Trước khi đi, ông dán một danh sách lên tường. Nó ghi rằng một trăm hai mươi chiếc đèn lồng nhỏ phải sẵn sàng trước hoàng hôn.

"How many have we finished?" Lars asked.

"Chúng ta xong bao nhiêu cái rồi?" Lars hỏi.

"Eighty-one," Yusra said. "I counted twice. Do not ask me again."

"Tám mươi mốt," Yusra nói. "Mình đã đếm hai lần. Đừng hỏi mình lần nữa."

Lars sighed and painted another moon. It was his fortieth moon of the day, and it looked exactly like the other thirty-nine. His wrist hurt, and his brush was falling apart. The tip had split into three loose bits, and the ink ran in lines instead of curves.

Lars thở dài và vẽ thêm một vầng trăng. Đó là vầng trăng thứ bốn mươi của cậu trong ngày, và nó trông y hệt ba mươi chín vầng kia. Cổ tay cậu đau, và cây cọ của cậu đang rã ra. Đầu cọ đã tách thành ba mảnh rời, và mực chảy thành những đường thẳng thay vì đường cong.

"I need a new brush," he said.

"Mình cần một cây cọ mới," cậu nói.

"The spare ones are in the old jar by the window," Yusra said. "Take the best one."

"Cọ dự phòng ở trong cái lọ cũ cạnh cửa sổ," Yusra nói. "Lấy cây tốt nhất."

Lars walked across the room and tipped the jar over his hand. Dusty brushes fell out. Most had bent handles or hard, dry tips. At the very bottom lay a thin brush of dark wood. It was so light that he almost missed it.

Lars đi ngang phòng và dốc cái lọ lên tay. Những cây cọ phủ bụi rơi ra. Hầu hết có cán cong hoặc đầu cứng khô. Dưới đáy cùng nằm một cây cọ mảnh bằng gỗ sẫm. Nó nhẹ đến nỗi cậu suýt bỏ sót.

He held it up to the window. It had only three hairs. One was silver, one was gold, and one was black as a crow's feather.

Cậu giơ nó lên trước cửa sổ. Nó chỉ có ba sợi lông. Một sợi màu bạc, một sợi màu vàng, và một sợi đen như lông quạ.

"That is not a brush," Yusra said. "That is a joke."

"Đó không phải cây cọ," Yusra nói. "Đó là một trò đùa."

"Maybe. But it is thin enough for small work." Lars dipped it in the ink and tried it on a spoiled lantern. The paper had a crack. He painted a little fish with a curved tail, and he gave it one round eye.

"Có thể. Nhưng nó đủ mảnh để vẽ chi tiết nhỏ." Lars nhúng nó vào mực và thử trên một chiếc đèn lồng hỏng. Tờ giấy có một vết nứt. Cậu vẽ một con cá nhỏ với cái đuôi cong, và cho nó một con mắt tròn.

The ink was still wet when the fish moved.

Mực vẫn còn ướt thì con cá cử động.

It happened slowly. First the tail twitched. Then the whole fish pulled away from the paper, shining, and hung in the air above the table. It was as small as his thumb. It turned once in a circle and looked at him with its round eye. Then it swam towards Yusra's nose.

Nó xảy ra chậm rãi. Đầu tiên cái đuôi giật giật. Rồi cả con cá tách khỏi tờ giấy, sáng lấp lánh, và lơ lửng trong không khí phía trên bàn. Nó nhỏ bằng ngón tay cái của cậu. Nó xoay một vòng và nhìn cậu bằng con mắt tròn. Rồi nó bơi về phía mũi của Yusra.

Yusra dropped her brush.

Yusra đánh rơi cây cọ.

"Lars," she whispered. "Did you do that?"

"Lars," cô thì thầm. "Cậu làm cái đó à?"

"I only painted it," he said. His voice shook. "I did not know it would do that."

"Mình chỉ vẽ nó thôi," cậu nói. Giọng cậu run run. "Mình không biết nó sẽ làm vậy."

The fish flew a lazy circle around the lamp above them. Then it landed on the edge of the ink pot. It looked quite happy. Neither of them dared to breathe.

Con cá bay một vòng uể oải quanh chiếc đèn phía trên họ. Rồi nó đáp xuống mép hũ mực. Trông nó khá hạnh phúc. Cả hai không dám thở.

"Try again," Yusra said at last. "But try something small."

"Thử lại đi," cuối cùng Yusra nói. "Nhưng thử cái gì nhỏ thôi."

Lars chose a spare lantern and used only the silver hair. He drew a simple line, a short curve that might be a lamp. The line began to glow, as soft and white as the moon. When he touched the paper, it was cool.

Lars chọn một chiếc đèn lồng dự phòng và chỉ dùng sợi lông bạc. Cậu vẽ một nét đơn giản, một đường cong ngắn có thể là một ngọn đèn. Nét vẽ bắt đầu phát sáng, dịu và trắng như ánh trăng. Khi cậu chạm vào giấy, nó mát lạnh.

"That one gives light," Yusra said. She took the brush from him and tried the gold hair on a leaf. The leaf turned green and warm, and it curled its stem around her finger like a tiny hand.

"Cái đó tạo ra ánh sáng," Yusra nói. Cô lấy cây cọ từ tay cậu và thử sợi lông vàng lên một chiếc lá. Chiếc lá chuyển sang xanh và ấm, và nó cuộn cuống quanh ngón tay cô như một bàn tay bé xíu.

"The gold one gives life," she said, laughing. "And the black one?"

"Sợi vàng tạo ra sự sống," cô nói, cười. "Còn sợi đen?"

"I am not sure I want to know."

"Mình không chắc là mình muốn biết."

But she dipped the black hair anyway, and she drew a short, dark line on the wall. At once a shadow came away from the paint. It was a mouse's shadow, small and fast. It ran along the floor and vanished under the door.

Nhưng cô vẫn nhúng sợi lông đen, và cô vẽ một nét ngắn, sẫm lên tường. Ngay lập tức một cái bóng tách ra khỏi nét sơn. Đó là bóng của một con chuột, nhỏ và nhanh. Nó chạy dọc sàn nhà và biến mất dưới cánh cửa.

"Well," said Yusra. "The black one is for shadows."

"Chà," Yusra nói. "Sợi đen là dành cho bóng."

For a few minutes they forgot the festival. They painted tiny stars that floated, and a moth that carried its own light. The room filled with soft, moving colours. Lars had never been so happy.

Trong vài phút họ quên mất lễ hội. Họ vẽ những ngôi sao tí hon biết lơ lửng, và một con bướm đêm mang theo ánh sáng riêng. Căn phòng tràn đầy những màu sắc dịu dàng, chuyển động. Lars chưa bao giờ hạnh phúc đến thế.

Then he looked at the wall. The list was still there, and the sun was lower than before.

Rồi cậu nhìn lên tường. Danh sách vẫn ở đó, và mặt trời đã thấp hơn trước.

"We have thirty-nine lanterns left," he said. "And no time."

"Chúng ta còn ba mươi chín cái đèn lồng," cậu nói. "Và không còn thời gian."

"And the fish is gone."

"Và con cá biến mất rồi."

He turned. The little fish was no longer on the ink pot. The window stood open, and a cool breeze moved the curtain. Far away, over the roofs, a spark of silver was flying towards the harbour.

Cậu quay lại. Con cá nhỏ không còn trên hũ mực. Cửa sổ mở, và một làn gió mát lay tấm rèm. Xa xa, trên những mái nhà, một tia bạc đang bay về phía bến cảng.

"Oh, no," Lars said. "The master will see it. He will want to know what we did."

"Ôi không," Lars nói. "Ông chủ sẽ thấy nó. Ông sẽ muốn biết chúng ta đã làm gì."

"If it follows the lanterns, it will go to the festival." Yusra was already pulling a wooden cart from the corner. "We cannot leave it. Somebody might catch it and break it."

"Nếu nó đi theo những chiếc đèn lồng, nó sẽ đến lễ hội." Yusra đã kéo một chiếc xe gỗ ra từ góc phòng. "Chúng ta không thể bỏ mặc nó. Ai đó có thể bắt và làm hỏng nó."

"And the thirty-nine lanterns?"

"Còn ba mươi chín cái đèn lồng?"

"We take them with us. We can paint on the cart."

"Mình mang chúng theo. Chúng ta có thể vẽ trên xe."

They loaded the lanterns into boxes and ran down the hill, with the cart bumping over the cobbles. The streets were full of people hanging ribbons, and nobody noticed two apprentices running past. Lars held the three-haired brush tightly in his fist. It felt warm.

Họ chất những chiếc đèn lồng vào các hộp và chạy xuống đồi, chiếc xe nảy lộp cộp trên đá cuội. Đường phố đầy người treo ruy băng, và không ai để ý hai người học việc chạy ngang qua. Lars nắm chặt cây cọ ba sợi trong tay. Nó cảm thấy ấm.

At the harbour, a crowd had gathered under the great lantern. It was ten metres tall, and it hung from a tall wooden frame above the water. It was supposed to shine first, at dusk, and light all the others.

Ở bến cảng, một đám đông đã tụ tập dưới chiếc đèn lồng lớn. Nó cao mười mét, và treo trên một khung gỗ cao phía trên mặt nước. Nó được định sẽ sáng đầu tiên, vào hoàng hôn, và thắp sáng tất cả những chiếc khác.

But a long, ugly tear ran across one side. A gull had flown into it, and the paper hung open like a torn sail.

Nhưng một vết rách dài, xấu xí chạy ngang một bên. Một con hải âu đã bay vào nó, và tờ giấy mở toang như một cánh buồm rách.

The master stood below with his hands on his head. "It will never be repaired in time," he said to the people near him. "The paper is too thin to patch. Without the great lantern, we cannot start."

Ông chủ đứng bên dưới, hai tay ôm đầu. "Nó sẽ không bao giờ được sửa kịp," ông nói với những người gần đó. "Giấy quá mỏng để vá. Không có đèn lồng lớn, chúng ta không thể bắt đầu."

On top of the frame, a tiny silver fish swam around the hole. It looked as if it wanted to help.

Trên đỉnh khung, một con cá bạc bé xíu bơi quanh cái lỗ. Trông như thể nó muốn giúp.

"There," Yusra said quietly. "That is where it went."

"Đó," Yusra nói khẽ. "Đó là nơi nó đã đi."

Lars pushed through the crowd. His heart was beating hard. He did not stop to ask for permission, because he did not think he would get it. He climbed the ladder, one step at a time, with the brush between his teeth. At the top, he could feel the heat of the sun on the paper.

Lars chen qua đám đông. Tim cậu đập mạnh. Cậu không dừng lại xin phép, vì cậu nghĩ mình sẽ không được cho phép. Cậu leo lên thang, từng bậc một, cây cọ ngậm giữa hai hàm răng. Ở trên đỉnh, cậu cảm thấy hơi nóng của mặt trời trên giấy.

He dipped the silver hair into a small pot of ink that hung from his belt. Then he drew a moon on the torn paper. It was a big, round, simple moon, like the forty he had painted that morning.

Cậu nhúng sợi lông bạc vào một lọ mực nhỏ treo ở thắt lưng. Rồi cậu vẽ một vầng trăng lên tờ giấy rách. Đó là một vầng trăng to, tròn, đơn giản, giống bốn mươi vầng trăng cậu đã vẽ sáng hôm đó.

For a second, nothing happened. The crowd below was quiet, and he thought he had made a mistake.

Trong một giây, không có gì xảy ra. Đám đông bên dưới im lặng, và cậu nghĩ mình đã phạm sai lầm.

Then the moon began to glow. The light spread through the paper from the edge of the tear. The hole closed like a mouth. The whole lantern lit up white and gold, so brightly that the water below shone like glass.

Rồi vầng trăng bắt đầu phát sáng. Ánh sáng lan qua tờ giấy từ mép vết rách. Cái lỗ khép lại như một cái miệng. Cả chiếc đèn lồng sáng lên màu trắng và vàng, rực rỡ đến nỗi mặt nước bên dưới lấp lánh như thủy tinh.

The crowd cheered. The little fish dived into the light, circled twice, and became a part of the moon. Somewhere on the quay, a band began to play.

Đám đông reo hò. Con cá nhỏ lao vào ánh sáng, bơi hai vòng, và trở thành một phần của vầng trăng. Đâu đó trên bến tàu, một ban nhạc bắt đầu chơi.

When Lars climbed down, the master was waiting. His face was very serious. He looked at the brush, then at Lars, then at the lantern.

Khi Lars leo xuống, ông chủ đang chờ. Mặt ông rất nghiêm trọng. Ông nhìn cây cọ, rồi nhìn Lars, rồi nhìn chiếc đèn lồng.

"Where did you find that?" he asked.

"Cháu tìm thấy nó ở đâu?" ông hỏi.

"In the old jar," Lars said. "I am sorry. I should have asked."

"Trong cái lọ cũ ạ," Lars nói. "Cháu xin lỗi. Lẽ ra cháu nên xin phép."

The master looked at him for a long moment. Then his mouth moved, and it turned into a wide smile. "That jar has been there for thirty years," he said. "I always wondered who would be brave enough to look at the bottom."

Ông chủ nhìn cậu rất lâu. Rồi miệng ông cử động, và nó biến thành một nụ cười rộng. "Cái lọ đó đã ở đó ba mươi năm," ông nói. "Ta luôn tự hỏi ai sẽ đủ can đảm nhìn xuống đáy."

Yusra grinned and pointed back at the hill. "Lars, how many lanterns do we still have to paint?" she asked.

Yusra cười toe và chỉ về phía ngọn đồi. "Lars, chúng ta còn bao nhiêu cái đèn lồng phải vẽ?" cô hỏi.

"Thirty-nine."

"Ba mươi chín."

"Then tell the fish to help."

"Vậy hãy bảo con cá giúp đi."