The Last Star in the Reading Room

The painted stars on the ceiling of the town hall reading room had always glowed at nine o'clock. Nobody in town talked about it. People just lowered their voices. The old books on the shelves rustled their pages like sleepers turning over.

Những ngôi sao vẽ trên trần phòng đọc sách của tòa thị chính luôn phát sáng lúc chín giờ. Không ai trong thị trấn nói về điều đó. Người ta chỉ hạ thấp giọng. Những cuốn sách cũ trên kệ khẽ sột soạt các trang giấy như người ngủ trở mình.

Then, one evening, the stars stayed dark.

Rồi một buổi tối, những ngôi sao vẫn tối đen.

Bo, the night caretaker, stood in the middle of the room with his keys in his hand. He looked up. The ceiling was only plaster and paint. Nothing moved on the shelves. The silence felt wrong, like a clock that had stopped ticking.

Bo, người trông coi ban đêm, đứng giữa phòng với chùm chìa khóa trong tay. Ông ngước lên. Trần nhà chỉ là thạch cao và sơn. Không có gì chuyển động trên các kệ. Sự im lặng nghe thật sai, như một chiếc đồng hồ ngừng tích tắc.

"It has never done this before," he said to himself.

"Trước giờ nó chưa từng như thế này," ông nói với chính mình.

"It has done it once," said a voice from the doorway.

"Nó đã từng một lần," một giọng nói vang lên từ ngưỡng cửa.

Jasmin, the town librarian, came in with a stack of forms under her arm. She was the only person Bo knew who carried paperwork at nine at night. She stared at the ceiling and counted with one finger.

Jasmin, thủ thư của thị trấn, bước vào với một xấp biểu mẫu kẹp dưới cánh tay. Bà là người duy nhất Bo biết mang giấy tờ lúc chín giờ tối. Bà nhìn chằm chằm lên trần và đếm bằng một ngón tay.

"Forty-one," she said. "There should be forty-two. Look at the corner above the window."

"Bốn mươi mốt," bà nói. "Lẽ ra phải là bốn mươi hai. Nhìn góc phía trên cửa sổ kìa."

Bo looked. A pale round patch showed where a star used to be. The paint had flaked away, and the plaster underneath was bare and grey.

Bo nhìn. Một mảng tròn nhạt lộ ra nơi từng có một ngôi sao. Lớp sơn đã bong ra, và lớp thạch cao bên dưới trơ trụi và xám xịt.

"The last star holds the others together," Jasmin said. "The old librarian told me that on my first day. I thought she was joking."

"Ngôi sao cuối cùng giữ cho những ngôi sao khác gắn kết với nhau," Jasmin nói. "Bà thủ thư cũ đã nói với tôi điều đó vào ngày đầu tiên. Tôi tưởng bà ấy đùa."

"Was she?"

"Bà ấy có đùa không?"

"She was a very serious woman. I never heard her tell a joke."

"Bà ấy là một người rất nghiêm túc. Tôi chưa từng nghe bà ấy kể một câu chuyện cười nào."

Bo felt something small under his shoe. He bent down and picked up a yellow plastic star, the kind children stick on their bedroom ceilings. A curl of tape still hung from the back.

Bo cảm thấy có thứ gì nhỏ nhỏ dưới giày. Ông cúi xuống nhặt lên một ngôi sao nhựa màu vàng, loại trẻ con dán lên trần phòng ngủ. Một đoạn băng dính vẫn còn thòng ở mặt sau.

"Somebody's child dropped it," he said. "Maybe it will do."

"Con của ai đó làm rơi," ông nói. "Có lẽ nó dùng được."

"A sticker," Jasmin said. "For a ceiling that is two hundred years old."

"Một miếng dán," Jasmin nói. "Cho một trần nhà hai trăm năm tuổi."

"It's a star, isn't it? A star is a star."

"Nó là một ngôi sao mà, đúng không? Sao thì vẫn là sao."

Jasmin sighed, but she went to fetch the tall ladder from the cupboard.

Jasmin thở dài, nhưng bà đi lấy chiếc thang cao từ trong tủ.

"First we have to charge it," Bo said. "These stickers drink light. My nephew has about thirty of them."

"Trước hết mình phải sạc nó," Bo nói. "Mấy miếng dán này hút ánh sáng. Cháu trai tôi có khoảng ba mươi cái."

They carried the sticker to the biggest reading lamp. They held it under the bulb for ten whole minutes. Jasmin timed it on her watch. She did not look hopeful. Bo kept turning the star over, as if it were a coin he wanted to polish.

Họ mang miếng dán đến chiếc đèn đọc sách lớn nhất. Họ giữ nó dưới bóng đèn suốt mười phút trọn vẹn. Jasmin bấm giờ trên đồng hồ đeo tay. Bà trông không hy vọng. Bo cứ lật ngôi sao qua lại, như thể nó là một đồng xu ông muốn đánh bóng.

When the ten minutes ended, they switched off the lamp. The sticker glowed a soft green in the dark. Bo grinned.

Khi mười phút kết thúc, họ tắt đèn. Miếng dán phát ra ánh xanh lá dịu trong bóng tối. Bo cười toe.

"There," he said. "I told you."

"Đấy," ông nói. "Tôi đã bảo mà."

He climbed the ladder, pressed the sticker onto the bare patch and held it there with his thumb. For a moment the whole corner of the ceiling shone green. Then the light faded, quickly, like a breath on a window. After half a minute the sticker was only a pale yellow shape again. The other forty-one stars stayed dark.

Ông trèo lên thang, ấn miếng dán vào mảng trơ trụi và giữ nó bằng ngón cái. Trong một khoảnh khắc, cả góc trần sáng màu xanh lá. Rồi ánh sáng tắt dần, nhanh chóng, như hơi thở trên cửa kính. Sau nửa phút, miếng dán lại chỉ là một hình dạng vàng nhạt. Bốn mươi mốt ngôi sao kia vẫn tối.

"Well," Jasmin said. "That went exactly as I expected."

"Chà," Jasmin nói. "Mọi chuyện diễn ra đúng như tôi dự đoán."

"You expected it to fail?"

"Bà dự đoán là nó thất bại sao?"

"I expected it to be a sticker."

"Tôi dự đoán nó chỉ là một miếng dán."

Bo came down the ladder slowly. He felt a little foolish, but he did not want to give up.

Bo chậm rãi leo xuống thang. Ông thấy hơi ngớ ngẩn, nhưng không muốn bỏ cuộc.

"Maybe it needs more light," he said. "Maybe ten minutes was too short."

"Có lẽ nó cần nhiều ánh sáng hơn," ông nói. "Có lẽ mười phút là quá ngắn."

"If we give it an hour, it will glow for an hour. That will not fix the ceiling." Jasmin put her forms on a table and sat down. "Think, Bo. In two hundred years, nobody has charged these stars with a lamp. So what does this room want?"

"Nếu cho nó một giờ, nó sẽ sáng một giờ. Điều đó sẽ không sửa được trần nhà." Jasmin đặt các biểu mẫu lên bàn và ngồi xuống. "Nghĩ đi, Bo. Hai trăm năm nay, không ai sạc những ngôi sao này bằng đèn. Vậy căn phòng này muốn gì?"

Bo thought about all the evenings he had spent here. He remembered the regular readers in the corners and the schoolchildren with their homework. He remembered the man who read the newspaper out loud to nobody.

Bo nghĩ về tất cả những buổi tối ông đã ở đây. Ông nhớ những độc giả quen thuộc trong các góc phòng và những học sinh với bài tập về nhà. Ông nhớ người đàn ông đọc to tờ báo cho không ai nghe.

"People used to come here at night," he said slowly. "Not only to borrow books. They read here. Out loud, sometimes, just a page or two."

"Ngày xưa người ta hay đến đây vào ban đêm," ông nói chậm rãi. "Không chỉ để mượn sách. Họ đọc ở đây. Đôi khi đọc to, chỉ một hai trang."

"The reading evenings," Jasmin said, and she sat up straight. "We stopped them last spring, because the council needed the hall for storage."

"Những buổi tối đọc sách," Jasmin nói, và bà ngồi thẳng lưng. "Chúng ta đã ngừng chúng từ mùa xuân năm ngoái, vì hội đồng cần đại sảnh để chứa đồ."

"And the stars have been getting weaker ever since."

"Và các ngôi sao yếu dần từ đó đến giờ."

"I told myself it was the old paint." Jasmin looked at the dark ceiling for a long moment. "What if the stars do not need light at all? What if they need someone to read to them?"

"Tôi tự nhủ đó là do lớp sơn cũ." Jasmin nhìn lên trần tối một lúc lâu. "Nếu các ngôi sao không cần ánh sáng chút nào thì sao? Nếu chúng cần có ai đó đọc cho chúng nghe thì sao?"

"It sounds silly."

"Nghe thật ngớ ngẩn."

"We just tried to charge a plastic star under a lamp. I think we are past silly."

"Chúng ta vừa thử sạc một ngôi sao nhựa dưới đèn. Tôi nghĩ chúng ta đã vượt qua mức ngớ ngẩn rồi."

She went to the nearest shelf and pulled out a thick book of travel stories. She found a chair for Bo and put a second chair beside it. Then she turned off every lamp in the room, except the small one on her table.

Bà đi đến chiếc kệ gần nhất và rút ra một cuốn sách dày về các câu chuyện du lịch. Bà tìm một chiếc ghế cho Bo và đặt một chiếc thứ hai bên cạnh. Rồi bà tắt mọi ngọn đèn trong phòng, trừ chiếc đèn nhỏ trên bàn của bà.

"You go first," she said.

"Ông đọc trước đi," bà nói.

"I am a terrible reader."

"Tôi đọc dở tệ."

"Then the stars will be easy to impress."

"Vậy thì các ngôi sao sẽ dễ gây ấn tượng thôi."

Bo opened the book. His voice sounded strange in the empty room, thin and a little too loud. He read about a ship that crossed a wide sea. The cook counted the sailors every morning, because one of them kept disappearing. Halfway down the page he reached the word Mediterranean. He stopped, tried it twice and said it wrong both times.

Bo mở cuốn sách ra. Giọng ông nghe thật lạ trong căn phòng trống, mỏng và hơi quá to. Ông đọc về một con tàu băng qua một vùng biển rộng. Người đầu bếp đếm các thủy thủ mỗi sáng, vì một trong số họ cứ biến mất. Đọc được nửa trang, ông gặp từ Địa Trung Hải. Ông dừng lại, thử hai lần và đọc sai cả hai lần.

Above him, something flickered.

Phía trên ông, có thứ gì đó nhấp nháy.

Bo stopped reading. Jasmin pointed, without a word. High in the corner by the door, one painted star had started to glow. It was faint and silver, like a window far away.

Bo ngừng đọc. Jasmin chỉ tay, không nói một lời. Trên cao ở góc cạnh cửa, một ngôi sao vẽ đã bắt đầu phát sáng. Nó mờ và màu bạc, như một ô cửa sổ ở nơi xa.

"Keep going," she whispered.

"Tiếp tục đi," bà thì thầm.

He kept going. When the page ended, Jasmin took the book and read the next one in her clear, careful voice. A second star lit up, and then a third. They did not come all at once. They woke the way people wake in a house, one after another, with long pauses between.

Ông tiếp tục. Khi trang sách hết, Jasmin cầm cuốn sách và đọc trang kế tiếp bằng giọng rõ ràng, cẩn thận của bà. Một ngôi sao thứ hai sáng lên, rồi thứ ba. Chúng không đến cùng một lúc. Chúng thức dậy như người trong một ngôi nhà, cái này nối tiếp cái kia, với những quãng nghỉ dài giữa chừng.

By the fifth page, Bo had stopped worrying about his voice. By the tenth, he had stopped watching the ceiling and was simply enjoying the story. The cook was hiding the missing sailor in the kitchen. The man was too frightened to go on deck. Bo laughed out loud at that. The whole ceiling brightened, as if the room had laughed with him.

Đến trang thứ năm, Bo đã thôi lo lắng về giọng của mình. Đến trang thứ mười, ông đã thôi nhìn lên trần và chỉ đơn giản tận hưởng câu chuyện. Người đầu bếp đang giấu người thủy thủ mất tích trong bếp. Người đàn ông quá sợ để ra boong tàu. Bo bật cười thành tiếng. Cả trần nhà sáng bừng lên, như thể căn phòng đã cười cùng ông.

Around them the books began to rustle. A page turned on the top shelf. Another one answered it from the far wall. The sound was soft and busy, like a crowd settling into seats before a show.

Quanh họ, những cuốn sách bắt đầu sột soạt. Một trang giấy lật ở kệ trên cùng. Một trang khác đáp lại từ bức tường xa. Âm thanh nhẹ và rộn ràng, như một đám đông đang ổn định chỗ ngồi trước buổi diễn.

"Look," Jasmin said, and her voice shook a little. "Look at the window."

"Nhìn kìa," Jasmin nói, và giọng bà hơi run. "Nhìn cửa sổ kìa."

The yellow sticker was glowing again. It was not the thin green light from the lamp. It was a warm, steady silver, exactly the same as the painted stars around it. It seemed to belong there. Forty-one stars and one plastic one hung together in the dark. No one could have told which was which.

Miếng dán màu vàng lại đang phát sáng. Đó không phải ánh xanh lá mỏng từ cái đèn. Đó là một ánh bạc ấm và đều, y hệt các ngôi sao vẽ xung quanh nó. Nó dường như thuộc về nơi đó. Bốn mươi mốt ngôi sao và một ngôi sao nhựa treo cùng nhau trong bóng tối. Không ai có thể nói cái nào là cái nào.

"The forty-second," Bo said.

"Ngôi sao thứ bốn mươi hai," Bo nói.

"The room accepted it." Jasmin shook her head slowly. "Two hundred years of careful painting, and the missing piece was something from a toy shop."

"Căn phòng đã chấp nhận nó." Jasmin chậm rãi lắc đầu. "Hai trăm năm vẽ cẩn thận, và mảnh còn thiếu lại là thứ từ một cửa hàng đồ chơi."

"We should read here every evening."

"Chúng ta nên đọc sách ở đây mỗi buổi tối."

"We will. I will tell the council the reading evenings are back. If they want the hall for storage, they can store their boxes somewhere that does not have stars."

"Sẽ như vậy. Tôi sẽ nói với hội đồng rằng các buổi tối đọc sách đã trở lại. Nếu họ muốn dùng đại sảnh để chứa đồ, họ có thể cất những cái thùng của mình ở nơi nào không có sao."

She picked up her forms and found a pen. She wrote a line at the bottom of the top page. Bo leaned over her shoulder to read it.

Bà nhặt các biểu mẫu lên và tìm một cây bút. Bà viết một dòng ở cuối trang trên cùng. Bo cúi qua vai bà để đọc.

Missing star replaced. Cost: fifty pence. Salary: none.

Đã thay ngôi sao bị mất. Chi phí: năm mươi xu. Lương: không.

"Salary?" he asked.

"Lương?" ông hỏi.

"If a new employee works nights, the council will want to know what we pay him." Jasmin smiled. "I think they will be very happy with the answer."

"Nếu một nhân viên mới làm việc ban đêm, hội đồng sẽ muốn biết chúng ta trả ông ấy bao nhiêu." Jasmin mỉm cười. "Tôi nghĩ họ sẽ rất hài lòng với câu trả lời."

Bo looked up at the small yellow star, shining quietly among the old ones.

Bo ngước nhìn ngôi sao vàng nhỏ, đang tỏa sáng lặng lẽ giữa những ngôi sao cũ.

"It is the only worker in town who never asks for a day off," he said.

"Nó là nhân viên duy nhất trong thị trấn không bao giờ xin nghỉ một ngày," ông nói.