The Folded Crane on the Roof

On Saturday mornings, Dalila runs a small plant stall on the roof garden above the shopping centre. The garden club from her school sells seedlings there to raise money for a new greenhouse. Most visitors want basil or sunflowers. Dalila mostly wants to look at the herb beds across the path.

Vào các sáng thứ Bảy, Dalila trông một quầy cây nhỏ trong vườn trên mái phía trên trung tâm mua sắm. Câu lạc bộ làm vườn của trường cô bán cây con ở đó để gây quỹ cho một nhà kính mới. Hầu hết khách muốn mua húng quế hay hướng dương. Dalila thì chủ yếu muốn ngắm những luống rau thơm bên kia lối đi.

That is where Omar works. He wears a green apron. He carries a dented watering can that is always a little too full. He knows the name of every plant in the garden. He also knows which ones have been watered and which ones are pretending.

Đó là nơi Omar làm việc. Cậu mặc tạp dề xanh lá. Cậu xách một chiếc bình tưới bị móp, lúc nào cũng đổ đầy hơi quá. Cậu biết tên mọi loài cây trong vườn. Cậu cũng biết cây nào đã được tưới và cây nào chỉ đang giả vờ.

Dalila has watched him for three weeks. She has never said more than "Hello" and "Thanks." Every time she plans a longer sentence, it falls apart before it reaches her mouth.

Dalila đã quan sát cậu ba tuần. Cô chưa bao giờ nói quá "Xin chào" và "Cảm ơn". Mỗi lần cô định nói một câu dài hơn, nó lại tan nát trước khi đến miệng.

This morning she sits behind the stall with a page from the seed catalogue. It shows a large photograph of purple lavender. She folds the paper carefully, corner to corner, the way her cousin showed her last summer. Ten minutes later, she is holding a paper crane with long, pointed wings.

Sáng nay cô ngồi sau quầy với một trang giấy lấy từ danh mục hạt giống. Trên đó có một bức ảnh lớn về hoa oải hương tím. Cô gấp tờ giấy cẩn thận, từ góc này sang góc kia, theo cách cậu em họ đã chỉ cô mùa hè năm ngoái. Mười phút sau, cô đang cầm một con hạc giấy với đôi cánh dài, nhọn.

Before she closes the last fold, she writes on the inside in tiny letters. Then she lifts the wing and reads it again. It says: "I think the mint likes you more than it likes me."

Trước khi gấp nếp cuối cùng, cô viết vào bên trong bằng những chữ nhỏ xíu. Rồi cô nâng cánh lên và đọc lại. Dòng chữ ghi: "Em nghĩ cây bạc hà thích anh hơn là thích em."

It is not a great sentence. It is probably the bravest one she has ever written.

Đó không phải một câu hay. Có lẽ nó là câu can đảm nhất cô từng viết.

"Okay," she whispers. "Now I only need to give it to him."

"Được rồi," cô thì thầm. "Giờ mình chỉ cần đưa nó cho cậu ấy."

She stands up and sits down again. Omar is twenty steps away, bent over the thyme. Twenty steps feels like the length of a football field.

Cô đứng dậy rồi lại ngồi xuống. Omar cách cô hai mươi bước, đang cúi xuống luống húng tây. Hai mươi bước dài như một sân bóng đá.

The woman at the next stall looks over. She sells flowers in paper cones, and she misses nothing. "Is that for someone?" she asks.

Người phụ nữ ở quầy bên cạnh nhìn sang. Bà bán hoa trong những chiếc phễu giấy, và chẳng gì lọt khỏi mắt bà. "Cái đó là cho ai à?" bà hỏi.

"Maybe," says Dalila. Her voice comes out smaller than she wants. "Could you give it to the boy with the watering can? Please? I have to watch the till."

"Có thể," Dalila nói. Giọng cô nhỏ hơn cô muốn. "Bác đưa nó giúp cháu cho cậu bé cầm bình tưới được không ạ? Làm ơn? Cháu phải trông két tiền."

The woman smiles and takes the crane in her palm. "Of course, love. Leave it with me."

Người phụ nữ mỉm cười và đặt con hạc lên lòng bàn tay. "Tất nhiên rồi, cháu yêu. Cứ để đó cho bác."

Dalila sits very still and tries to look busy. She straightens a row of pots. She counts the coins in the till twice. Out of the corner of her eye, she watches the flower seller walk down the path.

Dalila ngồi rất yên và cố tỏ ra bận rộn. Cô xếp thẳng một hàng chậu. Cô đếm tiền xu trong két hai lần. Từ khóe mắt, cô nhìn người bán hoa đi xuống lối đi.

Then something goes wrong. A school group arrives. The path fills with children carrying small green watering cans. At least six boys are holding a can. The woman stops, looks around, and chooses the nearest one.

Rồi có chuyện không ổn. Một đoàn học sinh đến. Lối đi đầy trẻ con cầm những chiếc bình tưới nhỏ màu xanh. Có ít nhất sáu cậu bé đang cầm bình. Người phụ nữ dừng lại, nhìn quanh và chọn cậu bé gần nhất.

"This is for you," she says, and puts the crane in his hands.

"Cái này là cho cháu," bà nói, và đặt con hạc vào tay cậu.

The boy is about nine years old. He looks at the crane for a long time, as if it might be a trick. Then he decides it is a prize. "Cool!" he says. He holds it above his head and runs off down the path.

Cậu bé khoảng chín tuổi. Cậu nhìn con hạc rất lâu, như thể nó có thể là một trò lừa. Rồi cậu quyết định nó là một phần thưởng. "Tuyệt!" cậu nói. Cậu giơ nó lên trên đầu và chạy đi xuống lối đi.

Dalila puts her face in her hands. The nine-year-old runs past the herb beds and the fountain. He runs straight into a man in a blue uniform who is checking the lift. The man is a security guard, and he is very serious about his job.

Dalila úp mặt vào hai tay. Cậu bé chín tuổi chạy qua các luống rau thơm và đài phun nước. Cậu chạy thẳng vào một người đàn ông mặc đồng phục xanh đang kiểm tra thang máy. Ông là nhân viên bảo vệ, và ông rất nghiêm túc với công việc của mình.

"Where did you get that?" the guard asks.

"Cháu lấy cái đó ở đâu?" nhân viên bảo vệ hỏi.

"A lady gave it to me," says the boy.

"Một bà đưa cho cháu," cậu bé nói.

"Then it belongs to somebody," the guard says. He takes the crane gently and turns it around in his large hands. He finds a single letter on one wing, a small neat D. "Hmm. D," he mutters. "Does anyone here have a name that starts with D?"

"Vậy thì nó thuộc về ai đó," nhân viên bảo vệ nói. Ông nhẹ nhàng cầm con hạc và xoay nó trong đôi bàn tay to. Ông tìm thấy một chữ cái trên một bên cánh, một chữ D nhỏ gọn gàng. "Hừm. D," ông lẩm bẩm. "Ở đây có ai tên bắt đầu bằng chữ D không?"

Nobody answers. A few people look up and then look away.

Không ai trả lời. Vài người ngẩng lên rồi lại nhìn đi chỗ khác.

The guard walks the length of the garden, holding the crane out like a lost glove. At the stall, he asks Dalila. Dalila freezes and cannot say a word, but her neighbour answers for her.

Nhân viên bảo vệ đi dọc khu vườn, giơ con hạc ra như một chiếc găng tay bị mất. Tại quầy cây, ông hỏi Dalila. Dalila đứng đờ ra và không nói được lời nào, nhưng người hàng xóm của cô trả lời thay.

"Her name starts with D," says the flower seller. "But it isn't hers. It is for the boy with the watering can."

"Tên cô bé bắt đầu bằng chữ D," người bán hoa nói. "Nhưng nó không phải của cô bé. Nó là dành cho cậu bé cầm bình tưới."

"Which boy?" asks the guard. "There are six of them."

"Cậu bé nào?" nhân viên bảo vệ hỏi. "Có sáu cậu cơ mà."

"The one in the green apron," says the woman.

"Cậu mặc tạp dề xanh lá," người phụ nữ nói.

The guard nods slowly. "Ah, the gardener," he says. He gives the crane a little bow, as if it could understand. "That I can do."

Nhân viên bảo vệ chậm rãi gật đầu. "À, người làm vườn," ông nói. Ông cúi chào con hạc một chút, như thể nó có thể hiểu. "Việc đó thì tôi làm được."

He walks to the herb beds and stops beside the thyme. Omar looks up from his work. His hands are muddy, and there is a leaf in his hair.

Ông đi đến các luống rau thơm và dừng lại cạnh luống húng tây. Omar ngẩng lên khỏi công việc. Tay cậu lấm bùn, và có một chiếc lá trên tóc.

"Excuse me," says the guard. "A young lady sent this. I think it might be yours."

"Xin lỗi," nhân viên bảo vệ nói. "Một cô gái trẻ gửi cái này. Tôi nghĩ nó có thể là của cậu."

Omar wipes his fingers on his apron and takes the crane as if it were made of glass. He looks at the wings and at the folded point of the beak. He turns it over twice, and then he finds the corner that opens.

Omar lau ngón tay vào tạp dề và nhận con hạc như thể nó làm bằng thủy tinh. Cậu nhìn đôi cánh và mũi mỏ gấp lại. Cậu lật nó hai lần, rồi tìm thấy góc có thể mở ra.

Dalila cannot see his face from the stall. She can only see his back and the green apron. The guard walks away, whistling softly, and she feels both horrified and strangely proud.

Dalila không thể thấy mặt cậu từ quầy. Cô chỉ thấy lưng cậu và chiếc tạp dề xanh lá. Nhân viên bảo vệ bước đi, huýt sáo khe khẽ, và cô cảm thấy vừa kinh hoàng vừa tự hào một cách lạ lùng.

Omar unfolds the first fold. Then the second. He reads the line inside, and she sees his shoulders move. It might be a laugh. It might be something else.

Omar mở nếp gấp đầu tiên. Rồi nếp thứ hai. Cậu đọc dòng chữ bên trong, và cô thấy vai cậu rung lên. Có thể đó là một tiếng cười. Có thể đó là điều gì khác.

He stands in the middle of the path with the crane open in his hand. He looks across the garden, past the tomato plants and the fountain and the line of waiting customers. He seems to be searching the faces one by one.

Cậu đứng giữa lối đi với con hạc mở ra trong tay. Cậu nhìn khắp khu vườn, qua những cây cà chua và đài phun nước và hàng khách đang chờ. Cậu dường như đang tìm kiếm từng gương mặt một.

Dalila ducks behind a tray of sunflower seedlings. Her heart is pounding so loudly that she is sure the customers can hear it.

Dalila cúi thụp xuống sau một khay cây hướng dương con. Tim cô đập to đến nỗi cô chắc khách hàng có thể nghe thấy.

"Excuse me," says a woman with a cardboard cup. "How much are the basil plants?"

"Xin lỗi," một phụ nữ cầm cốc giấy nói. "Cây húng quế giá bao nhiêu vậy?"

"Two for three," Dalila says, and she hands over a pot without looking at it.

"Hai chậu ba," Dalila nói, và đưa một chậu mà không nhìn nó.

When she dares to glance up again, Omar is no longer standing on the path. She spins around. He is walking toward the stall, one slow step at a time. The crane is still in his hand, but now it has been folded back into shape, almost perfectly.

Khi cô dám liếc lên lần nữa, Omar không còn đứng trên lối đi. Cô xoay người lại. Cậu đang đi về phía quầy, từng bước chậm rãi. Con hạc vẫn ở trong tay cậu, nhưng giờ nó đã được gấp lại thành hình, gần như hoàn hảo.

He stops in front of her table. Up close, he is taller than she remembered, and there is mud on his cheek.

Cậu dừng lại trước bàn của cô. Nhìn gần, cậu cao hơn cô nhớ, và có bùn trên má.

"That is a very good crane," he says.

"Đó là một con hạc rất đẹp," cậu nói.

"Thanks," says Dalila. It is the same word she always says. She hates it.

"Cảm ơn," Dalila nói. Đó là từ mà cô vẫn luôn nói. Cô ghét nó.

Omar looks down at the paper and then up at her. "I have a problem with the mint," he says. "It keeps growing into the oregano. I have never found a way to stop it. Maybe you know one."

Omar nhìn xuống tờ giấy rồi lại nhìn lên cô. "Mình có một vấn đề với cây bạc hà," cậu nói. "Nó cứ mọc lấn sang cây oregano. Mình chưa bao giờ tìm được cách ngăn nó. Có thể bạn biết một cách."

"I might," says Dalila. "I would have to see the bed first."

"Có thể," Dalila nói. "Mình phải xem luống đất trước đã."

"It is just over there," says Omar. He does not point, though. He is looking at the crane again, and his forehead is slightly wrinkled.

"Nó ở ngay đằng kia," Omar nói. Nhưng cậu không chỉ. Cậu lại đang nhìn con hạc, và trán cậu hơi nhăn lại.

"What is it?" she asks.

"Sao vậy?" cô hỏi.

"You wrote something in the corner," he says. "Under the fold. It looks like a phone number, but the last digit is smudged. Is it a three or an eight?"

"Bạn có viết gì đó ở góc," cậu nói. "Dưới nếp gấp. Trông như một số điện thoại, nhưng chữ số cuối bị nhòe. Là số ba hay số tám?"

Dalila opens her mouth and closes it again. She has not written a number. She is sure of it. She takes the crane from his hand, turns it toward the light, and tilts it very slowly.

Dalila mở miệng rồi lại khép lại. Cô không hề viết một con số nào. Cô chắc chắn như vậy. Cô lấy con hạc từ tay cậu, xoay nó về phía ánh sáng và nghiêng thật chậm.

The ink is faint and grey, and it is printed, not written. It is the order number from the seed catalogue, under the photograph of the lavender. The last digit has rubbed away in the fold.

Mực in mờ và xám, và nó được in chứ không phải viết. Đó là mã số đơn hàng từ danh mục hạt giống, bên dưới bức ảnh hoa oải hương. Chữ số cuối đã bị mòn mất ở nếp gấp.

"It is not a phone number," she says. "It is lavender."

"Đó không phải số điện thoại," cô nói. "Đó là oải hương."

Omar laughs, and the mud on his cheek cracks a little. "Then show me how to stop the mint," he says. "After that, you can tell me the whole number."

Omar bật cười, và lớp bùn trên má cậu nứt ra một chút. "Vậy thì chỉ mình cách ngăn cây bạc hà đi," cậu nói. "Sau đó, bạn có thể nói cho mình toàn bộ con số."

Dalila steps out from behind the stall and follows him to the herb beds. Across the path, six small boys argue about who owns the prize.

Dalila bước ra từ sau quầy và đi theo cậu đến các luống rau thơm. Bên kia lối đi, sáu cậu bé cãi nhau xem ai là chủ của phần thưởng.