The Cello That Waited All Day

The left-luggage room at the back of the bus station had no windows, and Sade liked it that way. The air was cool and still, and the shelves ran in tidy rows to the ceiling. The noise of departing engines reached her only as a distant hum. She had worked there for six years. In that time she had learned that people leave a surprising number of things behind, and that almost none of them ever explain why.

Phòng giữ hành lý ở phía sau bến xe buýt không có cửa sổ, và Sade thích như vậy. Không khí mát và tĩnh lặng, những giá kệ chạy thành hàng ngay ngắn lên đến trần. Tiếng động cơ xe rời bến chỉ vọng đến chỗ cô như một tiếng ù xa xăm. Cô đã làm việc ở đó sáu năm. Trong thời gian ấy, cô học được rằng người ta bỏ quên lại một số lượng đồ đáng ngạc nhiên, và gần như không ai giải thích vì sao.

There was one piece of furniture in the room that Sade had never managed to improve. It was a small wooden table by the door, where customers signed the ledger and counted their coins. One of its legs was shorter than the others, and the whole table rocked whenever anybody leaned on it. She had slid a folded card under the leg more than once, but the card always worked its way out.

Trong phòng có một món đồ mà Sade chưa bao giờ cải thiện được. Đó là chiếc bàn gỗ nhỏ cạnh cửa, nơi khách ký vào sổ và đếm tiền lẻ. Một chân bàn ngắn hơn những chân còn lại, và cả cái bàn lắc lư mỗi khi có ai tựa vào. Cô đã nhiều lần nhét một tấm thẻ gấp dưới chân bàn, nhưng tấm thẻ lúc nào cũng tuột ra.

The cello arrived on a Monday, a little before eight.

Cây đàn cello đến vào một sáng thứ Hai, hơi sớm hơn tám giờ một chút.

It came in a battered black case that was almost as tall as the girl who carried it. She was perhaps twenty, with a thin face and a heavy coat. She stood like someone used to apologising for taking up space. She set the case upright against the counter and pushed a ticket across the wood.

Nó nằm trong một chiếc hộp đen sờn cũ, cao gần bằng cô gái mang nó. Cô khoảng hai mươi tuổi, khuôn mặt gầy và mặc chiếc áo khoác dày. Cô đứng như người quen xin lỗi vì đã chiếm chỗ. Cô dựng hộp đàn thẳng đứng vào quầy và đẩy một tấm vé qua mặt gỗ.

"One bag, please," she said. "Until six this evening."

"Cho em gửi một món," cô nói. "Đến sáu giờ chiều."

"Name?" asked Sade.

"Tên?" Sade hỏi.

"Safiya."

"Safiya ạ."

Sade wrote it in the ledger and handed her a numbered tag. The table rocked as the girl signed her name. Safiya steadied it with one hand, without comment, as people do with a rocking table they have no hope of fixing.

Sade ghi vào sổ và đưa cho cô một thẻ đánh số. Chiếc bàn lắc khi cô gái ký tên. Safiya lấy một tay giữ nó cho vững, không nói gì, như người ta vẫn làm với một chiếc bàn lắc mà họ chẳng còn hy vọng sửa được.

At six she returned, collected the cello, and left. On Tuesday she came again, and on Wednesday, and on every day after that. She was always polite, always quick, and always on time. She said nothing to Sade that was not strictly necessary.

Lúc sáu giờ, cô quay lại, nhận cây đàn và rời đi. Thứ Ba cô lại đến, rồi thứ Tư, và mỗi ngày sau đó. Cô luôn lịch sự, luôn nhanh nhẹn, luôn đúng giờ. Cô không nói với Sade điều gì ngoài những câu thật cần thiết.

For three weeks, Sade said nothing either.

Suốt ba tuần, Sade cũng không nói gì.

She was aware of a question growing in the room, quietly, like a plant in the corner. Who carries a cello to a bus station every morning and leaves it for ten hours? It could not be a commuter's habit, since a musician would want her instrument close. It could not be an accident, because accidents do not arrive on a timetable. Yet each time the girl appeared, Sade found a reason not to ask. It was not her business. People came and went, and the whole purpose of her job was to hold things without wondering about them.

Cô biết có một câu hỏi đang lớn dần trong căn phòng, lặng lẽ, như một cái cây ở góc phòng. Ai lại mang một cây đàn cello đến bến xe mỗi sáng rồi để đó mười tiếng? Không thể là thói quen của người đi làm, vì một nhạc công sẽ muốn nhạc cụ ở gần mình. Cũng không thể là tình cờ, vì tình cờ thì không đến theo giờ giấc. Vậy mà mỗi lần cô gái xuất hiện, Sade lại tìm ra một lý do để không hỏi. Đó không phải việc của cô. Người ta đến rồi đi, và toàn bộ ý nghĩa công việc của cô là giữ đồ mà không thắc mắc.

Her colleague Dario had a theory. "She is a spy," he said, with total seriousness, over lunch one day. "Or she is smuggling something inside it."

Đồng nghiệp của cô, Dario, có một giả thuyết. "Cô ấy là gián điệp," anh nói, hoàn toàn nghiêm túc, trong bữa trưa một hôm. "Hoặc cô ấy đang buôn lậu thứ gì đó bên trong."

"It's a cello," said Sade.

"Đó là cây đàn cello," Sade nói.

"That is exactly what a spy would say about a cello."

"Đúng là điều một tên gián điệp sẽ nói về cây đàn cello."

She did not laugh, though she wanted to. Instead she watched the clock on the wall, and she realised that she had started to look forward to eight o'clock.

Cô không cười, dù rất muốn. Thay vào đó, cô nhìn đồng hồ trên tường, và nhận ra mình đã bắt đầu mong đến tám giờ.

On the fourth Monday the girl was late. She came through the door at ten past eight, out of breath. The case bumped the table so hard that it rocked and almost tipped the ledger onto the floor. Safiya caught it, and for the first time her composure cracked.

Sáng thứ Hai thứ tư, cô gái đến muộn. Cô bước qua cửa lúc tám giờ mười, thở không ra hơi. Hộp đàn va vào bàn mạnh đến mức bàn lắc và suýt làm cuốn sổ rơi xuống sàn. Safiya chụp lấy nó, và lần đầu tiên, vẻ điềm tĩnh của cô nứt ra.

"I'm sorry," she said. "I'm so sorry. I always make a mess of this."

"Em xin lỗi," cô nói. "Em xin lỗi nhiều lắm. Lúc nào em cũng làm rối lên."

"You didn't," said Sade. "It's the table. It has been rocking for six years."

"Em không làm vậy đâu," Sade nói. "Là do cái bàn. Nó lắc suốt sáu năm rồi."

They both looked at it. The short leg tapped twice against the floor, as though it had heard.

Cả hai nhìn nó. Chiếc chân ngắn gõ hai tiếng xuống sàn, như thể nó đã nghe thấy.

Something in that small silence made the question impossible to carry any longer. Sade put down her pen.

Điều gì đó trong khoảng lặng nhỏ ấy khiến câu hỏi không thể mang thêm được nữa. Sade đặt bút xuống.

"Can I ask you something? You don't have to answer."

"Chị hỏi em một điều được không? Em không phải trả lời cũng được."

The girl's shoulders lifted slightly. "Of course."

Đôi vai cô gái hơi nhấc lên. "Dĩ nhiên ạ."

"Why do you leave your cello here? Every day, I mean. You obviously play. Wouldn't you want it with you?"

"Sao em lại để cây đàn ở đây? Ngày nào cũng vậy, ý chị là thế. Rõ ràng em chơi đàn. Em không muốn mang nó theo sao?"

For a moment Safiya said nothing, and Sade wondered whether she had made an enormous mistake. Then the girl let out a long breath, almost a laugh, as if she had been waiting a long time to be asked.

Một lúc lâu Safiya không nói gì, và Sade tự hỏi mình có mắc một sai lầm khủng khiếp không. Rồi cô gái thở ra một hơi dài, gần như một tiếng cười, như thể đã chờ được hỏi từ rất lâu.

"I live in a shared flat," she said. "Four people, one thin wall. My flatmates work nights, so they sleep through the day, and the neighbours complain if I play in the evening. I study at the music college across the river, but the practice rooms are always booked. I walk from home to this station, and the college is beyond it. The lecture buses are far too crowded for a cello. People stare. They shove. Last year somebody cracked the case." She glanced at the battered black lid. "So I leave it here during the day and collect it after the lectures end. I practise in a park beside the river, if the light is good."

"Em sống trong một căn hộ ở ghép," cô nói. "Bốn người, một bức tường mỏng. Các bạn cùng nhà em làm ca đêm nên ngủ cả ngày, còn hàng xóm thì phàn nàn nếu em chơi đàn buổi tối. Em học ở trường nhạc bên kia sông, nhưng phòng tập lúc nào cũng kín lịch. Em đi bộ từ nhà đến bến xe này, và trường nằm xa hơn nữa. Xe buýt đến giảng đường thì quá đông cho một cây cello. Người ta nhìn chằm chằm. Họ xô đẩy. Năm ngoái có người làm nứt hộp đàn." Cô liếc nhìn nắp hộp đen sờn cũ. "Nên ban ngày em để nó ở đây, rồi lấy sau khi tan học. Em tập trong một công viên cạnh sông, nếu trời đủ sáng."

"And if it isn't?"

"Còn nếu không đủ sáng?"

"Then I sit by the bridge and pretend I'm playing in my head." She shrugged, and the shrug did not quite hide how tired she was. "I didn't tell you because it seemed silly. A grown woman who rents a locker for a cello."

"Thì em ngồi cạnh cây cầu và giả vờ chơi đàn trong đầu." Cô nhún vai, và cái nhún vai không giấu hết được vẻ mệt mỏi. "Em không nói vì thấy nó ngớ ngẩn. Một người lớn rồi mà thuê tủ gửi cho một cây đàn."

Sade looked at the case. She looked at the cool rows of silent luggage. She looked at the long empty space at the end of the room behind the last rack. Nobody ever used it, because the only socket in the wall had stopped working years ago.

Sade nhìn chiếc hộp đàn. Cô nhìn những dãy hành lý im lìm mát lạnh. Cô nhìn khoảng trống dài ở cuối phòng, sau giá kệ cuối cùng. Chẳng ai dùng đến nó, vì ổ điện duy nhất trên tường đã hỏng từ nhiều năm trước.

"Would the park be better in winter?" she asked.

"Mùa đông ở công viên có tốt hơn không?" cô hỏi.

"No. It's freezing, and all the benches are cold iron." Safiya almost smiled. "Why?"

"Không ạ. Lạnh cóng, và mọi chiếc ghế đều bằng sắt lạnh." Safiya gần như mỉm cười. "Sao chị hỏi vậy?"

"Because this room is quiet." Sade spoke slowly, and she was surprised to find that her voice was steady. "The walls are thick. Nobody comes in after half past eight in the evening, and I close at ten. If you came after your lectures, and you didn't mind the shelves, you could play in the back."

"Vì căn phòng này yên tĩnh." Sade nói chậm rãi, và cô ngạc nhiên khi thấy giọng mình vững vàng. "Tường dày. Sau tám giờ rưỡi tối không có ai vào, và chị đóng cửa lúc mười giờ. Nếu em đến sau giờ học, và em không ngại những giá kệ, em có thể chơi ở phía sau."

Safiya stared at her. "I couldn't. It isn't allowed."

Safiya nhìn cô chằm chằm. "Em không dám đâu. Điều đó không được phép."

"The ledger doesn't say anything about cellos." Sade lifted a folded sheet of card from the counter, the same one she had tried so many times before, and crouched beside the table. "I'll need a witness, though. Somebody to sit at the table and tell me if the sound is too loud."

"Sổ đâu có ghi gì về đàn cello." Sade nhấc từ quầy lên một tấm thẻ gấp, chính tấm thẻ cô đã thử bao nhiêu lần trước đó, rồi ngồi xổm cạnh chiếc bàn. "Nhưng chị cần một nhân chứng. Một người ngồi ở bàn và nói cho chị biết nếu tiếng đàn quá to."

Then she pressed the card firmly under the short leg and rose to her feet. The table stood perfectly still.

Rồi cô ấn chặt tấm thẻ dưới chân bàn ngắn và đứng dậy. Chiếc bàn đứng hoàn toàn yên.

"Sit," she said.

"Ngồi đi," cô nói.