The Weight in Locker Thirteen

The Moonrise Market had one rule that every stallholder knew. Nothing was sold until it was weighed, and every scale in the market answered to the Measure House.

Chợ Trăng Mọc có một quy tắc mà mọi chủ sạp đều biết. Không có gì được bán cho đến khi được cân, và mọi chiếc cân trong chợ đều chịu quyền của Nhà Đo Lường.

Adaeze ran the scale stall at the north gate. She was sixteen, and she had kept the stall alone since the spring. It had a brass scale and a row of iron weights. It also had one tiny silver weight, the Honest Gram. The Honest Gram was special. Whenever a trader lied about his goods, the scale tipped toward the truth. The whole market saw it happen.

Adaeze trông coi sạp cân ở cổng phía bắc. Cô mười sáu tuổi, và đã một mình giữ sạp từ mùa xuân. Sạp có một chiếc cân bằng đồng thau và một hàng quả cân sắt. Nó cũng có một quả cân bạc tí hon, Gram Trung Thực. Gram Trung Thực rất đặc biệt. Mỗi khi một thương nhân nói dối về hàng hóa của mình, chiếc cân sẽ nghiêng về phía sự thật. Cả chợ đều thấy điều đó xảy ra.

On the morning of the yearly inspection, the Honest Gram was gone.

Vào buổi sáng của cuộc kiểm tra hằng năm, Gram Trung Thực đã biến mất.

Adaeze counted the weights three times. Iron, iron, iron, and then an empty hole in the velvet where the silver one belonged. Her hands began to shake.

Adaeze đếm các quả cân ba lần. Sắt, sắt, sắt, rồi một cái lỗ trống trong lớp nhung nơi quả cân bạc đáng ra phải nằm. Tay cô bắt đầu run.

"Don't panic," said Thandi, who sold dried figs at the next stall. "Think. Who has been near your scale?"

"Đừng hoảng," Thandi nói, người bán sung khô ở sạp bên cạnh. "Nghĩ đi. Ai đã ở gần cái cân của cậu?"

"Nobody," Adaeze said. "Only the Measure House clerk. He came yesterday and said my scale was drifting."

"Không ai cả," Adaeze nói. "Chỉ có thư ký Nhà Đo Lường. Ông ta đến hôm qua và nói cái cân của tớ bị lệch."

"Drifting?" Thandi laughed. "Scales don't drift. He wanted a reason to touch it."

"Lệch?" Thandi bật cười. "Cân không bị lệch. Ông ta muốn có cớ để động vào nó."

"Without the Gram, the inspectors will take my licence at noon," Adaeze said. "Then I lose the stall."

"Không có Gram, các thanh tra sẽ thu giấy phép của tớ vào buổi trưa," Adaeze nói. "Rồi tớ mất sạp."

Thandi looked at the sun, which had just cleared the rooftops. They had about five hours. She tied up her fig sacks and shut her shutters with a bang.

Thandi nhìn mặt trời, vừa nhô lên khỏi các mái nhà. Họ còn khoảng năm tiếng. Cô buộc các bao sung lại và đóng sập cửa chớp.

"Right," she said. "We find out where he put it."

"Được rồi," cô nói. "Mình tìm xem ông ta để nó ở đâu."

It was not hard. The clerk kept a list of every item he borrowed, and he was proud of his handwriting. The list hung on a nail outside the Measure House door. Beside yesterday's date it said, in neat black ink, "One silver gram, for testing, locker thirteen."

Việc đó không khó. Viên thư ký giữ một danh sách mọi món đồ ông mượn, và ông tự hào về nét chữ của mình. Danh sách treo trên một cái đinh bên ngoài cửa Nhà Đo Lường. Bên cạnh ngày hôm qua, nó ghi, bằng mực đen ngay ngắn: "Một gram bạc, để kiểm tra, tủ khóa mười ba."

"Locker thirteen is in the cellar," Adaeze said. "Every stallholder knows that. The cellar door has a guard."

"Tủ khóa mười ba ở dưới hầm," Adaeze nói. "Mọi chủ sạp đều biết. Cửa hầm có người canh."

"Then we need a plan," Thandi said.

"Vậy mình cần một kế hoạch," Thandi nói.

They made one on an upturned crate behind the fish stalls. It was a good plan, and that was the problem. Thandi would carry a heavy basket of figs to the front desk. There she would complain loudly about a broken scale. While the clerk argued with her, Adaeze would slip past the guard and go down to the cellar. She would open the locker with a thin steel pick that Thandi had borrowed from a locksmith's son. Then she would take the Gram and run.

Họ lập một kế hoạch trên một thùng gỗ úp ngược phía sau các sạp cá. Đó là một kế hoạch hay, và đó chính là vấn đề. Thandi sẽ xách một giỏ sung nặng đến bàn tiếp tân. Ở đó cô sẽ lớn tiếng phàn nàn về một chiếc cân hỏng. Trong lúc viên thư ký cãi nhau với cô, Adaeze sẽ lẻn qua người canh và xuống hầm. Cô sẽ mở tủ khóa bằng một chiếc que thép mỏng mà Thandi đã mượn từ con trai một người thợ khóa. Rồi cô sẽ lấy Gram và chạy.

"What if the guard sees me?" Adaeze asked.

"Nếu người canh thấy tớ thì sao?" Adaeze hỏi.

"He won't," Thandi said. "He never looks up from his lunch."

"Ông ấy sẽ không thấy," Thandi nói. "Ông ấy không bao giờ ngẩng lên khỏi bữa trưa."

At eleven o'clock, they went in. The front hall smelled of wax and old paper. Thandi marched to the desk with her basket and began to shout about her ruined scale. The clerk, a thin man with a pointed nose, stood up at once. Adaeze waited until his back was turned, then ran along the wall to the cellar stairs.

Lúc mười một giờ, họ bước vào. Sảnh trước nồng mùi sáp và giấy cũ. Thandi hiên ngang tiến đến bàn với giỏ của mình và bắt đầu la lối về chiếc cân bị hỏng của cô. Viên thư ký, một người đàn ông gầy với cái mũi nhọn, đứng bật dậy ngay. Adaeze đợi đến khi ông quay lưng, rồi chạy dọc theo tường đến cầu thang xuống hầm.

The guard was not eating lunch. He was sitting straight up on his stool with a long stick across his knees.

Người canh không ăn trưa. Ông ngồi thẳng lưng trên chiếc ghế đẩu với một cây gậy dài vắt ngang đầu gối.

"Where do you think you are going?" he asked.

"Cô nghĩ mình đang đi đâu?" ông hỏi.

"The clerk sent me," Adaeze said. Her voice came out higher than she wanted. "For the, um, borrowed silver gram."

"Thư ký sai cháu," Adaeze nói. Giọng cô cao hơn cô muốn. "Đến lấy, ừm, gram bạc đã mượn."

The guard looked at her for a long moment. Then he pointed his stick at a chair. "Sit. Nobody goes down without the clerk's own signature."

Người canh nhìn cô một lúc lâu. Rồi ông chỉ cây gậy vào một chiếc ghế. "Ngồi. Không ai được xuống mà không có chữ ký của chính viên thư ký."

So the plan had failed in the first two minutes. Adaeze sat and stared at the cellar door. Upstairs, she could hear Thandi's voice getting louder and more desperate. She would not be able to keep that up for long.

Vậy là kế hoạch đã thất bại trong hai phút đầu. Adaeze ngồi xuống và nhìn chằm chằm cánh cửa hầm. Ở tầng trên, cô nghe giọng Thandi càng lúc càng to và tuyệt vọng. Cô ấy sẽ không giữ được thế đó lâu.

Then the guard's stomach growled. He glanced at his stool, where a small cloth bundle sat half hidden. Adaeze had an idea. It was not a clever one, but it was the only one she had.

Rồi bụng người canh sôi lên. Ông liếc nhìn chiếc ghế đẩu, nơi một gói vải nhỏ nằm khuất một nửa. Adaeze nảy ra một ý. Nó không khôn ngoan, nhưng là ý duy nhất cô có.

"Sir, may I ask you something?" she said. "Do you know what a fig weighs?"

"Thưa ông, cháu hỏi ông một điều được không?" cô nói. "Ông có biết một quả sung nặng bao nhiêu không?"

"What?"

"Gì cơ?"

"Thandi's figs are the best in the market," Adaeze said. "She is upstairs with a whole basket. I think she would give you a handful if you asked. I could fetch it for you."

"Sung của Thandi là ngon nhất chợ," Adaeze nói. "Bạn ấy đang ở trên lầu với cả một giỏ. Cháu nghĩ bạn ấy sẽ cho ông một nắm nếu ông xin. Cháu có thể đi lấy cho ông."

The guard hesitated. Then he nodded slowly and waved his stick toward the stairs. "Ten minutes. And if you are not back, I ring the bell."

Người canh do dự. Rồi ông gật đầu chậm rãi và vẫy cây gậy về phía cầu thang. "Mười phút. Và nếu cô không quay lại, tôi sẽ rung chuông."

Adaeze ran up, grabbed Thandi by the sleeve, and whispered in her ear. Thandi stopped shouting in the middle of a word. She gave the astonished clerk a sweet smile, scooped up a fistful of figs, and followed Adaeze down.

Adaeze chạy lên, nắm tay áo Thandi và thì thầm vào tai bạn. Thandi ngừng la giữa chừng một từ. Cô trao cho viên thư ký đang sững sờ một nụ cười ngọt ngào, vốc một nắm sung và theo Adaeze xuống.

The guard ate eleven figs, one after another, with his eyes closed. By the time he opened them, the two girls were standing in the cellar. He had no idea how they had got there. In his defence, he had said they could fetch the figs. He had not said where.

Người canh ăn mười một quả sung, hết quả này đến quả khác, mắt nhắm lại. Khi ông mở mắt ra, hai cô gái đã đứng trong hầm. Ông không biết bằng cách nào họ đến được đó. Để biện hộ cho ông, ông chỉ nói họ có thể đi lấy sung. Ông không nói đi đâu.

Locker thirteen was in the far corner, behind a stack of cracked barrels. It was small and black, and it did not have a keyhole. Instead, it had a little brass pan fixed to its door, like half of a scale.

Tủ khóa mười ba nằm ở góc xa, sau một chồng thùng nứt. Nó nhỏ và đen, và không có lỗ khóa. Thay vào đó, trên cánh cửa có gắn một chiếc đĩa đồng nhỏ, như một nửa chiếc cân.

"The pick is useless," Adaeze said. "There is nothing to pick."

"Que thép vô dụng rồi," Adaeze nói. "Không có gì để bẩy cả."

"Try it anyway," Thandi said.

"Cứ thử đi," Thandi nói.

Adaeze pushed the steel pick into the seam of the door. It snapped with a sharp little crack and flew across the floor. The pan began to hum.

Adaeze đẩy chiếc que thép vào khe cửa. Nó gãy với một tiếng rắc nhỏ sắc gọn và bay khắp sàn. Chiếc đĩa bắt đầu ngân.

"Now what?" Thandi whispered.

"Giờ sao?" Thandi thì thầm.

Adaeze put her hand on the pan. The humming grew louder, and it felt as if the whole cellar was listening. "It wants something," she said slowly. "I think it opens when the pan is balanced. When it holds exactly what is inside."

Adaeze đặt tay lên chiếc đĩa. Tiếng ngân to dần, và cảm giác như cả căn hầm đang lắng nghe. "Nó muốn một thứ gì đó," cô nói chậm rãi. "Tớ nghĩ nó mở khi chiếc đĩa cân bằng. Khi nó giữ đúng thứ ở bên trong."

"And what is inside?"

"Và bên trong là gì?"

"The Honest Gram." Adaeze stared at the pan. "I have no weights with me. I always keep them in the stall."

"Gram Trung Thực." Adaeze nhìn chằm chằm chiếc đĩa. "Tớ không mang quả cân nào theo. Tớ luôn để chúng ở sạp."

Thandi dug into her pocket and pulled out a handful of fig seeds. She had been spitting them out all morning. "In the old trade," she said, "a fig seed is one gram. My mother sold figs that way. She told me it is the same weight every time, as exact as a king's coin."

Thandi thọc tay vào túi và lôi ra một nắm hạt sung. Cô đã nhổ chúng suốt buổi sáng. "Trong nghề buôn xưa," cô nói, "một hạt sung là một gram. Mẹ tớ bán sung theo cách đó. Bà bảo lần nào cũng nặng như nhau, chính xác như đồng tiền của nhà vua."

They looked at each other. Then Adaeze took a single seed and laid it carefully in the pan.

Họ nhìn nhau. Rồi Adaeze lấy một hạt và cẩn thận đặt lên chiếc đĩa.

The pan trembled, dipped, and rose again. Something inside the locker clicked, and the little door swung open.

Chiếc đĩa run rẩy, chúi xuống rồi nhích lên lại. Có thứ gì đó trong tủ khóa kêu tách, và cánh cửa nhỏ bật mở.

The Honest Gram lay on a bed of grey cloth, shining faintly. Adaeze picked it up and felt it grow warm in her palm. She smiled, and for the first time that day her hands were steady.

Gram Trung Thực nằm trên một lớp vải xám, lấp lánh mờ mờ. Adaeze nhặt nó lên và cảm thấy nó ấm dần trong lòng bàn tay. Cô mỉm cười, và lần đầu tiên trong ngày tay cô vững vàng.

"Let's go," Thandi said. "Before the guard finishes the figs."

"Đi thôi," Thandi nói. "Trước khi người canh ăn hết chỗ sung."

They were halfway to the stairs when Adaeze stopped. Something else had been lying in the locker, tucked behind the cloth. She went back and looked.

Họ đã đi được nửa đường đến cầu thang thì Adaeze dừng lại. Còn một thứ khác nằm trong tủ khóa, giấu sau tấm vải. Cô quay lại nhìn.

It was a second silver weight, exactly like the first. It was stamped with a tiny number, and the number was not thirteen. It was fourteen.

Đó là một quả cân bạc thứ hai, giống hệt quả thứ nhất. Nó được dập một con số nhỏ, và con số đó không phải mười ba. Đó là mười bốn.

"Why would the Measure House keep a spare Honest Gram?" Thandi asked.

"Sao Nhà Đo Lường lại giữ một Gram Trung Thực dự phòng?" Thandi hỏi.

"I don't think they would." Adaeze held the two weights side by side. One was warm, and the other was cold as ice. "I think somebody else has been using my scale. And I think the clerk knows who."

"Tớ không nghĩ họ làm vậy." Adaeze giữ hai quả cân cạnh nhau. Một quả ấm, quả kia lạnh như băng. "Tớ nghĩ có người khác đang dùng cái cân của tớ. Và tớ nghĩ viên thư ký biết là ai."

From the stairs above them came the sound of a bell.

Từ cầu thang phía trên họ vọng xuống tiếng chuông.