The Song of the Dock Trolley

Every morning at ten to eight, the trolley at the canoe dock starts to sing. It is not a pleasant song. It is a thin, rising squeal, like a kettle that has lost its confidence, and it follows Gina down the whole length of the jetty.

Mỗi sáng lúc tám giờ kém mười, chiếc xe đẩy ở bến ca nô bắt đầu hát. Đó không phải là một bài hát dễ nghe. Đó là một tiếng rít mỏng, cao dần, như cái ấm đun nước đã mất hết tự tin, và nó theo Gina suốt chiều dài cầu tàu.

Gina has managed the hire dock for six summers, and she has made her peace with most noises. The water slaps the pontoons. The paddles knock together in their racks. The gulls complain about everything. The squeal is different, because customers have started to mention it.

Gina đã quản lý bến cho thuê sáu mùa hè, và chị đã làm hòa với hầu hết các âm thanh. Nước vỗ vào các phao nổi. Những mái chèo gõ vào nhau trong giá. Lũ hải âu kêu ca về mọi thứ. Tiếng rít này thì khác, vì khách đã bắt đầu nhắc đến nó.

"Is that normal?" asks a man in a brand-new sun hat, pointing at the trolley with a paddle.

"Cái đó có bình thường không?" một người đàn ông đội chiếc mũ che nắng mới tinh hỏi, chỉ vào chiếc xe đẩy bằng một mái chèo.

"It is a feature," Gina says. "It tells the canoes that breakfast is coming."

"Đó là một tính năng," Gina nói. "Nó báo cho các chiếc ca nô biết bữa sáng sắp tới."

The man does not laugh, and she cannot blame him. She wheels the load of life jackets to the end of the jetty, the squeal keeping time with her steps. The joke, she decides, has run out.

Người đàn ông không cười, và chị không thể trách ông. Chị đẩy đống áo phao ra cuối cầu tàu, tiếng rít đi theo nhịp bước chân. Chị quyết định rằng trò đùa này đã hết đát.

Jada arrives at eight, carrying two coffees and a toolbag that is too clean to have been used much. She is the new summer assistant, a student of engineering, and she has been told she will mostly be handing out paddles. She stops on the jetty and tilts her head.

Jada đến lúc tám giờ, mang theo hai ly cà phê và một túi dụng cụ sạch quá, không thể đã được dùng nhiều. Cô là trợ lý mùa hè mới, một sinh viên kỹ thuật, và đã được dặn rằng chủ yếu cô sẽ phát mái chèo. Cô dừng lại trên cầu tàu và nghiêng đầu.

"What is making that sound?" she asks.

"Cái gì đang phát ra âm thanh đó vậy chị?" cô hỏi.

"The wheel," Gina says. "It is the squeaky wheel. Everyone knows the squeaky wheel gets the oil."

"Cái bánh xe," Gina nói. "Bánh xe kêu cót két đấy. Ai cũng biết bánh xe kêu to thì được tra dầu."

"Have you tried oil?"

"Chị thử tra dầu chưa?"

"I have tried three kinds. I have tried a spray, a thick grease, and some cooking oil from the café. The squeak ignores all of them."

"Chị thử ba loại rồi. Chị thử dầu xịt, mỡ đặc, và ít dầu ăn từ quán cà phê. Tiếng kêu bỏ ngoài tai hết."

Jada puts down her coffee and crouches beside the trolley. She looks at the front wheel for a long time. It is a small grey wheel on a bent metal fork, and it looks perfectly innocent. Then she stands up, rubs her hands together, and smiles the way people smile when they have been given a puzzle.

Jada đặt ly cà phê xuống và ngồi xổm cạnh chiếc xe đẩy. Cô nhìn bánh trước một lúc lâu. Đó là một bánh xe xám nhỏ gắn trên chạc kim loại cong, và trông hoàn toàn vô tội. Rồi cô đứng dậy, xoa hai tay vào nhau, và mỉm cười như cách người ta cười khi được trao một câu đố.

"I would like to solve this," she says. "If you do not mind."

"Em muốn giải quyết chuyện này," cô nói. "Nếu chị không phiền."

"I would like you to solve it more than I would like almost anything," says Gina. "Be my guest."

"Chị muốn em giải quyết nó hơn gần như mọi thứ khác," Gina nói. "Cứ tự nhiên."

Jada makes a rule before she starts. They will not touch the wheel until they know something real. First they will listen, and write down what they hear. Gina finds a pencil behind her ear and a crumpled hire form, and she turns it over to make a notebook.

Jada đặt ra một quy tắc trước khi bắt đầu. Họ sẽ không chạm vào bánh xe cho đến khi biết điều gì đó thật sự. Trước tiên họ sẽ lắng nghe, và ghi lại những gì nghe thấy. Gina tìm thấy một cây bút chì sau tai và một tờ phiếu thuê nhàu nát, rồi lật mặt sau để làm sổ tay.

The first clue arrives within ten minutes. Jada pushes the empty trolley up and down the jetty four times, and it makes no sound at all. It rolls as smoothly as a trolley in an advert. Then Gina loads it with twenty life jackets, and the squeal comes back at once, as shrill as before.

Manh mối đầu tiên đến trong vòng mười phút. Jada đẩy chiếc xe trống đi lên đi xuống cầu tàu bốn lần, và nó không phát ra tiếng nào. Nó lăn êm như chiếc xe đẩy trong quảng cáo. Rồi Gina chất lên hai mươi chiếc áo phao, và tiếng rít quay lại ngay, chói tai như trước.

"So it is not the wheel," Jada says slowly. "Or not only the wheel. Something in it changes when there is weight."

"Vậy không phải bánh xe," Jada chậm rãi nói. "Hoặc không chỉ bánh xe. Có thứ gì đó trong nó thay đổi khi có sức nặng."

"The wheel has not changed," says Gina. "I have been looking at that wheel for six years."

"Bánh xe đâu có thay đổi," Gina nói. "Chị nhìn cái bánh xe đó sáu năm rồi."

"Then the weight is pressing on something else. The frame, maybe, or a part under the load."

"Vậy thì sức nặng đang đè lên một thứ khác. Có thể là khung xe, hoặc một bộ phận dưới tải."

Gina writes on the form: Clue one, silent when empty.

Gina viết lên tờ phiếu: Manh mối một, im lặng khi xe trống.

The second clue comes from the customers. A family of four wants canoes at nine, and Gina sends Jada down the jetty with the loaded trolley while she deals with the paperwork. From the desk, she listens. The squeal starts at the top of the ramp, grows louder along the wooden boards. Then, near the very end of the jetty, it stops.

Manh mối thứ hai đến từ các vị khách. Một gia đình bốn người muốn thuê ca nô lúc chín giờ, và Gina cho Jada đẩy chiếc xe chất đầy xuống cầu tàu trong khi chị lo giấy tờ. Từ bàn, chị lắng nghe. Tiếng rít bắt đầu ở đầu dốc, to dần dọc những tấm ván gỗ. Rồi, gần ngay cuối cầu tàu, nó dừng lại.

Jada comes back, frowning. "It stopped by itself at the last three boards."

Jada quay lại, cau mày. "Nó tự dừng ở ba tấm ván cuối."

"It always does that," says Gina. "I assumed the boards were smoother there."

"Lúc nào nó cũng thế," Gina nói. "Chị tưởng ở đó ván nhẵn hơn."

"Are they?"

"Có nhẵn hơn không ạ?"

"No. They are the oldest boards on the dock. They are the roughest."

"Không. Đó là những tấm ván cũ nhất ở bến. Chúng gồ ghề nhất."

They look at each other. A rough surface should make a noise, not silence one. Gina writes: Clue two, stops on the oldest, bumpiest boards. Jada taps the pencil against her chin and watches the wake of a passing paddleboard slide across the water.

Họ nhìn nhau. Một bề mặt gồ ghề đáng lẽ phải gây ra tiếng ồn, chứ không phải làm nó im đi. Gina viết: Manh mối hai, dừng trên những tấm ván cũ nhất, nhiều ổ gà nhất. Jada gõ bút chì vào cằm và nhìn vệt sóng của một tấm ván chèo đi ngang trượt qua mặt nước.

"What if the squeak is not rolling at all?" she says. "What if the bumps shake it loose?"

"Nếu tiếng kêu không phải do lăn thì sao ạ?" cô nói. "Nếu những chỗ xóc làm nó bung ra thì sao?"

"Shake what loose?"

"Làm bung cái gì?"

"I do not know yet. Something that gets squeezed when the trolley is heavy and the ground is smooth, and that gets free when the ground is rough."

"Em chưa biết. Một thứ bị ép khi xe nặng và mặt đường nhẵn, và được thoát ra khi mặt đường gồ ghề."

The third clue is the strangest, and it is Gina who finds it, by accident, at lunchtime. She is sitting on an upturned bucket, eating a sandwich, when the youngest child of the morning family comes running up the jetty. Her father is close behind. The girl is about four, and she is crying with the full force of someone who has lost the most important thing in the world.

Manh mối thứ ba là kỳ lạ nhất, và chính Gina tìm thấy nó, tình cờ, vào bữa trưa. Chị đang ngồi trên một cái xô lật úp, ăn bánh mì kẹp, thì đứa con nhỏ nhất của gia đình buổi sáng chạy lên cầu tàu. Bố bé theo sát phía sau. Cô bé khoảng bốn tuổi, và đang khóc với toàn bộ sức lực của người vừa mất thứ quan trọng nhất trên đời.

"Her duck," the father explains, out of breath. "She had it in the canoe. We looked everywhere. It is yellow, about this big. It makes a noise when you press it."

"Con vịt của bé," người cha giải thích, hụt hơi. "Bé để nó trong ca nô. Chúng tôi tìm khắp nơi. Nó màu vàng, cỡ này. Nó kêu khi bóp."

Gina is already shaking her head, because nothing yellow has been left in any of her canoes. Then she stops, with the sandwich halfway to her mouth, and she hears something. It is faint. It is the memory of a sound she has been hearing for a month and has never once named.

Gina đã lắc đầu rồi, vì không có gì màu vàng bị bỏ lại trong bất kỳ chiếc ca nô nào của chị. Rồi chị dừng lại, với miếng bánh mì dừng giữa chừng trước miệng, và chị nghe thấy điều gì đó. Nó rất khẽ. Đó là ký ức về một âm thanh chị đã nghe suốt một tháng mà chưa một lần gọi tên.

"Does the duck," she says carefully, "squeak?"

"Con vịt," chị cẩn thận nói, "có kêu cót két không?"

"Like a mouse with a cold," says the father.

"Như một con chuột bị cảm," người cha nói.

Gina puts down her sandwich. She stands up. She walks to the trolley, which is parked in the shade by the desk. She presses down hard on the metal frame above the front wheel. Nothing happens. Then she calls for Jada and asks her to sit on the load of life jackets.

Gina đặt bánh mì xuống. Chị đứng dậy. Chị đi tới chiếc xe đẩy, đang đỗ trong bóng râm cạnh bàn. Chị ấn mạnh xuống khung kim loại phía trên bánh trước. Không có gì xảy ra. Rồi chị gọi Jada và nhờ cô ngồi lên đống áo phao.

Jada sits. The trolley sinks a little on its springs. From somewhere deep inside the hollow tube of the handle frame comes a long, thin, unmistakable squeal.

Jada ngồi xuống. Chiếc xe đẩy lún xuống một chút trên các lò xo. Từ đâu đó sâu trong ống rỗng của khung tay cầm vang lên một tiếng rít dài, mỏng, không thể nhầm lẫn.

"Clue three," Gina says. "It squeaks when somebody squeezes it."

"Manh mối ba," Gina nói. "Nó kêu khi có ai đó bóp nó."

Together they lie flat on the jetty and look up into the open end of the frame. For a moment they see nothing but darkness and a spider's old web. Then Jada shines her phone torch into the tube, and a small round yellow eye looks back at them.

Cùng nhau họ nằm sấp trên cầu tàu và nhìn lên đầu hở của khung xe. Trong một lúc họ chẳng thấy gì ngoài bóng tối và một mạng nhện cũ. Rồi Jada rọi đèn pin điện thoại vào ống, và một con mắt tròn nhỏ màu vàng nhìn lại họ.

It takes a bent coat hanger and some patience to pull the thing out. The duck comes free with a soft pop, grey with dust and slightly flat. Its beak has been chewed. It has clearly spent a long time wedged in the tube. Every heavy load that rolled over the bumps has squeezed it.

Phải dùng một cái móc áo bẻ cong và chút kiên nhẫn mới kéo được thứ đó ra. Con vịt thoát ra với một tiếng "póp" nhẹ, xám xịt bụi và hơi xẹp. Mỏ của nó đã bị nhai. Rõ ràng nó đã mắc kẹt trong ống rất lâu. Mỗi tải nặng lăn qua những chỗ xóc đều đã ép nó.

"It has been in there since the start of summer," says Gina. "Someone's child must have dropped it down the open end of the handle."

"Nó ở trong đó từ đầu mùa hè," Gina nói. "Chắc là con của ai đó đã làm rơi nó xuống đầu hở của tay cầm."

"And every time the trolley carries a heavy load," Jada says, "the frame bends a little and squeezes the poor thing."

"Và mỗi lần xe chở nặng," Jada nói, "khung xe lại uốn cong một chút và ép con vịt tội nghiệp."

"And on the rough boards the bumps keep shaking it away from the squeezing point."

"Còn trên những tấm ván gồ ghề thì các chỗ xóc cứ hất nó ra khỏi điểm bị ép."

"So the sound stops."

"Nên âm thanh dừng lại."

They sit back on their heels and look at each other, and then they start to laugh. They laugh so hard that a man in a kayak turns his head to see what is wrong with them. A whole summer of oil, of grease, of apologies to customers, and the answer was a duck.

Họ ngồi thụp xuống gót chân và nhìn nhau, rồi họ bắt đầu cười. Họ cười to đến nỗi một người đàn ông chèo thuyền kayak quay đầu lại xem họ bị làm sao. Cả một mùa hè dầu nhớt, mỡ bôi trơn, lời xin lỗi khách, và câu trả lời lại là một con vịt.

The four-year-old is called to the desk. Her own duck is still lost somewhere on the lake, and Gina kneels down to her level. The trolley duck is wiped with a damp cloth, and it is held out with great ceremony.

Cô bé bốn tuổi được gọi đến bàn. Con vịt của chính bé vẫn thất lạc đâu đó trên hồ, và Gina quỳ xuống ngang tầm với bé. Con vịt của chiếc xe đẩy được lau bằng một miếng vải ẩm, và được đưa ra với nghi thức long trọng.

"This one has been waiting for a new owner," Gina says.

"Con vịt này đã chờ một chủ mới đấy," Gina nói.

The girl presses it once, to check, and the familiar squeak fills the afternoon. Her tears stop as though someone has switched off a tap.

Cô bé bóp nó một lần để thử, và tiếng kêu quen thuộc vang khắp buổi chiều. Nước mắt bé ngừng như thể ai đó vừa vặn tắt vòi.

"Thank you," says her father. "She will tell this story for years."

"Cảm ơn chị," người cha nói. "Cháu sẽ kể câu chuyện này nhiều năm."

"So will we," says Gina.

"Chúng tôi cũng vậy," Gina nói.

When the family has gone, the trolley rolls up the jetty in perfect silence. It is the quietest it has been in years.

Khi gia đình đã đi, chiếc xe đẩy lăn lên cầu tàu trong im lặng hoàn toàn. Đó là lần nó yên tĩnh nhất sau nhiều năm.

Jada fetches her clean toolbag and opens it for the first time. Inside is a small screwdriver, a tape measure, and a roll of bright blue tape. She tears off a strip, takes the pencil from Gina's hand, and writes on the tape in neat capital letters: DUCK-FREE SINCE JULY. Then she presses it firmly along the handle of the trolley, just above the open end of the tube.

Jada lấy chiếc túi dụng cụ sạch của mình và mở nó lần đầu tiên. Bên trong có một cái tua vít nhỏ, một cuộn thước dây, và một cuộn băng dính xanh sáng. Cô xé một dải, lấy cây bút chì từ tay Gina, và viết lên băng dính bằng chữ in hoa ngay ngắn: KHÔNG VỊT TỪ THÁNG BẢY. Rồi cô dán chặt nó dọc tay cầm của chiếc xe đẩy, ngay phía trên đầu hở của ống.