The Snow Globe That Wandered

On Monday morning, the snow globe was on the wrong shelf.

Sáng thứ Hai, quả cầu tuyết nằm sai kệ.

Luca saw it at once. He opened the door of his candle workshop at seven. The room smelled of warm wax. Everything stood in its place, except the snow globe.

Luca nhìn thấy ngay. Anh mở cửa xưởng nến lúc bảy giờ. Căn phòng thoảng mùi sáp ấm. Mọi thứ đều ở đúng chỗ, trừ quả cầu tuyết.

"Asha," he called. "Did you move my globe?"

"Asha," anh gọi. "Em có dời quả cầu của anh không?"

Asha came in from the back room with a box of wicks. "No. Why?"

Asha từ phòng sau bước vào với một hộp bấc nến. "Không ạ. Sao vậy anh?"

"It lives on the high shelf by the window. Look. It is on the table by the wax pot."

"Nó vốn ở trên kệ cao cạnh cửa sổ. Em nhìn xem. Nó đang ở trên cái bàn cạnh nồi sáp."

Asha put the box down and looked. Inside the glass, a tiny blue house stood under a tree. White snow slowly fell around it. Luca bought the globe at a market when he opened the workshop. It was the only thing in the room not for sale.

Asha đặt cái hộp xuống và nhìn. Bên trong lớp thủy tinh, một ngôi nhà xanh bé xíu đứng dưới một cái cây. Tuyết trắng rơi chầm chậm quanh nó. Luca mua quả cầu ở một khu chợ khi anh mở xưởng. Đó là thứ duy nhất trong phòng không để bán.

"Maybe you moved it yourself," she said. "You were tired on Friday."

"Có khi chính anh đã dời nó," cô nói. "Hôm thứ Sáu anh mệt mà."

"I never touch it. It is a rule."

"Anh không bao giờ chạm vào nó. Đó là quy tắc."

Asha smiled. "Then we have a ghost."

Asha mỉm cười. "Vậy là mình có một con ma rồi."

"Do not joke," said Luca. He put the globe back on its shelf. He turned the little house to face the room. Then he went to work.

"Đừng đùa," Luca nói. Anh đặt quả cầu về kệ của nó. Anh xoay ngôi nhà nhỏ hướng ra căn phòng. Rồi anh đi làm việc.

On Tuesday morning, the globe was gone again.

Sáng thứ Ba, quả cầu lại biến mất.

This time, it stood on the low shelf near the pouring room. Luca stared at it with his mouth open. The little house still faced the room. It seemed to watch him work.

Lần này, nó đứng trên kệ thấp gần phòng đổ sáp. Luca nhìn nó chằm chằm, miệng há hốc. Ngôi nhà nhỏ vẫn hướng ra căn phòng. Nó dường như đang dõi theo anh làm việc.

"This is not funny," he said.

"Chuyện này không vui chút nào," anh nói.

"I did not laugh," said Asha. But her eyes were bright. She loved puzzles more than anyone he knew. She took a pencil from behind her ear. "Let us find out what happens here. We need clues."

"Em đâu có cười," Asha nói. Nhưng mắt cô sáng lên. Cô thích câu đố hơn bất kỳ ai anh biết. Cô lấy một cây bút chì từ sau tai. "Mình cùng tìm xem chuyện gì xảy ra ở đây. Ta cần manh mối."

They drew a plan of the workshop on brown paper. Asha marked the high shelf with a cross. Then she marked the table. Then she marked the low shelf.

Họ vẽ sơ đồ xưởng lên giấy nâu. Asha đánh dấu chéo vào kệ cao. Rồi cô đánh dấu cái bàn. Rồi đánh dấu kệ thấp.

"Look at the path," she said. "The globe does not go in a straight line. But every night it moves a little closer to the middle."

"Anh nhìn đường đi này," cô nói. "Quả cầu không đi theo đường thẳng. Nhưng mỗi đêm nó lại nhích gần vào giữa hơn một chút."

"What is in the middle?"

"Ở giữa có gì?"

"The big melting stove."

"Cái lò nấu chảy sáp lớn."

Luca rubbed his chin. "A ghost that likes warm places?"

Luca xoa cằm. "Một con ma thích chỗ ấm?"

"Maybe." Asha drew a line around the stove. "That is our first clue. The globe walks toward the heat."

"Có thể." Asha vẽ một đường quanh cái lò. "Đó là manh mối đầu tiên của mình. Quả cầu đi về phía hơi nóng."

Luca checked the door and every window. They were all locked. He climbed the ladder and looked at the roof. It was shut, with dust on the handle. He even looked in the cellar, behind the sacks of wax. Nobody was there.

Luca kiểm tra cửa ra vào và mọi cửa sổ. Tất cả đều khóa. Anh trèo thang và nhìn lên mái. Nó đóng kín, với bụi bám trên tay nắm. Anh còn nhìn cả dưới hầm, sau những bao sáp. Không có ai ở đó.

"Maybe a thief," he said. "A thief with a strange hobby."

"Có thể là một tên trộm," anh nói. "Một tên trộm có thú vui kỳ lạ."

"A thief takes things," said Asha. "He does not carry them three steps and leave them."

"Trộm thì lấy đồ," Asha nói. "Hắn đâu có khiêng chúng đi ba bước rồi bỏ lại."

On Tuesday evening, they made a trap. Luca put the globe on the high shelf. Asha spread a thin layer of white chalk dust over its glass. The dust showed every touch.

Tối thứ Ba, họ giăng một cái bẫy. Luca đặt quả cầu lên kệ cao. Asha rải một lớp bụi phấn trắng mỏng lên mặt kính. Lớp bụi sẽ lộ ra mọi dấu chạm.

Then they locked the door and went home.

Rồi họ khóa cửa và về nhà.

On Wednesday morning, they ran in together. The globe stood on the corner of the stove table. The glass was still covered in chalk dust, with no finger marks.

Sáng thứ Tư, hai người chạy vào cùng nhau. Quả cầu đứng trên góc bàn cạnh lò. Mặt kính vẫn phủ bụi phấn, không có dấu tay nào.

"That is impossible," said Luca. His voice was small.

"Không thể nào," Luca nói. Giọng anh nhỏ xíu.

Asha did not answer. She looked at the globe. Under its round glass base, a short grey thread stuck out. She pulled it gently into the light.

Asha không trả lời. Cô nhìn quả cầu. Dưới đế thủy tinh tròn, một sợi chỉ xám ngắn thò ra. Cô nhẹ nhàng kéo nó ra chỗ sáng.

"Look," she said. "Wool."

"Anh nhìn này," cô nói. "Len."

"We do not own grey wool."

"Mình không có len xám."

"No. And ghosts do not wear sweaters." She held it up. "This is our second clue. Somebody carried it in a grey scarf. That is why the glass has no marks."

"Không. Và ma thì không mặc áo len." Cô giơ sợi chỉ lên. "Đây là manh mối thứ hai của mình. Có ai đó đã bọc nó trong một chiếc khăn len xám để mang đi. Vì thế mặt kính không có dấu vết."

"But the door was locked!"

"Nhưng cửa đã khóa mà!"

"Two people have a key. You, and me." Asha stopped. "Wait. Does anyone else come in here at night?"

"Có hai người giữ chìa khóa. Anh và em." Asha dừng lại. "Khoan. Ban đêm còn ai khác vào đây không?"

Luca opened his mouth and closed it again. Then he looked slowly at the nail beside the door.

Luca mở miệng rồi lại ngậm lại. Rồi anh chầm chậm nhìn cái đinh cạnh cửa.

A thick grey book hung there on a string. It was the cleaning book. The owner of the building wrote the rules inside the cover. A cleaner came every weekday night at ten. He washed the floor and emptied the bins. Luca never talked to him. They only met on the stairs, once, with a nod.

Một cuốn sổ xám dày treo ở đó bằng một sợi dây. Đó là sổ vệ sinh. Chủ tòa nhà ghi các quy định bên trong bìa. Một người dọn dẹp đến vào mười giờ mỗi tối các ngày trong tuần. Ông lau sàn và đổ thùng rác. Luca chưa bao giờ nói chuyện với ông. Họ chỉ gặp nhau một lần trên cầu thang, với một cái gật đầu.

"I never read this," he said.

"Anh chưa bao giờ đọc cuốn này," anh nói.

"Then read it now."

"Vậy giờ anh đọc đi."

He opened the book and ran his finger down the page. Date after date, the cleaner wrote one short line. Floor washed. Bins empty. Door locked. Then he came to Friday.

Anh mở cuốn sổ và lần ngón tay xuống trang giấy. Ngày này qua ngày khác, người dọn dẹp viết một dòng ngắn. Đã lau sàn. Đã đổ rác. Đã khóa cửa. Rồi anh đến thứ Sáu.

"Floor washed. Bins empty. Door locked," Luca read. "Little blue house looked cold. Moved it nearer the stove. Hope this is OK."

"Đã lau sàn. Đã đổ rác. Đã khóa cửa," Luca đọc. "Ngôi nhà xanh nhỏ trông lạnh. Dời nó gần lò hơn. Mong là không sao."

Asha leaned over his shoulder. She read the next line. Then she read the one after.

Asha nghiêng người qua vai anh. Cô đọc dòng tiếp theo. Rồi đọc dòng sau nữa.

"Monday," she said. "The little house was cold again. I think it needs more heat. Moved it a bit further."

"Thứ Hai," cô nói. "Ngôi nhà nhỏ lại lạnh. Tôi nghĩ nó cần thêm hơi ấm. Dời xa hơn một chút."

"And Tuesday." Luca laughed so hard that he sat down on a sack. "He put it by the stove again. He wrote, I tied a bit of scarf around it. It should be warm."

"Và thứ Ba." Luca cười to đến nỗi phải ngồi xuống một bao tải. "Ông ấy lại đặt nó cạnh lò. Ông ấy viết: Tôi buộc một mẩu khăn quanh nó. Chắc sẽ ấm."

"The scarf," said Asha. "That is why there was wool. And the book is our third clue."

"Cái khăn," Asha nói. "Vì thế mới có len. Và cuốn sổ là manh mối thứ ba của mình."

"A ghost," said Luca, wiping his eyes. "I called a polite man with a mop a ghost."

"Một con ma," Luca nói, lau mắt. "Anh gọi một người đàn ông lịch sự cầm cây lau nhà là ma."

"He is a very kind ghost."

"Đó là một con ma rất tốt bụng."

They stopped laughing. Luca looked at the globe on the corner of the stove table. The little blue house sat close to the warm iron. The snow fell slowly around it.

Họ ngừng cười. Luca nhìn quả cầu trên góc bàn cạnh lò. Ngôi nhà xanh nhỏ đặt sát miếng sắt ấm. Tuyết rơi chầm chậm quanh nó.

"The house does not mind the heat," Asha said. "The cleaner thinks it is cold because it is made of snow."

"Ngôi nhà không ngại hơi nóng đâu," Asha nói. "Người dọn dẹp tưởng nó lạnh vì nó làm bằng tuyết."

"It is the kindest idea anyone ever had about my globe." Luca stood up and went to his desk. He found a clean card and a pen. He wrote a short note, then read it out loud.

"Đó là ý nghĩ tử tế nhất mà người ta từng có về quả cầu của anh." Luca đứng dậy và đi tới bàn làm việc. Anh tìm một tấm thiệp sạch và một cây bút. Anh viết một ghi chú ngắn, rồi đọc to lên.

"Dear friend. Thank you. The little house is not cold. But we like that you worry. Please leave it by the stove."

"Gửi người bạn thân mến. Cảm ơn ông. Ngôi nhà nhỏ không lạnh đâu. Nhưng chúng tôi quý việc ông lo lắng. Xin cứ để nó cạnh lò."

Asha smiled. "Sign it with your name."

Asha mỉm cười. "Anh ký tên mình đi."

"I think I will sign it from the little house."

"Anh nghĩ anh sẽ ký tên ngôi nhà nhỏ."

He put the card in the book. Then he lifted the globe and gave it a last shake. White snow rose and turned in the glass. Asha lit one candle on the table beside it.

Anh đặt tấm thiệp vào cuốn sổ. Rồi anh nhấc quả cầu lên và lắc nó lần cuối. Tuyết trắng bay lên và xoay trong lớp thủy tinh. Asha thắp một ngọn nến trên chiếc bàn bên cạnh.

The flame bent and stood up again. Light fell across the glass. In the quiet room, the tiny house sat warm in the glow. The snow came down slowly around its door.

Ngọn lửa nghiêng đi rồi lại đứng thẳng lên. Ánh sáng đổ ngang lớp kính. Trong căn phòng yên tĩnh, ngôi nhà bé xíu ngồi ấm áp trong ánh sáng. Tuyết rơi chầm chậm quanh cánh cửa của nó.