The Crane That Knew the Way

The paper crane sat on the top step of the library van. Fatou saw it before she opened the door. It was small and white, and it did not move.

Con hạc giấy nằm trên bậc trên cùng của chiếc xe thư viện lưu động. Fatou nhìn thấy nó trước khi mở cửa. Nó nhỏ, trắng, và không nhúc nhích.

She picked it up. The paper was warm, like a cup of milk. Then the crane lifted one wing, as if it said hello.

Cô nhặt nó lên. Tờ giấy ấm, như một cốc sữa. Rồi con hạc nhấc một bên cánh lên, như thể nó đang chào.

Fatou almost dropped it. Fatou drove the mobile library. In six years she saw wet books, flat tyres and a goat. But she never saw a paper bird wake up.

Fatou suýt làm rơi nó. Fatou lái chiếc thư viện lưu động. Sáu năm qua, cô đã thấy những cuốn sách ướt, những chiếc lốp xẹp và cả một con dê. Nhưng cô chưa bao giờ thấy một con chim giấy thức dậy.

"Well," she said. "Hello to you too."

"Chà," cô nói. "Chào bạn nhé."

It was Thursday. The van stood at the old farm gate in Hillfoot. This was the third stop on her route. Every Thursday, the same readers came. A woman came for crime stories. Two small sisters came for books about horses. And Darius came for the adventure novels.

Hôm đó là thứ Năm. Chiếc xe đỗ ở cổng trang trại cũ ở Hillfoot. Đây là điểm dừng thứ ba trong tuyến của cô. Thứ Năm nào cũng vậy, những độc giả quen thuộc lại đến. Một người phụ nữ đến mượn truyện trinh thám. Hai cô bé chị em đến mượn sách về ngựa. Và Darius đến mượn tiểu thuyết phiêu lưu.

Darius was fifteen. He was tall and quiet. He always wore the same green jacket. He came first, before everyone else. He knew the shelves better than Fatou did. He liked to say, "Something with a map in the front, please."

Darius mười lăm tuổi. Cậu cao và ít nói. Cậu luôn mặc cùng một chiếc áo khoác xanh lá. Cậu luôn đến đầu tiên, trước mọi người. Cậu biết các kệ sách rõ hơn cả Fatou. Cậu thích nói: "Cho cháu cuốn nào có bản đồ ở đầu sách ạ."

Today it was ten past four. The woman came and left. The sisters came and left. Darius did not come.

Hôm nay đã bốn giờ mười. Người phụ nữ đã đến rồi đi. Hai cô bé đã đến rồi đi. Darius vẫn chưa đến.

Fatou looked at the crane in her hand. She had a strange feeling that it wanted something. She put it down on the counter. At once, it jumped up and flew across the van. It landed on a high shelf.

Fatou nhìn con hạc trong tay. Cô có cảm giác kỳ lạ rằng nó muốn điều gì đó. Cô đặt nó xuống quầy. Lập tức, nó nhảy lên và bay khắp xe. Nó đậu xuống một kệ cao.

"Hey!" said Fatou. "That is not a bird shelf."

"Này!" Fatou nói. "Đó không phải kệ dành cho chim."

The crane tapped one book with its beak. The book was called "A Hundred Roads Home." Fatou took it down. It was a thick story about a boy. He walked across a whole country. It was Darius's favorite. He read it twice.

Con hạc dùng mỏ gõ vào một cuốn sách. Cuốn sách tên là "A Hundred Roads Home". Fatou lấy nó xuống. Đó là một câu chuyện dày về một cậu bé. Cậu đi bộ băng qua cả một đất nước. Đó là cuốn Darius thích nhất. Cậu đã đọc hai lần.

"I see," she said. "You belong to Darius."

"Cô hiểu rồi," cô nói. "Bạn là của Darius."

The crane flapped its wings, fast and proud.

Con hạc vỗ cánh, nhanh và tự hào.

Fatou frowned. Why did Darius leave a magic crane and no note? Why did he not come? She thought about last week. Darius stood at the counter with his big pile of books. She was in a hurry, and she said something quickly.

Fatou cau mày. Sao Darius lại để lại một con hạc phép thuật mà không có lời nhắn? Sao cậu không đến? Cô nghĩ về tuần trước. Darius đứng ở quầy với chồng sách cao của cậu. Cô đang vội, và cô nói một câu rất nhanh.

"Next Thursday is the last time here," she said. "I will explain after that—"

"Thứ Năm tới là lần cuối cùng ở đây," cô nói. "Sau đó cô sẽ giải thích—"

Then her phone rang. She answered it, and Darius left without a word.

Rồi điện thoại của cô reo. Cô nghe máy, và Darius rời đi mà không nói một lời.

Fatou put a hand over her mouth. "Oh no," she said. "I know what he thought."

Fatou đưa tay che miệng. "Ôi không," cô nói. "Cô biết cậu ấy đã nghĩ gì rồi."

The crane flew to the door and waited. Its little head turned back to her. It seemed to ask, "Are you coming?"

Con hạc bay đến cửa và chờ. Cái đầu nhỏ của nó quay lại nhìn cô. Dường như nó hỏi: "Bạn có đi không?"

"I cannot just leave the van," said Fatou.

"Cô không thể bỏ xe đi như vậy được," Fatou nói.

The crane did not move. It looked at the door. It looked at her again.

Con hạc không nhúc nhích. Nó nhìn ra cửa. Rồi nó lại nhìn cô.

Fatou sighed. She turned the sign to "Back Soon." She locked the back doors and took the book. Then she followed the crane out into the field.

Fatou thở dài. Cô lật tấm biển sang "Sẽ quay lại ngay". Cô khóa cửa sau và cầm cuốn sách. Rồi cô đi theo con hạc ra cánh đồng.

The crane flew low over the grass. It never went too fast. Each time Fatou stopped to breathe, it stopped too. It waited on a fence post. They crossed the field and went through a gap in the hedge. They went down a path past three sheep. The sheep looked at them with deep interest.

Con hạc bay thấp trên bãi cỏ. Nó không bao giờ bay quá nhanh. Mỗi lần Fatou dừng lại để thở, nó cũng dừng lại. Nó đợi trên một cây cọc hàng rào. Họ băng qua cánh đồng và đi qua một khe hở trong hàng rào cây. Họ đi xuống một con đường mòn ngang qua ba con cừu. Những con cừu nhìn họ với vẻ rất quan tâm.

At last, they came to an old wooden gate on a hill. A boy in a green jacket sat on the top bar. A big bag lay at his feet. He planned to leave it at the van. He did not have the courage. He looked at the valley below. He did not see her.

Cuối cùng, họ đến một cánh cổng gỗ cũ trên đồi. Một cậu bé mặc áo khoác xanh lá ngồi trên thanh ngang trên cùng. Một cái túi lớn nằm dưới chân cậu. Cậu định để nó lại ở xe. Cậu không đủ can đảm. Cậu nhìn xuống thung lũng bên dưới. Cậu không thấy cô.

"Darius?" said Fatou.

"Darius?" Fatou nói.

He jumped. Then he saw the crane on her shoulder. His face went pale. "It found you," he said.

Cậu giật mình. Rồi cậu thấy con hạc trên vai cô. Mặt cậu tái đi. "Nó tìm thấy cô rồi," cậu nói.

"It did. It is a very good crane."

"Đúng vậy. Nó là một con hạc rất giỏi."

Darius looked at his shoes. "I folded it on Sunday. I found an old book of paper art in my mother's room. I wanted to make something lucky."

Darius nhìn xuống đôi giày. "Cháu gấp nó hôm Chủ nhật. Cháu tìm thấy một cuốn sách cũ về nghệ thuật gấp giấy trong phòng mẹ cháu. Cháu muốn làm một thứ gì đó may mắn."

"Lucky for what?"

"May mắn cho điều gì?"

"For you," he said. "You said it was the last time here. So I thought, maybe the van will stop coming here. Maybe it will not come to Hillfoot again."

"Cho cô," cậu nói. "Cô nói đó là lần cuối cùng ở đây. Nên cháu nghĩ, có thể xe sẽ không đến đây nữa. Có thể nó sẽ không đến Hillfoot nữa."

He opened the bag. It was full of library books. "I brought them all back. I did not want to keep them if the van stops. I only wanted to say good-bye."

Cậu mở cái túi. Nó đầy sách thư viện. "Cháu mang trả hết rồi. Cháu không muốn giữ chúng nếu xe ngừng chạy. Cháu chỉ muốn nói lời tạm biệt."

Fatou did not know whether to laugh or to hug him. She did a little of both.

Fatou không biết nên cười hay nên ôm cậu. Cô làm cả hai một chút.

"Darius," she said. "I said the last time here. I meant the farm gate. I did not mean Hillfoot."

"Darius," cô nói. "Cô nói lần cuối cùng ở đây. Ý cô là cổng trang trại. Cô không có ý là Hillfoot."

He stared at her. "What?"

Cậu nhìn cô chằm chằm. "Dạ?"

"The farm gate is too far from the village. The road is bad, and many readers cannot walk to it." Fatou smiled. "So from next week, the van parks at the school gate. It is in the middle of the village. It is only three minutes from your house."

"Cổng trang trại quá xa làng. Đường xấu, và nhiều độc giả không thể đi bộ đến đó." Fatou mỉm cười. "Nên từ tuần sau, xe sẽ đỗ ở cổng trường. Nó ở giữa làng. Chỉ cách nhà cháu ba phút."

Darius's mouth opened. Then it closed. Then, slowly, he began to laugh. It was a big, surprised laugh. It made the crane flap its wings.

Miệng Darius há ra. Rồi nó khép lại. Rồi, từ từ, cậu bắt đầu cười. Đó là một tiếng cười to, ngạc nhiên. Nó làm con hạc vỗ cánh.

"I thought the van stopped coming to us for ever," he said.

"Cháu tưởng xe không bao giờ đến chỗ tụi cháu nữa," cậu nói.

"I only move the stop. I am sorry. I was in a hurry, and I did not explain."

"Cô chỉ chuyển điểm dừng thôi. Cô xin lỗi. Cô đã vội và không giải thích."

"I am sorry too. I will ask next time."

"Cháu cũng xin lỗi. Lần sau cháu sẽ hỏi."

"You did a very good thing," said Fatou. She held out "A Hundred Roads Home." "I think the crane wants you to read this one again."

"Cháu đã làm một việc rất tốt," Fatou nói. Cô đưa ra cuốn "A Hundred Roads Home". "Cô nghĩ con hạc muốn cháu đọc lại cuốn này."

Darius took the book. The little crane left her shoulder and landed on his hand. It sat there for a moment, small and calm. Then it folded its wings flat. It was only paper again.

Darius nhận cuốn sách. Con hạc nhỏ rời vai cô và đậu xuống tay cậu. Nó ngồi đó một lúc, nhỏ bé và điềm tĩnh. Rồi nó gập phẳng đôi cánh. Nó lại chỉ là giấy.

They walked back across the field together. The sun was low behind the hills. Darius carried the heavy bag, and Fatou carried the crane.

Họ cùng đi bộ trở về qua cánh đồng. Mặt trời thấp dần sau những ngọn đồi. Darius xách cái túi nặng, còn Fatou cầm con hạc.

At the van, she opened the door. She did not put the crane in a drawer. She put it on the dashboard, in front of the big window. It sat there while she checked the books, one by one. Darius chose a new pile.

Tới xe, cô mở cửa. Cô không bỏ con hạc vào ngăn kéo. Cô đặt nó lên bảng điều khiển, trước ô cửa kính lớn. Nó ngồi đó trong lúc cô kiểm tra sách, từng cuốn một. Darius chọn một chồng sách mới.

When she drove away, the light was gold on the glass. The little paper crane stayed on the dashboard. Its shadow moved slowly over the road ahead.

Khi cô lái xe đi, ánh sáng vàng óng trên mặt kính. Con hạc giấy nhỏ vẫn ở trên bảng điều khiển. Cái bóng của nó chầm chậm di chuyển trên con đường phía trước.