The Wandering Wheelbarrow

Clara opens the workshop door at seven and stops in the doorway. The wheelbarrow is in the wrong place again. Last night she left it beside the workbench, next to the sack of rags. Now it sits against the east wall, facing the stairs.

Clara mở cửa xưởng lúc bảy giờ và đứng khựng lại ở ngưỡng cửa. Chiếc xe cút kít lại ở sai chỗ. Đêm qua cô để nó cạnh bàn làm việc, bên cạnh bao tải giẻ lau. Giờ nó nằm dựa vào bức tường phía đông, quay mặt về phía cầu thang.

"Not again," she says to the empty room.

"Lại nữa rồi," cô nói với căn phòng trống.

The workshop fills the ground floor of the clock tower. Above it, three hundred steps climb to the great clock, and Clara knows every one of them. She has repaired the clock for six years. She oils its gears, polishes its hands and winds its weights. The wheelbarrow carries those heavy iron weights from the cart to the stairs.

Xưởng chiếm toàn bộ tầng trệt của tháp đồng hồ. Phía trên nó, ba trăm bậc thang dẫn lên chiếc đồng hồ lớn, và Clara biết từng bậc một. Cô đã sửa chiếc đồng hồ được sáu năm. Cô tra dầu cho các bánh răng, đánh bóng kim đồng hồ và lên dây các quả cân. Chiếc xe cút kít chở những quả cân sắt nặng ấy từ xe thồ đến chân cầu thang.

She walks around it slowly. The wheel is flat and the handles are cold. Nobody has put anything inside. There is only a thin line of dust behind it, like a pencil mark on the floor.

Cô chậm rãi đi vòng quanh nó. Bánh xe xẹp và hai tay cầm lạnh ngắt. Không ai để gì vào bên trong. Chỉ có một vệt bụi mỏng phía sau, như một nét chì trên sàn.

This is the fourth morning in a row. On the first morning, she blamed herself. On the second, she blamed the cleaner. On the third, she asked the guard at the gate. He laughed and said the tower had always been strange. Today she has no one left to blame.

Đây là buổi sáng thứ tư liên tiếp. Sáng đầu tiên, cô tự trách mình. Sáng thứ hai, cô trách người dọn vệ sinh. Sáng thứ ba, cô hỏi người bảo vệ ở cổng. Ông ta cười và nói ngọn tháp này vốn luôn kỳ lạ. Hôm nay cô không còn ai để trách nữa.

At ten, a woman in a yellow vest knocks on the open door. She carries a long metal ruler under one arm and a tablet in her other hand.

Lúc mười giờ, một người phụ nữ mặc áo gi lê vàng gõ cửa đang mở. Bà kẹp một cây thước kim loại dài dưới một cánh tay và cầm máy tính bảng ở tay kia.

"Hello," the woman says. "I'm Asha, from the city survey office. I'm checking the foundations of every old building on this street. May I come in?"

"Xin chào," người phụ nữ nói. "Tôi là Asha, ở văn phòng khảo sát thành phố. Tôi đang kiểm tra móng của mọi tòa nhà cổ trên con phố này. Tôi vào được không?"

"You may," Clara says. "But first, do you believe in ghosts?"

"Được chứ," Clara nói. "Nhưng trước hết, bà có tin vào ma không?"

Asha blinks. "Professionally, no."

Asha chớp mắt. "Về mặt nghề nghiệp thì không."

"Good. Because someone is moving my wheelbarrow every night, and I want a better answer than a ghost."

"Tốt. Vì có ai đó đang di chuyển chiếc xe cút kít của tôi mỗi đêm, và tôi muốn một câu trả lời tốt hơn là một con ma."

Asha looks at the wheelbarrow, then at Clara, and a smile pulls at her mouth. "That sounds like a puzzle. I like puzzles. Tell me everything."

Asha nhìn chiếc xe cút kít, rồi nhìn Clara, và một nụ cười kéo nơi khóe miệng. "Nghe như một câu đố. Tôi thích câu đố. Kể cho tôi nghe mọi chuyện đi."

Clara tells her. She describes the locked door, the single key, and the four mornings. Asha listens with her head tilted and writes notes on her tablet.

Clara kể. Cô mô tả cánh cửa khóa kín, chiếc chìa khóa duy nhất, và bốn buổi sáng. Asha nghe với cái đầu nghiêng nghiêng và ghi chú vào máy tính bảng.

"First clue," Asha says. "Nothing is stolen."

"Manh mối thứ nhất," Asha nói. "Không có gì bị mất cắp."

"Right."

"Đúng."

"So it isn't a thief. A thief wants something. This person only wants the wheelbarrow to be somewhere else." Asha crouches beside the wheel. "Second clue. Show me the line in the dust."

"Vậy không phải trộm. Kẻ trộm muốn có thứ gì đó. Người này chỉ muốn chiếc xe cút kít ở chỗ khác." Asha cúi xuống bên bánh xe. "Manh mối thứ hai. Chỉ cho tôi vệt trong bụi."

Clara points. Asha follows the line with one finger, from the east wall back to the workbench. It is straight, thin, and perfectly smooth.

Clara chỉ. Asha lần theo vệt bụi bằng một ngón tay, từ bức tường phía đông trở lại bàn làm việc. Nó thẳng, mảnh và hoàn toàn nhẵn mịn.

"No footprints," Asha says. "If someone pushed it, there would be shoe marks on both sides. There is only the wheel."

"Không có dấu chân," Asha nói. "Nếu ai đó đẩy nó, sẽ có dấu giày ở cả hai bên. Chỉ có mỗi dấu bánh xe."

"Maybe the person wore soft shoes."

"Có thể người đó đi giày mềm."

"Maybe. But look at the handles. If you pushed this thing every night, your hands would leave oil on the grips." Asha rubs a handle with her thumb and shows it to Clara. "Clean as a plate."

"Có thể. Nhưng hãy nhìn các tay cầm. Nếu đêm nào cũng đẩy thứ này, tay bà sẽ để lại dầu trên chỗ cầm." Asha xoa một tay cầm bằng ngón cái và đưa cho Clara xem. "Sạch như cái đĩa."

Clara feels a small chill. "So nobody touches it at all?"

Clara thấy ớn lạnh một chút. "Vậy là không ai chạm vào nó cả?"

"That's what the dust says. Third clue." Asha stands and takes a glass marble from her vest pocket. "I always carry one. It's the oldest tool I own."

"Bụi nói vậy. Manh mối thứ ba." Asha đứng dậy và lấy một viên bi thủy tinh từ túi áo gi lê. "Tôi luôn mang theo một viên. Đó là dụng cụ cổ nhất của tôi."

She walks to the workbench and sets the marble on the floor. For a moment, it stays still. Then it begins to roll, very slowly, toward the east wall. Both women watch it cross the room.

Bà đi đến bàn làm việc và đặt viên bi xuống sàn. Trong một lúc, nó đứng yên. Rồi nó bắt đầu lăn, rất chậm, về phía bức tường phía đông. Cả hai người phụ nữ nhìn nó băng qua căn phòng.

"It's rolling uphill," Clara says.

"Nó đang lăn lên dốc," Clara nói.

"No," Asha says. "It's rolling downhill. We just can't see the hill."

"Không," Asha nói. "Nó đang lăn xuống dốc. Chỉ là chúng ta không thấy được cái dốc."

She takes the long ruler from under her arm and lays a small spirit level along it. The bubble slides to one end and stays there. Asha reads the number on her tablet twice.

Bà lấy cây thước dài từ dưới nách ra và đặt một cái thước thủy nhỏ dọc theo nó. Bọt khí trượt về một đầu và nằm yên ở đó. Asha đọc con số trên máy tính bảng hai lần.

"The floor leans," she says. "Not much. Less than one degree. But enough for a marble."

"Sàn nhà nghiêng," bà nói. "Không nhiều. Chưa đến một độ. Nhưng đủ cho một viên bi."

"And enough for a wheelbarrow with a flat tyre," Clara says, slowly. "It rolls by itself."

"Và đủ cho một chiếc xe cút kít bị xẹp lốp," Clara nói chậm rãi. "Nó tự lăn."

"One slow centimetre at a time, all night, until it hits the wall." Asha laughs out loud. "Your ghost is a very lazy wheelbarrow."

"Từng xăng-ti-mét chậm chạp một, suốt đêm, cho đến khi đụng tường." Asha cười phá lên. "Con ma của bà là một chiếc xe cút kít rất lười."

Clara sits down on an upturned bucket and covers her face with both hands. Her shoulders shake, and for a moment Asha is afraid she is crying. Then the laughter comes out, loud and helpless, and echoes up the empty stairs.

Clara ngồi xuống một cái xô úp ngược và lấy hai tay che mặt. Vai cô rung lên, và trong một lúc Asha sợ rằng cô đang khóc. Rồi tiếng cười bật ra, to và bất lực, vang vọng lên cầu thang trống.

"I called the guard," Clara says, wiping her eyes. "I checked the locks. I put a chair against the door on the third night. I stayed awake until one o'clock with a torch, and the wheelbarrow was cheating me the whole time."

"Tôi đã gọi bảo vệ," Clara nói, lau mắt. "Tôi kiểm tra các ổ khóa. Đêm thứ ba tôi chặn một cái ghế trước cửa. Tôi thức đến một giờ sáng với một cây đèn pin, và chiếc xe cút kít đã lừa tôi suốt thời gian đó."

"Did it move while you were watching?"

"Nó có di chuyển khi bà đang nhìn không?"

"No. It waits until I fall asleep."

"Không. Nó đợi đến khi tôi ngủ thiếp đi."

They laugh until the clock above them chimes eleven. The sound rolls down the stairwell like a drum. Clara stands up and brushes dust from her trousers.

Họ cười cho đến khi chiếc đồng hồ phía trên điểm mười một giờ. Âm thanh lăn xuống giếng cầu thang như tiếng trống. Clara đứng dậy và phủi bụi khỏi quần.

"Why does the floor lean?" she asks.

"Tại sao sàn nhà nghiêng?" cô hỏi.

"It's the tower," Asha says. "The whole building tilts a little to the east. The ground underneath is softer on that side. It's been doing it for decades, very slowly, and nobody noticed because the clock still works."

"Là do tòa tháp," Asha nói. "Cả tòa nhà nghiêng nhẹ về phía đông. Nền đất bên dưới ở phía đó mềm hơn. Nó đã như vậy hàng thập kỷ, rất chậm, và không ai để ý vì chiếc đồng hồ vẫn chạy."

"So my clock has been leaning all this time," Clara says. "Of course it has."

"Vậy chiếc đồng hồ của tôi đã nghiêng suốt thời gian này," Clara nói. "Tất nhiên rồi."

"Does it keep good time?"

"Nó chạy giờ có chuẩn không?"

"Perfect time. I make sure of it."

"Chuẩn hoàn hảo. Tôi đảm bảo điều đó."

Asha smiles. "Then maybe the tower leans on purpose, to hold the clock more gently."

Asha mỉm cười. "Vậy có lẽ ngọn tháp nghiêng là có chủ ý, để giữ chiếc đồng hồ nhẹ nhàng hơn."

Clara looks at her for a moment too long. Then she looks away and picks up the marble. It has stopped against the wall. She turns it in her fingers. It is cool and clear, with a green twist at the centre.

Clara nhìn bà lâu hơn một chút so với nên có. Rồi cô nhìn đi chỗ khác và nhặt viên bi lên. Nó đã dừng lại sát tường. Cô xoay nó giữa các ngón tay. Nó mát và trong, với một vòng xoắn xanh lục ở giữa.

"You can keep that," Asha says. "As a souvenir of your haunted barrow."

"Cô cứ giữ nó đi," Asha nói. "Làm kỷ niệm về chiếc xe cút kít bị ma ám của cô."

"I'd rather give it back and have you stay for lunch."

"Tôi muốn trả lại nó và mời bà ở lại ăn trưa hơn."

"That sounds like an invitation."

"Nghe như một lời mời."

"It's a small one," Clara says. "I only have sandwiches and a very good view of the stairs."

"Một lời mời nhỏ thôi," Clara nói. "Tôi chỉ có bánh mì kẹp và một tầm nhìn rất đẹp ra cầu thang."

Asha follows her up the first flight, then the second. On the landing, they pass a narrow window that frames the square below.

Asha đi theo cô lên chặng thang đầu, rồi chặng thứ hai. Ở chiếu nghỉ, họ đi qua một ô cửa sổ hẹp khung lấy quảng trường bên dưới.

At the top, the clock room is full of slow sound. The great gears turn and the pendulum swings. A thin arm of sunlight slips across the iron floor. Clara shows Asha the mechanism that drives the hands. She explains how each weight is wound and why the escape wheel must never be hurried.

Ở trên cùng, phòng đồng hồ đầy những âm thanh chậm rãi. Các bánh răng lớn quay và con lắc đung đưa. Một dải nắng mỏng trườn qua sàn sắt. Clara chỉ cho Asha cơ cấu điều khiển các kim. Cô giải thích cách mỗi quả cân được lên dây và vì sao bánh xe thoát không bao giờ được vội vàng.

Asha listens like a person hearing music. She asks questions about the teeth of the wheels. She asks how Clara learned to love it.

Asha lắng nghe như người đang nghe nhạc. Bà hỏi về răng của các bánh xe. Bà hỏi Clara đã học cách yêu nó như thế nào.

"I didn't learn," Clara says. "I just kept coming back. After a while, it felt strange to be anywhere else."

"Tôi không học," Clara nói. "Tôi chỉ cứ quay lại. Sau một thời gian, ở bất cứ nơi nào khác cũng thấy lạ."

Asha lays her hand on the cool brass frame. "I know that feeling. I have measured a thousand buildings, and only two of them made me want to stay."

Asha đặt tay lên khung đồng mát lạnh. "Tôi hiểu cảm giác đó. Tôi đã đo cả nghìn tòa nhà, và chỉ có hai tòa khiến tôi muốn ở lại."

"Which two?"

"Hai tòa nào?"

"One is a library in the north. The other is this tower." She hesitates. "Maybe it's three, now."

"Một là thư viện ở phía bắc. Tòa còn lại là ngọn tháp này." Bà ngập ngừng. "Có lẽ giờ là ba."

Clara pretends to check a gear. Her heart is ticking much faster than the clock. She has no tool in the workshop to measure that, and she is not sure she wants one.

Clara giả vờ kiểm tra một bánh răng. Tim cô đập nhanh hơn nhiều so với chiếc đồng hồ. Cô không có dụng cụ nào trong xưởng để đo điều đó, và cô không chắc mình muốn có.

"I'll write a report," Asha says. "The lean is small and stable. The tower is safe. You only need to put a block under the wheel."

"Tôi sẽ viết một báo cáo," Asha nói. "Độ nghiêng nhỏ và ổn định. Tòa tháp an toàn. Cô chỉ cần chèn một khúc gỗ dưới bánh xe."

"Or I could leave the wheelbarrow by the far wall," Clara says. "It can roll home every night."

"Hoặc tôi có thể để chiếc xe cút kít ở bức tường phía xa," Clara nói. "Nó có thể lăn về nhà mỗi đêm."

"It would be a shame to stop it. It's the best colleague you've ever had."

"Dừng nó lại thì tiếc lắm. Nó là đồng nghiệp tuyệt nhất cô từng có."

"It's the only one who never talks back."

"Nó là đồng nghiệp duy nhất không bao giờ cãi lại."

Asha laughs again. The clock begins to strike noon. Deep, round notes fill the room and shake the floor. When the last one fades, Asha turns to Clara and tilts her head.

Asha lại cười. Chiếc đồng hồ bắt đầu điểm giữa trưa. Những nốt trầm, tròn đầy tràn ngập căn phòng và làm rung sàn nhà. Khi tiếng cuối cùng tắt dần, Asha quay sang Clara và nghiêng đầu.

"If the whole tower leans a little to the east," she says. "Which way do you think it is pulling us?"

"Nếu cả ngọn tháp nghiêng nhẹ về phía đông," bà nói. "Cô nghĩ nó đang kéo chúng ta về hướng nào?"