The Lemon Tree Stays

At nine o'clock, every light in the building goes out. The fridge stops. The fan stops. Elsbeth's phone has two percent left. She stands in the dark kitchen and hears the whole building groan.

Chín giờ, mọi ngọn đèn trong tòa nhà đều tắt. Tủ lạnh ngừng chạy. Quạt ngừng quay. Điện thoại của Elsbeth còn hai phần trăm pin. Cô đứng trong căn bếp tối và nghe cả tòa nhà rên lên.

"Roof!" shouts her brother from the hall. "Everyone is going to the roof!"

"Lên sân thượng!" anh trai cô hét từ ngoài hành lang. "Mọi người đang lên sân thượng!"

It is true. Doors open on every floor. People climb the stairs with candles and cold drinks. They talk in loud, happy voices. A power cut is a party when it happens to everyone.

Đúng vậy. Cửa mở ra ở mọi tầng. Mọi người leo cầu thang với nến và đồ uống lạnh. Họ nói chuyện bằng những giọng to và vui vẻ. Mất điện thành một bữa tiệc khi nó xảy ra với tất cả mọi người.

Elsbeth takes her jacket and follows them. Her family moved here two years ago. She knows the stairs and the smell of every kitchen. She knows the broken light on the fourth floor. She does not really know the people.

Elsbeth lấy áo khoác và đi theo họ. Gia đình cô chuyển đến đây hai năm trước. Cô biết cầu thang và mùi của từng căn bếp. Cô biết ngọn đèn hỏng ở tầng bốn. Cô không thực sự biết mọi người.

The roof is wide and flat. It has a low wall and a water tank. A few plastic chairs stand around. Beyond the wall, the whole city is dark. Only a few cars move on the far road. Above them, there are more stars than Elsbeth ever sees.

Sân thượng rộng và phẳng. Nó có một bức tường thấp và một bồn nước. Vài chiếc ghế nhựa đặt xung quanh. Bên kia tường, cả thành phố tối đen. Chỉ vài chiếc ô tô chạy trên con đường xa. Phía trên, có nhiều sao hơn những gì Elsbeth từng thấy.

"Wow," says her brother. For once, he has nothing else to say.

"Chà," anh trai cô nói. Lần này, anh không còn gì để nói thêm.

In the corner of the roof stands a lemon tree. It is not tall. It grows in a big clay pot, as wide as a bucket. A piece of white tape is on its side. On the tape, in black letters, are three words: DO NOT MOVE.

Ở góc sân thượng có một cây chanh. Nó không cao. Nó mọc trong một chiếc chậu đất sét lớn, rộng như một cái xô. Một mảnh băng dính trắng dán bên hông chậu. Trên băng dính, bằng chữ đen, có ba từ: ĐỪNG DI CHUYỂN.

Elsbeth sees it every day. She never asks about it. Nobody does.

Elsbeth thấy nó mỗi ngày. Cô chưa bao giờ hỏi về nó. Không ai hỏi cả.

A boy sits next to the pot with his knees up. He is Sandor, from the sixth floor. He is her age, maybe a year older. They go to different schools. They say "hi" on the stairs, and that is all.

Một cậu bé ngồi cạnh chiếc chậu, co đầu gối lên. Đó là Sandor, ở tầng sáu. Cậu bằng tuổi cô, có thể hơn một tuổi. Họ học ở những trường khác nhau. Họ chào "xin chào" trên cầu thang, và chỉ vậy thôi.

Tonight, Sandor does not say hi. He just looks at the tree.

Tối nay, Sandor không chào. Cậu chỉ nhìn cái cây.

A man in a loud shirt shouts across the roof. "We need space for the chairs!" He points at the corner. "Who wants to move that thing?"

Một người đàn ông mặc áo sặc sỡ hét qua sân thượng. "Chúng ta cần chỗ để xếp ghế!" Ông chỉ vào góc sân. "Ai muốn dời cái thứ đó đi?"

"I will do it," says another man. He walks over and puts both hands on the pot.

"Tôi làm cho," một người đàn ông khác nói. Ông bước lại và đặt cả hai tay lên chiếc chậu.

"Please don't," says Sandor.

"Xin đừng," Sandor nói.

The man laughs. "It is only a plant, my friend."

Người đàn ông bật cười. "Chỉ là một cái cây thôi, cậu bé ạ."

"Please don't touch it." Sandor is on his feet now. His voice is not loud, but it is hard. "Not even a little."

"Xin đừng chạm vào nó." Giờ Sandor đã đứng dậy. Giọng cậu không to, nhưng cứng rắn. "Dù chỉ một chút cũng đừng."

The man looks at him. Then he shrugs and walks away. "Okay, okay. Keep your lemons," he says. Some people laugh. Then they talk about something else. The roof goes back to being a party.

Người đàn ông nhìn cậu. Rồi ông nhún vai và bỏ đi. "Được rồi, được rồi. Giữ lấy mấy quả chanh của cậu," ông nói. Vài người cười. Rồi họ nói sang chuyện khác. Sân thượng lại trở thành một bữa tiệc.

Nobody asks Sandor why. The grown-ups go back to their chairs. Elsbeth thinks about it for a minute. Then she walks over to the corner.

Không ai hỏi Sandor tại sao. Những người lớn quay lại ghế của họ. Elsbeth suy nghĩ về chuyện đó một phút. Rồi cô bước đến góc sân.

"Is it okay if I sit here?" she asks.

"Mình ngồi đây có được không?" cô hỏi.

"Yes, you can sit here," says Sandor.

"Ừ, bạn ngồi đây được," Sandor nói.

She sits down on the warm stone. For a while, they say nothing. Below them, someone plays a guitar badly. A baby cries and then stops. The lemon tree smells strong and green, like soap.

Cô ngồi xuống nền đá còn ấm. Một lúc lâu, họ không nói gì. Phía dưới, ai đó chơi đàn ghi-ta dở tệ. Một em bé khóc rồi nín. Cây chanh tỏa mùi nồng và xanh, như xà phòng.

"It never gives lemons," says Sandor at last. "Not many, anyway. Two last year. Both small."

"Nó không bao giờ ra quả," cuối cùng Sandor nói. "Ít nhất là không nhiều. Năm ngoái hai quả. Cả hai đều nhỏ."

"Then why can't anyone move it?"

"Vậy sao không ai được dời nó?"

"It is a rule from my mother." He almost smiles. "When you move a lemon tree, it gets angry. It drops its flowers. My mother says it can take a year to forgive you."

"Đó là luật của mẹ mình." Cậu gần như mỉm cười. "Khi bạn dời một cây chanh, nó giận. Nó rụng hết hoa. Mẹ mình nói có thể mất một năm nó mới tha thứ cho bạn."

"That is a lot of feelings for a plant."

"Một cái cây mà nhiều cảm xúc thế."

"Yes." He touches a leaf with one finger. "She brought it in a taxi when we came here. She held it on her knees the whole way. She chose this corner because the sun reaches it first."

"Ừ." Cậu chạm một ngón tay vào một chiếc lá. "Mẹ mang nó đến bằng taxi khi bọn mình chuyển đến đây. Mẹ ôm nó trên đầu gối suốt dọc đường. Mẹ chọn góc này vì ánh nắng chiếu đến đây đầu tiên."

Elsbeth watches his hand. She sees how carefully he touches the leaf. She remembers something else. Last Sunday, she saw three boxes on the stairs outside his door. They were big boxes for moving house. She did not think about them then.

Elsbeth nhìn bàn tay cậu. Cô thấy cậu chạm vào chiếc lá cẩn thận đến thế nào. Cô nhớ ra một chuyện khác. Chủ nhật tuần trước, cô thấy ba chiếc thùng trên cầu thang ngoài cửa nhà cậu. Đó là những chiếc thùng lớn dùng để chuyển nhà. Lúc đó cô không nghĩ gì về chúng.

She thinks about them now.

Giờ cô nghĩ về chúng.

Everyone in the building sees the boxes. Nobody asks about them.

Mọi người trong tòa nhà đều thấy những chiếc thùng. Không ai hỏi về chúng.

Her heart beats faster. It is a small question, but it feels big in her mouth.

Tim cô đập nhanh hơn. Đó là một câu hỏi nhỏ, nhưng trong miệng cô nó cảm giác thật lớn.

"Sandor," she says. "Are you moving away?"

"Sandor," cô nói. "Bạn sắp chuyển đi à?"

He does not answer right away. The night air moves across the roof. The leaves shake. He stares at the pot.

Cậu không trả lời ngay. Không khí đêm lướt qua sân thượng. Những chiếc lá rung rinh. Cậu nhìn chằm chằm vào chiếc chậu.

"I do not know," he says. His voice is small and honest. "My father says maybe. My mother says maybe, too. They talk in the kitchen at night with the door closed. I stand behind it and listen. Nobody tells me."

"Mình không biết," cậu nói. Giọng cậu nhỏ và thật thà. "Bố mình nói có thể. Mẹ mình cũng nói có thể. Họ nói chuyện trong bếp ban đêm với cánh cửa đóng. Mình đứng sau cửa nghe lén. Không ai nói với mình."

"And the tree?"

"Còn cái cây?"

"That is the problem." He laughs, but it is not a happy laugh. "If we go, we cannot take it. It will hate that. So I water it every night. I check the leaves. It is stupid, I know."

"Đó chính là vấn đề." Cậu cười, nhưng không phải tiếng cười vui. "Nếu bọn mình đi, thì không thể mang nó theo. Nó sẽ ghét điều đó. Nên mình tưới nước cho nó mỗi tối. Mình kiểm tra từng chiếc lá. Mình biết là ngốc."

"It is not stupid," says Elsbeth.

"Không ngốc đâu," Elsbeth nói.

They are quiet again. Nearby, her brother tells a long story to a stranger. A candle burns low. The stars look very close.

Họ lại im lặng. Gần đó, anh trai cô kể một câu chuyện dài cho một người lạ. Một ngọn nến cháy gần tàn. Những ngôi sao trông rất gần.

"Thank you," says Sandor. "For asking. Nobody did."

"Cảm ơn bạn," Sandor nói. "Vì đã hỏi. Không ai hỏi cả."

Elsbeth does not know what to say. She picks a dry leaf from the ground. She turns it in her fingers. "Can I water it tomorrow?" she asks. "If you are busy."

Elsbeth không biết nói gì. Cô nhặt một chiếc lá khô trên nền. Cô xoay nó giữa các ngón tay. "Mai mình tưới nước cho nó được không?" cô hỏi. "Nếu bạn bận."

"Maybe," says Sandor. But he does not say no.

"Có thể," Sandor nói. Nhưng cậu không nói không.

Then, without any warning, the lights come back. The lamps in the streets blink and shine. The city below them wakes up all at once, street by street. On the roof, people clap and cheer.

Rồi, không báo trước, điện sáng trở lại. Những ngọn đèn đường nhấp nháy rồi sáng lên. Thành phố bên dưới thức dậy cùng một lúc, từng con phố một. Trên sân thượng, mọi người vỗ tay và reo hò.

In the sudden light, Elsbeth looks at the tape on the pot. The corner lifts a little. Under it, in a different pen, are two words. She reads them before Sandor puts his hand over them. STAYS HERE.

Trong ánh sáng đột ngột, Elsbeth nhìn mảnh băng dính trên chiếc chậu. Một góc của nó bong lên một chút. Bên dưới, bằng một cây bút khác, có hai từ. Cô đọc được chúng trước khi Sandor đặt tay che đi. Ở LẠI ĐÂY.