The Knotted Rope at Zahra's Gate

Zahra sold things from a wooden stall beside the farm gate on Orchard Road, and most of them were ordinary. She had jars of honey, bundles of firewood and eggs in cardboard cartons. The rope was different. It hung from a nail at the back of the stall. It was a thick brown length of hemp with so many knots that it looked like a necklace made by a nervous giant. Nobody had asked about it in three years.

Zahra bán đồ từ một quầy gỗ bên cạnh cổng trang trại trên đường Orchard, và hầu hết đều bình thường. Bà có những lọ mật ong, những bó củi và trứng trong các hộp giấy. Sợi dây thừng thì khác. Nó treo trên một cái đinh ở phía sau quầy. Đó là một đoạn dây gai dày màu nâu với nhiều nút thắt đến mức trông như một chiếc vòng cổ do một gã khổng lồ hay lo lắng làm ra. Đã ba năm không ai hỏi về nó.

Ferran noticed it on a Saturday in late autumn. He had come to the gate, as he did every week, to sell pumpkins from the back of his cart. He had set up his scales on the empty trestle table next to Zahra's stall. He was a good grower and a poor seller. Customers who bought his pumpkins somehow always paid less than he had meant to charge. He went home each evening with a lighter purse than his arithmetic promised.

Ferran để ý đến nó vào một ngày thứ Bảy cuối thu. Anh đến cổng, như mỗi tuần, để bán bí ngô từ phía sau xe kéo của mình. Anh đặt cân lên chiếc bàn gỗ trống cạnh quầy của Zahra. Anh là người trồng giỏi nhưng bán kém. Khách mua bí ngô của anh bằng cách nào đó luôn trả ít hơn mức anh định tính. Mỗi tối anh về nhà với chiếc ví nhẹ hơn so với phép tính của mình.

"That is a lot of knots," he said, nodding at the rope.

"Nhiều nút thắt quá," anh nói, gật đầu về phía sợi dây.

"Eighty-one," Zahra said, without looking up from her honey. "I counted them once."

"Tám mươi mốt," Zahra nói, không ngẩng lên khỏi lọ mật ong. "Tôi đếm một lần rồi."

"What are they for?"

"Chúng để làm gì?"

"They are not for anything. Each one is a request that somebody made and never finished. The rope arrived on my counter when I took over this stall, and the woman who left it did not say where it came from." She wiped her hands on her apron. "She did say one thing, though. If you untie a knot and ask for something out loud, the rope will answer. It gives you what you ask for, not what you mean."

"Chúng không để làm gì cả. Mỗi nút là một lời cầu xin ai đó đã đưa ra mà chưa hoàn tất. Sợi dây đến quầy tôi khi tôi tiếp quản chỗ này, và người phụ nữ để lại nó không nói nó từ đâu đến." Bà lau tay vào tạp dề. "Nhưng bà ấy có nói một điều. Nếu anh cởi một nút và nói to một điều mong muốn, sợi dây sẽ đáp lại. Nó cho anh điều anh nói ra, chứ không phải điều anh muốn nói."

Ferran laughed. It was a short, polite laugh, the kind people use when they suspect a seller of improving the story to raise the price. But the day was slow and the lane was empty. He was tired of doing sums in his head only to be proved wrong at closing time.

Ferran bật cười. Đó là một tiếng cười ngắn, lịch sự, kiểu người ta cười khi nghi ngờ người bán thêm thắt câu chuyện để nâng giá. Nhưng ngày hôm đó ế ẩm và con đường vắng. Anh đã chán việc tính nhẩm trong đầu rồi đến cuối ngày lại bị chứng minh là sai.

"May I try?" he asked.

"Tôi thử được không?" anh hỏi.

"It is free," Zahra said. "Choose a small one, though. The big knots are old, and nobody knows what is inside them."

"Miễn phí," Zahra nói. "Nhưng chọn cái nhỏ thôi. Những nút to đã cũ, và không ai biết bên trong có gì."

He walked to the back of the stall and lifted the rope from its nail. It was heavier than it looked, and slightly warm, as if somebody had been holding it. At the very end, where the fibres were thinnest, he found a knot no bigger than a walnut. His fingers worked at it for a minute. Then it loosened and fell open, and the ends of the rope lay still in his palm.

Anh đi ra phía sau quầy và nhấc sợi dây khỏi cái đinh. Nó nặng hơn vẻ ngoài, và hơi ấm, như thể có ai đó vừa cầm nó. Ở tận cuối, nơi các sợi mảnh nhất, anh tìm thấy một nút không to hơn quả óc chó. Các ngón tay anh loay hoay với nó một phút. Rồi nó lỏng ra và bung mở, và hai đầu dây nằm yên trong lòng bàn tay anh.

"I wish," Ferran said, feeling foolish, "that I always knew exactly how much I had sold."

"Tôi ước," Ferran nói, cảm thấy ngớ ngẩn, "rằng tôi luôn biết chính xác mình đã bán được bao nhiêu."

Nothing happened. A crow landed on the gatepost and left again. Ferran handed the rope back to Zahra, who hung it on its nail without comment. He packed up his scales a little earlier than usual.

Không có gì xảy ra. Một con quạ đậu xuống cột cổng rồi bay đi. Ferran trả sợi dây cho Zahra, bà treo nó lên đinh mà không nhận xét gì. Anh dọn cân sớm hơn thường lệ một chút.

On Sunday morning he went out to feed his hens and found the rope draped over his own gate. He stared at it for a long time. It had not been there the night before, and the nearest neighbour lived a mile away. He lifted it with two careful fingers. The knots had moved. At one end there was now a neat group of nine knots. After a gap came a group of four, then another gap and a single knot.

Sáng Chủ nhật anh ra cho gà ăn và thấy sợi dây vắt trên cổng nhà mình. Anh nhìn chằm chằm nó rất lâu. Đêm trước nó chưa ở đó, và người hàng xóm gần nhất sống cách một dặm. Anh nhấc nó lên bằng hai ngón tay thận trọng. Các nút đã di chuyển. Ở một đầu giờ có một nhóm chín nút gọn gàng. Sau một khoảng trống là nhóm bốn nút, rồi lại một khoảng trống và một nút đơn.

He walked to Zahra's stall with the rope coiled over his shoulder.

Anh đi đến quầy của Zahra với sợi dây cuộn trên vai.

"Nine big pumpkins, four small ones, one lumpy one," Zahra said, when she had examined it. "I think that is what you sold on Saturday."

"Chín quả bí to, bốn quả nhỏ, một quả méo mó," Zahra nói sau khi xem xét nó. "Tôi nghĩ đó là những gì anh đã bán hôm thứ Bảy."

"I sold nothing on Saturday. I was talking to you."

"Hôm thứ Bảy tôi chưa bán gì. Tôi mải nói chuyện với bà."

"You sold nine pumpkins before you came to talk to me. I remember them going. You were very pleased with yourself."

"Anh đã bán chín quả bí trước khi đến nói chuyện với tôi. Tôi nhớ chúng được mang đi. Anh rất hài lòng với bản thân."

Ferran counted in his head and found that she was right. He had forgotten the early customers entirely.

Ferran đếm nhẩm trong đầu và thấy bà đúng. Anh đã hoàn toàn quên những khách đầu tiên.

"But I asked to know how much I had sold," he said. "I did not ask for a rope to follow me home."

"Nhưng tôi chỉ xin được biết mình đã bán bao nhiêu," anh nói. "Tôi đâu xin một sợi dây đi theo tôi về nhà."

"No," said Zahra. "You asked to always know. A rope that is only there on Saturdays would not be doing that, would it?"

"Không," Zahra nói. "Anh xin được luôn luôn biết. Một sợi dây chỉ có mặt vào các ngày thứ Bảy thì làm sao làm được điều đó, đúng không?"

So the rope stayed with him, and for a month it was the most useful thing he owned. He hung it from the front of his stall. By the end of each day it had tied itself into a clear record of everything that had changed hands. It showed how many pumpkins had gone, how many coins had come in, and which customers had paid before leaving. When the last buyer walked away, Ferran only needed to look at the knots to know whether his purse was full or short.

Vậy là sợi dây ở lại với anh, và trong một tháng nó là thứ hữu ích nhất anh có. Anh treo nó ở phía trước quầy. Đến cuối mỗi ngày nó tự thắt mình thành một bản ghi rõ ràng về mọi thứ đã đổi chủ. Nó cho thấy bao nhiêu quả bí đã đi, bao nhiêu đồng xu đã vào, và những khách nào đã trả tiền trước khi rời đi. Khi người mua cuối cùng bước đi, Ferran chỉ cần nhìn các nút là biết ví mình đầy hay thiếu.

It was not always comfortable. One afternoon a man in a long coat lifted two pumpkins from the pile. He held out a single coin, hoping, perhaps, that nobody was watching. Before Ferran could speak, the rope slid off its hook and curled around the man's wrist like a friendly snake. Then it pulled itself into a tight, deliberate knot. The man looked down at it. Then he looked at Ferran, and Ferran, who had never in his life been brave about money, looked at the sky.

Không phải lúc nào cũng dễ chịu. Một buổi chiều, một người đàn ông mặc áo khoác dài nhấc hai quả bí từ đống. Ông ta chìa ra một đồng xu duy nhất, có lẽ hy vọng không ai để ý. Trước khi Ferran kịp lên tiếng, sợi dây tuột khỏi móc và quấn quanh cổ tay người đàn ông như một con rắn thân thiện. Rồi nó tự thắt thành một nút chặt, có chủ ý. Người đàn ông nhìn xuống nó. Rồi ông ta nhìn Ferran, và Ferran, người chưa bao giờ can đảm chuyện tiền bạc trong đời, nhìn lên trời.

"I think," the man said eventually, "that I owe you one more coin."

"Tôi nghĩ," cuối cùng người đàn ông nói, "là tôi nợ anh thêm một đồng."

After that, word travelled along the lane. People who had once paid in a hurry now paid carefully, and a few of them started to bring exact change. Ferran noticed that his sales did not fall, as he had feared. They rose. Strangers told each other that his stall was the honest one, the one with the clever rope. They came from three villages away to see it work.

Sau đó, tin tức lan dọc con đường. Những người từng trả tiền vội vàng giờ trả cẩn thận, và một vài người bắt đầu mang tiền lẻ vừa đủ. Ferran nhận thấy doanh số của anh không giảm như anh lo sợ. Nó tăng lên. Người lạ bảo nhau rằng quầy của anh là quầy trung thực, quầy có sợi dây thông minh. Họ đến từ cách ba ngôi làng để xem nó hoạt động.

On the last Saturday of the season, he carried the rope back to Zahra's stall and set it on her counter.

Vào thứ Bảy cuối cùng của mùa, anh mang sợi dây trở lại quầy của Zahra và đặt lên quầy bà.

"It is a wonderful thing," he said. "But I do not think it belongs to me. I only ever wanted to know what I had earned."

"Đó là một thứ tuyệt vời," anh nói. "Nhưng tôi không nghĩ nó thuộc về tôi. Tôi chỉ luôn muốn biết mình đã kiếm được bao nhiêu."

"Then you have what you asked for," Zahra said. "Is something wrong with it?"

"Vậy là anh có điều anh đã xin," Zahra nói. "Nó có gì không ổn sao?"

Ferran thought about the question honestly. "It is very good at its job. It is simply that I would like to understand why a rope is better at selling pumpkins than I am. I think I need a lesson, not a miracle."

Ferran suy nghĩ về câu hỏi một cách thành thật. "Nó làm việc rất giỏi. Chỉ là tôi muốn hiểu vì sao một sợi dây lại bán bí ngô giỏi hơn tôi. Tôi nghĩ tôi cần một bài học, chứ không phải một phép màu."

"You have just had one," Zahra said. "People watched the rope tie itself to the truth for a month. Some of that truth stuck to you. Haven't you noticed that you stand differently?"

"Anh vừa có một bài học rồi," Zahra nói. "Mọi người đã xem sợi dây tự buộc mình vào sự thật suốt một tháng. Một phần sự thật đó đã dính vào anh. Anh không nhận thấy mình đứng khác đi sao?"

He had not. But when he looked down at his hands, he saw that they were resting flat and steady on the table. They were not folded behind his back, as they usually were when a customer asked him a price.

Anh chưa nhận thấy. Nhưng khi nhìn xuống đôi tay, anh thấy chúng đặt phẳng và vững vàng trên bàn. Chúng không đan ra sau lưng như thường lệ mỗi khi khách hỏi giá.

"Then I will keep the rope for the winter," he said at last, "if you will lend it to me. I will bring it back in spring."

"Vậy tôi sẽ giữ sợi dây qua mùa đông," cuối cùng anh nói, "nếu bà cho tôi mượn. Tôi sẽ mang trả vào mùa xuân."

"It will be waiting," Zahra said. "But there is one condition. You must never ask it for a loan."

"Nó sẽ đợi," Zahra nói. "Nhưng có một điều kiện. Anh không bao giờ được xin nó cho vay."

"Why not?"

"Tại sao không?"

"Because it will want interest."

"Vì nó sẽ đòi lãi."

Ferran grinned, then looked down at the rope in his arms. It had already tied itself into a tiny, smug bow.

Ferran cười toe, rồi nhìn xuống sợi dây trong vòng tay. Nó đã tự thắt thành một chiếc nơ nhỏ xíu, đắc ý.

"Is it honest?" he asked her, half joking.

"Nó có trung thực không?" anh hỏi bà, nửa đùa.

"Not exactly," said Zahra, turning back to her honey. "It is only tied to the facts."

"Không hẳn," Zahra nói, quay lại với lọ mật ong. "Nó chỉ gắn chặt với sự thật."