The Wheelbarrow and the Spare

Iker believed that every problem had a plan, and every plan needed a spare. That was why an old bicycle tyre hung on the wall of the repair café.

Iker tin rằng mọi vấn đề đều có một kế hoạch, và mọi kế hoạch đều cần một phương án dự phòng. Đó là lý do một chiếc lốp xe đạp cũ treo trên tường quán sửa đồ.

The café opened in the community hall every second Saturday. Volunteers sat at long tables with lamps, toolboxes and hand-written signs. Anyone could bring a broken thing and watch it come back to life. Iker's sign said, "We fix anything. Almost."

Quán sửa đồ mở trong hội trường cộng đồng vào mỗi thứ Bảy cách tuần. Các tình nguyện viên ngồi ở những chiếc bàn dài với đèn bàn, hộp đồ nghề và những tấm biển viết tay. Ai cũng có thể mang đến một món đồ hỏng và xem nó sống lại. Tấm biển của Iker ghi: "Chúng tôi sửa mọi thứ. Gần như vậy."

Samir arrived at nine with a box of screwdrivers and a worried frown. He had joined the café only a month earlier. So far he had sewn on buttons and changed three plugs.

Samir đến lúc chín giờ với một hộp tua vít và vẻ mặt lo lắng cau có. Anh mới tham gia quán chỉ một tháng trước. Cho đến nay anh đã khâu cúc áo và thay ba cái phích cắm.

"You put that sign up again," Samir said.

"Anh lại treo tấm biển đó lên," Samir nói.

"It's good advertising," Iker said. "People trust honesty."

"Quảng cáo hay đấy," Iker nói. "Người ta tin sự trung thực."

"People trust a toaster that works," Samir said.

"Người ta tin một cái máy nướng bánh mì chạy được," Samir nói.

Iker laughed and tapped the tyre on the wall. "Don't worry. If anything goes wrong, we have the spare."

Iker cười và gõ vào chiếc lốp trên tường. "Đừng lo. Nếu có gì trục trặc, mình có cái dự phòng."

"That tyre has hung there since March," Samir said. "Nobody has ever used it."

"Cái lốp đó treo ở đó từ tháng Ba," Samir nói. "Chưa ai từng dùng nó."

"That is the beauty of a spare," Iker said. "It waits for its moment."

"Đó chính là cái hay của đồ dự phòng," Iker nói. "Nó chờ đến lúc của nó."

The first customers came at ten. A woman brought a toaster that burned everything on one side. Samir found a loose wire and fixed it in ten minutes. A boy brought a toy robot with a stuck arm. Iker oiled the joint, and the robot waved at the whole hall.

Những khách hàng đầu tiên đến lúc mười giờ. Một người phụ nữ mang đến một chiếc máy nướng bánh mì làm cháy mọi thứ ở một bên. Samir tìm thấy một sợi dây lỏng và sửa trong mười phút. Một cậu bé mang đến một con rô-bốt đồ chơi bị kẹt cánh tay. Iker tra dầu vào khớp, và con rô-bốt vẫy tay chào cả hội trường.

By eleven the hall was loud and warm. Drills whined, a sewing machine rattled, and somebody laughed at every table. Iker felt wonderfully useful.

Đến mười một giờ hội trường ồn ào và ấm áp. Máy khoan rít lên, một chiếc máy khâu lạch cạch, và ở mỗi bàn đều có ai đó cười. Iker cảm thấy mình hữu ích tuyệt vời.

Then the double doors banged open. A tall man in muddy boots pushed a wheelbarrow into the hall. One wheel squeaked, and the tyre was as flat as a pancake.

Rồi cánh cửa đôi đập mở. Một người đàn ông cao trong đôi ủng lấm bùn đẩy một chiếc xe cút kít vào hội trường. Một bánh xe kêu cọt kẹt, và chiếc lốp xẹp lép như cái bánh kếp.

"Is this the place that fixes anything?" the man asked.

"Đây là nơi sửa mọi thứ phải không?" người đàn ông hỏi.

Iker pointed proudly at his sign. "Almost anything. What is the problem?"

Iker tự hào chỉ vào tấm biển. "Gần như mọi thứ. Có vấn đề gì vậy?"

"I run the community garden," the man said. "We have a plant sale at one o'clock. I must move forty sacks of compost, and this thing won't roll."

"Tôi phụ trách khu vườn cộng đồng," người đàn ông nói. "Chúng tôi có buổi bán cây lúc một giờ. Tôi phải chuyển bốn mươi bao phân hữu cơ, mà cái này không chịu lăn."

Samir crouched beside the wheel and pressed the rubber with his thumb. "There's a hole the size of a coin," he said. "We could try the patch kit."

Samir cúi xuống bên bánh xe và ấn ngón cái lên lớp cao su. "Có một cái lỗ to bằng đồng xu," anh nói. "Mình có thể thử bộ vá."

Iker shook his head. "A patch won't last under forty sacks. This job needs a new tyre. And we happen to have one."

Iker lắc đầu. "Miếng vá không trụ nổi dưới bốn mươi bao. Việc này cần một cái lốp mới. Và tình cờ mình có một cái."

Samir looked up at the wall. "That is a bicycle tyre," he said. "It looks much bigger than this wheel."

Samir nhìn lên tường. "Đó là lốp xe đạp," anh nói. "Trông nó lớn hơn nhiều so với bánh xe này."

"Rubber stretches," Iker said.

"Cao su co giãn mà," Iker nói.

"Does it stretch that far?" Samir asked.

"Nó co giãn đến thế sao?" Samir hỏi.

"I have a feeling it does," Iker said.

"Anh có cảm giác là có," Iker nói.

The man checked his watch. "I don't mind how you do it," he said. "I only need it to roll by one."

Người đàn ông xem đồng hồ. "Tôi không quan tâm các anh làm thế nào," ông nói. "Tôi chỉ cần nó lăn được trước một giờ."

Iker lifted the spare from its nail with a flourish. Several volunteers drifted over to see what was happening. Samir took the wheel off the wheelbarrow and set it on the table. Iker pulled the flat tyre off the rim in two minutes. It was the easiest part of the whole morning.

Iker nhấc chiếc lốp dự phòng khỏi cái đinh một cách điệu bộ. Vài tình nguyện viên tụ lại xem chuyện gì đang xảy ra. Samir tháo bánh xe khỏi chiếc xe cút kít và đặt lên bàn. Iker kéo chiếc lốp xẹp ra khỏi vành trong hai phút. Đó là phần dễ nhất của cả buổi sáng.

Then he held up the spare against the empty rim. The bicycle tyre was far too long. It flopped around the little wheel like a loose belt.

Rồi anh giơ chiếc lốp dự phòng áp vào vành trống. Chiếc lốp xe đạp dài quá nhiều. Nó thõng thượt quanh bánh xe nhỏ như một sợi dây curoa lỏng.

"It just needs a little persuasion," Iker said.

"Nó chỉ cần được thuyết phục một chút," Iker nói.

"It needs a different wheel," Samir said.

"Nó cần một cái bánh khác," Samir nói.

Iker ignored him. He pushed one edge onto the rim and worked around it with two levers. He pushed, he pulled, and he breathed hard. The tyre gave a little, then a little more. A small crowd had gathered by now.

Iker lờ anh đi. Anh đẩy một mép vào vành và dùng hai cây cạy lốp làm quanh nó. Anh đẩy, anh kéo, và anh thở hổn hển. Chiếc lốp nhượng bộ một chút, rồi thêm một chút. Một đám đông nhỏ đã tụ tập lại.

The lever slipped. The spare sprang off the rim with a loud smack and flew over the table. It bounced off a stool, knocked over a bowl of oranges and rolled straight through the open doors.

Cây cạy bị trượt. Chiếc lốp dự phòng bật khỏi vành với một tiếng bốp lớn và bay qua bàn. Nó nảy khỏi một chiếc ghế đẩu, làm đổ một bát cam và lăn thẳng qua cửa đang mở.

Everyone ran to the windows. The tyre bounced down the ramp and rolled across the car park. A delivery driver stopped his van and stared at it. Three volunteers chased it past the bins. A girl on a scooter finally stopped it with her foot.

Mọi người chạy ra cửa sổ. Chiếc lốp nảy xuống dốc và lăn qua bãi đỗ xe. Một tài xế giao hàng dừng xe và nhìn chằm chằm. Ba tình nguyện viên đuổi theo nó qua các thùng rác. Một cô gái đi xe trượt scooter cuối cùng chặn nó lại bằng chân.

The whole hall clapped. Iker bowed as if the flight had been part of the plan.

Cả hội trường vỗ tay. Iker cúi chào như thể chuyến bay ấy là một phần của kế hoạch.

When the tyre came back, he hung it on its nail without a word. Then he sat down heavily on a stool. It was half past twelve, and the wheelbarrow still would not roll.

Khi chiếc lốp được mang về, anh treo nó lên đinh mà không nói một lời. Rồi anh ngồi phịch xuống một chiếc ghế đẩu. Đã mười hai giờ rưỡi, và chiếc xe cút kít vẫn không chịu lăn.

"I'm sorry," Iker said to the man. "I was very sure."

"Tôi xin lỗi," Iker nói với người đàn ông. "Tôi đã rất chắc chắn."

"It's all right," the man said, though he did not look all right. "Maybe I can borrow a trolley."

"Không sao," người đàn ông nói, dù trông ông không ổn chút nào. "Có lẽ tôi có thể mượn một chiếc xe đẩy."

"Wait," Samir said slowly. "My cousin has a wheelbarrow that never goes flat. He filled the tyre with foam."

"Khoan," Samir nói chậm rãi. "Anh họ tôi có một chiếc xe cút kít không bao giờ xẹp. Anh ấy nhồi bọt vào lốp."

"Foam?" Iker said. "A tyre with no air in it is not a tyre. It is a cushion."

"Bọt à?" Iker nói. "Một cái lốp không có hơi thì không phải là lốp. Đó là cái gối đệm."

"Exactly," Samir said. "A cushion that rolls."

"Chính xác," Samir nói. "Một cái gối đệm biết lăn."

Then the man smiled for the first time. "Does it work?" he asked.

Rồi người đàn ông mỉm cười lần đầu tiên. "Có hiệu quả không?" ông hỏi.

"It has worked for six years," Samir said. "It is heavier, and it bumps a little. But you can't puncture a cushion."

"Nó chạy tốt sáu năm rồi," Samir nói. "Nó nặng hơn, và hơi xóc một chút. Nhưng không thể làm thủng một cái gối đệm."

Samir was already walking to the donation corner at the back of the hall. He came back with an armful of treasure. There was a yoga mat, two pool noodles and a sofa cushion with a broken zip. Iker cut them into long strips, and he was grateful to have a job again.

Samir đã đi đến góc quyên tặng ở phía sau hội trường. Anh quay lại với một ôm đầy báu vật. Có một tấm thảm yoga, hai thanh xốp bơi và một chiếc gối sofa bị hỏng khóa kéo. Iker cắt chúng thành những dải dài, và anh biết ơn vì lại có việc để làm.

"These pieces must be tight," Samir said. "If they are loose, the tyre will feel like a sack of socks."

"Các miếng này phải chặt," Samir nói. "Nếu lỏng, cái lốp sẽ giống như một bao tải đựng tất."

They fitted the old flat tyre back on the rim, leaving one side open. Samir pushed the first strip inside. It stuck at once and would not move. He tried a second strip, and the first came out again.

Họ lắp chiếc lốp xẹp cũ trở lại vành, để hở một bên. Samir đẩy dải đầu tiên vào trong. Nó kẹt ngay và không nhúc nhích. Anh thử dải thứ hai, và dải thứ nhất lại tuột ra.

"This is not working," Iker said.

"Không được," Iker nói.

"It is working slowly," Samir said. "I need something slippery."

"Đang làm được, nhưng chậm," Samir nói. "Em cần thứ gì trơn."

The man held up a bottle from the kitchen. "Washing-up liquid?" he asked.

Người đàn ông giơ lên một chai lấy từ bếp. "Nước rửa chén được không?" ông hỏi.

"Perfect," Samir said.

"Hoàn hảo," Samir nói.

He rubbed the liquid around the inside of the tyre. This time the foam slid in like a letter into a post box. Iker held the tyre open, and Samir fed in strip after strip. The man pressed the foam down with a rolling pin that somebody had donated.

Anh xoa nước ấy quanh bên trong chiếc lốp. Lần này bọt trượt vào như một lá thư vào hòm thư. Iker giữ lốp mở ra, và Samir nhét hết dải này đến dải khác. Người đàn ông ép bọt xuống bằng một cây cán bột mà ai đó đã quyên tặng.

At ten to one, the last strip went in. Samir closed the rubber over it and tightened the wheel onto the frame. The tyre looked round and plump. When Iker pressed it, it felt firm like a ripe apple.

Lúc một giờ kém mười, dải cuối cùng được nhét vào. Samir đóng lớp cao su lại trên đó và siết bánh xe vào khung. Chiếc lốp trông tròn và đầy đặn. Khi Iker ấn vào, nó chắc như một quả táo chín.

The man loaded one sack of compost into the wheelbarrow and pushed it across the hall. The wheel squeaked once, then rolled smoothly. He loaded a second sack, then a third. The wheelbarrow kept rolling.

Người đàn ông chất một bao phân vào xe cút kít và đẩy qua hội trường. Bánh xe kêu cọt kẹt một lần, rồi lăn êm. Ông chất bao thứ hai, rồi bao thứ ba. Chiếc xe cút kít cứ lăn.

"It's heavy," the man said, grinning. "But it will never be flat again."

"Nặng đấy," người đàn ông nói, toe toét cười. "Nhưng nó sẽ không bao giờ xẹp nữa."

"Welcome to the cushion wheel," Samir said.

"Chào mừng đến với bánh xe gối đệm," Samir nói.

The man shook hands with both of them. He promised to bring two pots of tomato plants next month. Then he rolled the wheelbarrow out of the hall. The sound of the wheel faded across the car park.

Người đàn ông bắt tay cả hai. Ông hứa tháng sau sẽ mang đến hai chậu cà chua. Rồi ông đẩy chiếc xe cút kít ra khỏi hội trường. Tiếng bánh xe nhỏ dần qua bãi đỗ xe.

Iker watched him go. "I was wrong about the spare," he said.

Iker nhìn ông đi. "Anh đã sai về cái lốp dự phòng," anh nói.

"Only about the size," Samir said. "The idea of keeping it was good."

"Chỉ sai về kích cỡ thôi," Samir nói. "Ý tưởng giữ nó thì hay."

"What idea?"

"Ý tưởng nào?"

"The idea of not stopping when the first plan fails," Samir said.

"Ý tưởng không dừng lại khi kế hoạch đầu tiên thất bại," Samir nói.

Iker laughed. He went back to his table, took a marker and added two words below his sign. When he finished, it said, "We fix anything. Almost. Ask Samir."

Iker cười. Anh quay lại bàn, lấy một cây bút lông và viết thêm hai chữ dưới tấm biển. Khi xong, nó ghi: "Chúng tôi sửa mọi thứ. Gần như vậy. Hỏi Samir."

The afternoon passed quickly. By four o'clock most of the visitors had gone home. The volunteers stacked the chairs and switched off the lamps one by one.

Buổi chiều trôi nhanh. Đến bốn giờ hầu hết khách đã về nhà. Các tình nguyện viên xếp ghế chồng lên nhau và tắt từng chiếc đèn.

Samir was the last to leave. He closed the door gently behind him. In the quiet hall, the old bicycle tyre swung slowly on its nail.

Samir là người cuối cùng ra về. Anh khép cửa nhẹ nhàng sau lưng. Trong hội trường yên tĩnh, chiếc lốp xe đạp cũ đung đưa chậm rãi trên cái đinh.