The Smallest Black Hole

Aziz worked at the observatory on the hill. One night each year, the doors opened to everyone. It was open night, and Aziz was the guide.

Aziz làm việc tại đài thiên văn trên đồi. Mỗi năm có một đêm, cửa mở cho mọi người. Đó là đêm mở cửa, và Aziz là người hướng dẫn.

He wore a blue jacket with a silver star on the back. He carried a clipboard and a small torch. He loved his job.

Anh mặc một chiếc áo khoác xanh với một ngôi sao bạc ở sau lưng. Anh cầm một bìa kẹp giấy và một chiếc đèn pin nhỏ. Anh yêu công việc của mình.

The big telescope sat under a round roof. Tonight it pointed at the Moon. The Moon looked huge and bright and close.

Chiếc kính thiên văn lớn nằm dưới một mái tròn. Tối nay nó hướng về Mặt Trăng. Mặt Trăng trông to, sáng và gần.

By eight o'clock, the queue was very long. It went up the stairs and along the hall. It reached the front door. Families waited with coffee and cake. Children jumped and asked questions.

Đến tám giờ, hàng người rất dài. Nó đi lên cầu thang và dọc theo hành lang. Nó tới tận cửa trước. Các gia đình chờ với cà phê và bánh ngọt. Bọn trẻ nhảy nhót và hỏi đủ thứ.

"Welcome," Aziz said to the first family. "Please look for one minute. Then the next person can look."

"Chào mừng các bạn," Aziz nói với gia đình đầu tiên. "Xin hãy nhìn trong một phút. Rồi người tiếp theo sẽ nhìn."

One minute was not enough for anybody. A man looked for ten minutes. He said the Moon looked like cheese. A woman took twenty photos with her phone. A boy asked if he could touch it.

Một phút không đủ cho bất kỳ ai. Một người đàn ông nhìn mười phút. Ông nói Mặt Trăng trông như miếng pho mát. Một người phụ nữ chụp hai mươi tấm ảnh bằng điện thoại. Một cậu bé hỏi mình có thể chạm vào nó không.

Aziz checked his watch again and again. The queue grew longer. He wanted every visitor to be happy. But he also wanted to go home before morning.

Aziz xem đồng hồ hết lần này đến lần khác. Hàng người ngày càng dài. Anh muốn mọi du khách đều vui. Nhưng anh cũng muốn về nhà trước khi trời sáng.

Koji walked past with a bucket. Koji was the caretaker. He fixed the lights, the doors and the heating. He fixed almost everything in the building.

Koji đi ngang qua với một cái xô. Koji là người trông coi tòa nhà. Anh sửa đèn, sửa cửa và sửa hệ thống sưởi. Anh sửa gần như mọi thứ trong tòa nhà.

He did not fix his own bucket. It had a round hole in the bottom. The hole was the size of a coin. For a year, it sat under a dripping pipe. Now the pipe was fixed, and the bucket was empty.

Anh không sửa cái xô của chính mình. Nó có một lỗ tròn ở đáy. Cái lỗ to bằng đồng xu. Suốt một năm, nó nằm dưới một đường ống nhỏ giọt. Giờ đường ống đã được sửa, và cái xô trống rỗng.

"You look worried," Koji said.

"Trông anh lo lắng," Koji nói.

"The line is too long," Aziz said. "Nobody wants to leave the telescope."

"Hàng người dài quá," Aziz nói. "Không ai muốn rời khỏi kính thiên văn."

"People love the Moon," Koji said. "That is a good problem."

"Mọi người yêu Mặt Trăng," Koji nói. "Đó là một vấn đề tốt."

"It is still a problem," Aziz said.

"Nó vẫn là một vấn đề," Aziz nói.

Then a small girl pulled his jacket. She held her mother's hand. Her hat had two round bear ears.

Rồi một cô bé giật áo khoác của anh. Em nắm tay mẹ. Chiếc mũ của em có hai cái tai gấu tròn.

"Excuse me," she said. "My brother says there is a black hole here. I want to see it."

"Cho cháu hỏi," em nói. "Anh cháu bảo ở đây có một lỗ đen. Cháu muốn xem nó."

Aziz bent down. "I am sorry," he said. "Nobody can see a black hole. It is black. It gives no light."

Aziz cúi xuống. "Chú xin lỗi," anh nói. "Không ai nhìn thấy được lỗ đen. Nó đen. Nó không phát ra ánh sáng."

"Not even with this big telescope?" the girl asked.

"Ngay cả với chiếc kính thiên văn lớn này sao ạ?" cô bé hỏi.

"Not even with this one," Aziz said.

"Ngay cả với cái này," Aziz nói.

The girl looked at her shoes. "I wish I could see one," she said. "Just one. Then I could tell my class."

Cô bé nhìn xuống đôi giày. "Cháu ước gì được thấy một cái," em nói. "Chỉ một cái thôi. Rồi cháu có thể kể với lớp."

Her mother smiled at Aziz and shrugged. Aziz felt terrible. He had a Moon, a map of the stars and a clipboard. He did not have a black hole.

Mẹ em mỉm cười với Aziz và nhún vai. Aziz cảm thấy tệ vô cùng. Anh có một Mặt Trăng, một tấm bản đồ sao và một bìa kẹp giấy. Anh không có một lỗ đen.

Koji put a hand on his bucket. "Wishes are my job," he said. "I fix things."

Koji đặt tay lên cái xô. "Biến ước muốn thành sự thật là việc của tôi," anh nói. "Tôi sửa mọi thứ mà."

"Koji, please," Aziz said. "We cannot fool a child."

"Koji, làm ơn," Aziz nói. "Chúng ta không thể lừa một đứa trẻ."

"I will not fool her," Koji said. "I will show her something true. Come with me, small friend."

"Tôi sẽ không lừa em ấy," Koji nói. "Tôi sẽ cho em ấy xem một điều có thật. Đi với chú nào, bạn nhỏ."

Koji led the girl and her mother to the cloakroom. It was small and quiet and full of coats. He closed the door and switched off the light. Then he turned on a tiny lamp.

Koji dẫn cô bé và mẹ em đến phòng gửi áo. Nó nhỏ, yên tĩnh và đầy áo khoác. Anh đóng cửa và tắt đèn. Rồi anh bật một chiếc đèn nhỏ xíu.

He took off his big black coat. He wrapped it around the open end of the bucket. He tied the sleeves tight. Now the bucket was dark inside. Only the hole in the bottom was open.

Anh cởi chiếc áo khoác đen lớn của mình. Anh quấn nó quanh miệng hở của cái xô. Anh buộc chặt hai ống tay. Giờ bên trong xô tối đen. Chỉ có cái lỗ ở đáy là mở.

"Put your eye here," Koji said. "Look through the hole."

"Đặt mắt vào đây," Koji nói. "Nhìn qua cái lỗ."

The girl bent down and looked. She looked for a while.

Cô bé cúi xuống và nhìn. Em nhìn một lúc.

"I see nothing," she said.

"Cháu không thấy gì cả," em nói.

"Exactly," Koji said. "Nothing comes out. Not even light. That is how a black hole works. It is not a real black hole, but it shows the idea."

"Đúng vậy," Koji nói. "Không có gì thoát ra. Ngay cả ánh sáng cũng không. Lỗ đen hoạt động như thế đó. Đây không phải lỗ đen thật, nhưng nó cho thấy ý tưởng."

"So it is a bucket," the girl said.

"Vậy đó là một cái xô," cô bé nói.

"It is a very small black hole," Koji said. "I made it with my own hands."

"Đó là một lỗ đen rất nhỏ," Koji nói. "Chú tự tay làm ra nó."

The girl pushed one finger into the hole. "It ate my finger!" she shouted. She pulled it out and counted her fingers. All five were still there. She laughed so hard that the bear ears on her hat shook.

Cô bé thọc một ngón tay vào cái lỗ. "Nó ăn ngón tay cháu rồi!" em hét lên. Em rút tay ra và đếm các ngón tay. Cả năm ngón vẫn còn đó. Em cười to đến nỗi đôi tai gấu trên mũ rung lên.

Outside the door, some children heard the noise. They came into the cloakroom. Soon there were ten of them, then twenty. Koji held up the bucket like a prize.

Bên ngoài cửa, vài đứa trẻ nghe thấy tiếng ồn. Chúng bước vào phòng gửi áo. Chẳng mấy chốc có mười đứa, rồi hai mươi. Koji giơ cao cái xô như một giải thưởng.

"One at a time," he said. "Do not feed it big things."

"Từng người một," anh nói. "Đừng cho nó ăn những thứ to."

Meanwhile, Aziz went back to the telescope. The room was almost empty. Only one man stood at the eyepiece. He was asleep, standing up. Aziz looked around, surprised. Where did everyone go?

Trong lúc đó, Aziz quay lại kính thiên văn. Căn phòng gần như trống. Chỉ có một người đàn ông đứng ở thị kính. Ông đang ngủ, trong tư thế đứng. Aziz nhìn quanh, ngạc nhiên. Mọi người đi đâu hết rồi?

He followed the noise down the hall. The cloakroom now had its own queue. Children looked into the bucket and screamed with joy. Then they pulled back their fingers. Parents took photos of the hole. Koji sat on a chair like a king.

Anh lần theo tiếng ồn xuống hành lang. Phòng gửi áo giờ có hàng người riêng. Bọn trẻ nhìn vào cái xô và hét lên vì sung sướng. Rồi chúng rụt ngón tay lại. Các bậc phụ huynh chụp ảnh cái lỗ. Koji ngồi trên một chiếc ghế như một vị vua.

"What is all this noise?" a voice asked.

"Ồn ào gì thế này?" một giọng nói hỏi.

It was the director of the observatory. She wore a long grey coat and a serious face. She was in charge of everything.

Đó là giám đốc đài thiên văn. Bà mặc một chiếc áo khoác xám dài và mang gương mặt nghiêm nghị. Bà phụ trách mọi thứ.

Aziz swallowed. "Koji shows the visitors a black hole," he said.

Aziz nuốt khan. "Koji cho du khách xem một lỗ đen," anh nói.

"A black hole," the director said. "In my cloakroom."

"Một lỗ đen," bà giám đốc nói. "Trong phòng gửi áo của tôi."

"A small one," Koji said. He held out the bucket.

"Một cái nhỏ thôi," Koji nói. Anh đưa cái xô ra.

The director bent down and looked through the hole. She stayed there for a minute. Then she stood up, and her serious face broke into a smile.

Bà giám đốc cúi xuống và nhìn qua cái lỗ. Bà ở đó một phút. Rồi bà đứng thẳng lên, và gương mặt nghiêm nghị bật thành nụ cười.

"Nothing," she said. "I see absolutely nothing."

"Không có gì," bà nói. "Tôi hoàn toàn không thấy gì."

"Thank you," Koji said.

"Cảm ơn bà," Koji nói.

"That is the best explanation I ever saw," the director said. "Our telescope cost a lot of money. It cannot show nothing this well."

"Đó là lời giải thích hay nhất tôi từng thấy," bà giám đốc nói. "Kính thiên văn của chúng ta tốn rất nhiều tiền. Nó không thể cho thấy hư vô giỏi đến vậy."

Aziz laughed. He could not stop. He laughed until the sleepy man came to see why.

Aziz bật cười. Anh không thể dừng. Anh cười cho đến khi người đàn ông ngái ngủ đến xem có chuyện gì.

At ten o'clock, the visitors went home. The girl with the bear ears left last. She waved at Koji from the door.

Lúc mười giờ, du khách ra về. Cô bé có tai gấu rời đi sau cùng. Em vẫy tay chào Koji từ cửa.

"I will tell my class," she said. "I saw a black hole, and I fed it my finger."

"Cháu sẽ kể với lớp," em nói. "Cháu đã thấy một lỗ đen, và cháu đã cho nó ăn ngón tay."

"Good," Koji said.

"Tốt lắm," Koji nói.

"I know it is a bucket," she whispered. "But the hole is real."

"Cháu biết đó là cái xô," em thì thầm. "Nhưng cái lỗ là thật."

Koji smiled. "That is the best part," he said.

Koji mỉm cười. "Đó là phần hay nhất," anh nói.

When the hall was empty, Aziz sat down on a chair. His feet hurt. His voice was almost gone. He looked at the bucket on the floor.

Khi hành lang vắng người, Aziz ngồi xuống một chiếc ghế. Chân anh đau. Giọng anh gần như mất hẳn. Anh nhìn cái xô trên sàn.

"We need a sign," he said. "Moon this way. Black hole that way."

"Mình cần một tấm biển," anh nói. "Mặt Trăng lối này. Lỗ đen lối kia."

"The telescope cost a lot," Koji said. "The bucket cost nothing. And which one had the longest queue?"

"Kính thiên văn tốn rất nhiều tiền," Koji nói. "Cái xô thì chẳng tốn gì. Và hàng nào dài nhất?"

Aziz looked at the bucket for a moment.

Aziz nhìn cái xô một lúc.

"Next year," he said, "we need two queues."

"Năm sau," anh nói, "chúng ta cần hai hàng."