The Night of Odd Shoes

The food row at the night market starts to wake up at six. Malika lights the gas under her big pot of dumplings. Then she checks the paper lanterns above her stall. Each one is yellow and slightly crooked. She hung them herself three years ago, and she likes them crooked.

Dãy hàng ăn ở chợ đêm bắt đầu thức dậy từ sáu giờ. Malika châm lửa dưới nồi há cảo lớn của chị. Rồi chị kiểm tra những chiếc đèn lồng giấy treo phía trên quầy. Cái nào cũng màu vàng và hơi lệch. Chính chị đã treo chúng cách đây ba năm, và chị thích để chúng lệch như vậy.

Around her, the other cooks do the same small jobs. The noodle man stacks his bowls. The woman who sells grilled corn blows on her coals. By seven, smoke and steam fill the whole row, and the first crowds arrive.

Quanh chị, những người nấu ăn khác cũng làm những việc nhỏ quen thuộc. Ông bán mì xếp lại chồng bát. Bà bán bắp nướng thổi cho than hồng bùng lên. Đến bảy giờ, khói và hơi nước phủ kín cả dãy hàng, và đám khách đầu tiên kéo đến.

Malika knows most of her customers by their orders. The boy with the headphones always wants six pork dumplings. The two nurses share one plate and argue about the sauce. Tonight, however, a new face walks up to her counter, and the face looks upset.

Malika biết hầu hết khách quen qua món họ gọi. Cậu bé đeo tai nghe lúc nào cũng muốn sáu cái há cảo thịt heo. Hai cô y tá chia nhau một đĩa và cãi nhau về nước chấm. Tuy nhiên tối nay, một gương mặt lạ bước tới quầy của chị, và gương mặt ấy trông có vẻ buồn bực.

The woman is about thirty, with a neat jacket and a tired smile. Malika looks at her face, and then she looks down. She cannot stop herself.

Người phụ nữ khoảng ba mươi tuổi, mặc áo khoác gọn gàng, nụ cười mệt mỏi. Malika nhìn lên mặt cô, rồi nhìn xuống. Chị không kìm được.

The woman wears one blue trainer on her left foot. On her right foot, she wears a gold sandal with a thin strap.

Người phụ nữ đi một chiếc giày thể thao màu xanh ở chân trái. Ở chân phải, cô đi một chiếc xăng đan màu vàng ánh kim với quai mảnh.

"Please don't say anything," the woman says. "I know. I know."

"Làm ơn đừng nói gì nhé," người phụ nữ nói. "Tôi biết rồi. Tôi biết rồi."

"I say nothing," Malika says. "Six dumplings?"

"Tôi không nói gì cả," Malika nói. "Sáu cái há cảo nhé?"

"Six dumplings, yes, and a big glass of water." The woman sits on the stool beside the counter and lets out a long breath. "My name is Brina. I work in an office near here. The power was off this morning. I dressed in the dark and put on two shoes without looking. I only noticed at lunchtime. By then it was too late to go home."

"Vâng, sáu cái há cảo, và một ly nước thật to." Người phụ nữ ngồi xuống chiếc ghế đẩu cạnh quầy và thở ra một hơi dài. "Tôi tên là Brina. Tôi làm văn phòng gần đây. Sáng nay mất điện. Tôi mặc đồ trong bóng tối và xỏ hai chiếc giày mà không nhìn. Đến giờ ăn trưa tôi mới nhận ra. Lúc đó thì đã quá muộn để về nhà."

"Did anybody look?" Malika asks.

"Có ai nhìn không?" Malika hỏi.

"Everybody looked," Brina says. "A child on the bus said, loudly, 'That lady has different feet.'"

"Ai cũng nhìn," Brina nói. "Một đứa bé trên xe buýt còn nói to: 'Cô kia có hai bàn chân khác nhau!'"

Malika laughs, and then she covers her mouth. "I am sorry. It is not funny."

Malika bật cười, rồi lấy tay che miệng. "Tôi xin lỗi. Chuyện này không buồn cười."

"It is a little funny," Brina says. "But tonight I have a dinner with my team, right here on the food row. They are all coming in an hour. Ten people, and every one of them will stare at my shoes. I just want to eat in peace."

"Cũng hơi buồn cười," Brina nói. "Nhưng tối nay tôi có bữa tối với cả nhóm, ngay tại dãy hàng ăn này. Một tiếng nữa họ sẽ đến hết. Mười người, và ai cũng sẽ nhìn chằm chằm vào giày của tôi. Tôi chỉ muốn ăn yên ổn thôi."

Malika puts six dumplings on a plate and slides it across the counter. Brina takes a bite and closes her eyes. For a moment, the problem seems smaller.

Malika xếp sáu cái há cảo lên đĩa và đẩy qua quầy. Brina cắn một miếng rồi nhắm mắt lại. Trong chốc lát, vấn đề dường như nhỏ đi.

"I wish I could do something about it," Brina says, with her mouth half full. "I wish nobody would look at my feet tonight. That's all. Just one evening."

"Giá mà tôi làm được gì đó," Brina nói, miệng còn đầy thức ăn. "Giá mà tối nay không ai nhìn vào chân tôi. Chỉ vậy thôi. Chỉ một buổi tối."

Malika wipes her hands on her apron. She has a habit of taking small wishes seriously. Over the years, people have asked her for stranger things than this. A man once asked for a dumpling that tasted like his mother's. She tried nine times.

Malika lau tay vào tạp dề. Chị có thói quen coi trọng những điều ước nhỏ. Bao năm qua, người ta đã nhờ chị những chuyện còn lạ hơn thế nhiều. Có lần một người đàn ông xin chị làm một cái há cảo có vị giống món của mẹ anh. Chị đã thử chín lần.

"I cannot sell you new shoes," she says. "There is a shoe stall at the end of the row, but the owner closes early. And I cannot make people blind." She looks along the row of lanterns, and a slow smile appears on her face. "But maybe I can make everyone busy with their own feet."

"Tôi không thể bán giày mới cho cô," chị nói. "Cuối dãy có một quầy giày, nhưng chủ quầy đóng cửa sớm. Và tôi cũng không thể làm cho mọi người bị mù." Chị nhìn dọc dãy đèn lồng, và một nụ cười chậm rãi hiện lên trên mặt. "Nhưng có lẽ tôi có thể khiến ai nấy đều bận nhìn chân của chính mình."

"What does that mean?" Brina asks.

"Nghĩa là sao?" Brina hỏi.

"Eat your dumplings," Malika says. "I need to make a few phone calls."

"Cô cứ ăn há cảo đi," Malika nói. "Tôi cần gọi vài cuộc điện thoại."

She walks next door to the noodle man and speaks to him quietly. He frowns, then shrugs, then bends down and takes off his left shoe. Malika goes to the woman with the corn and does the same. Then she visits the juice seller, the man with the skewers, and the girl with the rice cakes. Each of them listens. Each of them looks at Brina's shoes. Then they look at each other, and one by one they start to grin.

Chị đi sang quầy bên cạnh, nói nhỏ với ông bán mì. Ông cau mày, rồi nhún vai, rồi cúi xuống cởi chiếc giày bên trái. Malika đến chỗ bà bán bắp và làm y như vậy. Sau đó chị ghé người bán nước ép, người đàn ông bán xiên nướng và cô gái bán bánh gạo. Ai cũng lắng nghe. Ai cũng nhìn xuống giày của Brina. Rồi họ nhìn nhau, và từng người một bắt đầu toe toét cười.

Brina watches from her stool and understands nothing. Then she sees the noodle man bring out a pair of old garden boots from under his counter. He puts one boot on his left foot. His right foot keeps its own black shoe.

Brina ngồi trên ghế quan sát và chẳng hiểu gì. Rồi cô thấy ông bán mì lôi từ dưới quầy ra một đôi ủng làm vườn cũ. Ông xỏ một chiếc vào chân trái. Chân phải vẫn đi chiếc giày đen của ông.

"What is he doing?" she whispers.

"Ông ấy đang làm gì vậy?" cô thì thầm.

"Wait," Malika says, and she holds up a finger.

"Chờ đã," Malika nói, và giơ một ngón tay lên.

By eight o'clock, a strange thing is happening on the food row. The corn woman wears a pink slipper and a green clog. The juice seller has one tall boot and one tiny sandal he borrowed from his niece. The man with the skewers wears a work boot and a shower shoe. Even the man who sells phone cases joins in. He puts on a fluffy rabbit slipper and walks very seriously down the row.

Đến tám giờ, một chuyện kỳ lạ đang diễn ra trên dãy hàng ăn. Bà bán bắp đi một chiếc dép lê màu hồng và một chiếc guốc màu xanh lá. Người bán nước ép đi một chiếc ủng cao và một chiếc xăng đan bé xíu mượn của cháu gái. Người đàn ông bán xiên nướng đi một chiếc ủng lao động và một chiếc dép đi tắm. Ngay cả người bán ốp lưng điện thoại cũng nhập cuộc. Ông xỏ một chiếc dép lông hình thỏ rồi đi dọc dãy hàng với vẻ rất nghiêm trang.

Malika herself steps out from behind her counter. She wears one rubber shoe from the kitchen and one sandal from her bag. She bows to Brina like a queen.

Chính Malika cũng bước ra khỏi quầy. Chị đi một chiếc giày cao su của nhà bếp và một chiếc xăng đan lấy từ túi. Chị cúi chào Brina như một nữ hoàng.

"Mismatched Night," she announces, in her loudest voice. "Tonight, every cook has two different shoes. If a customer finds a matching pair on the whole row, he gets a free dumpling."

"Đêm Giày Lệch," chị tuyên bố bằng giọng to nhất. "Tối nay, mỗi đầu bếp đi hai chiếc giày khác nhau. Nếu khách nào tìm được một đôi giày giống nhau trên cả dãy hàng này, sẽ được tặng một cái há cảo."

People stop walking. They stare at the cooks, and then they look down at their own feet, just to be sure. A teenager laughs and points at the corn woman. A couple takes photos of the juice seller's tiny sandal. Soon a small crowd forms in the middle of the row, and everyone is bending down, searching.

Mọi người dừng bước. Họ nhìn chằm chằm các đầu bếp, rồi nhìn xuống chân mình, chỉ để chắc chắn. Một cậu thiếu niên bật cười và chỉ vào bà bán bắp. Một đôi tình nhân chụp ảnh chiếc xăng đan bé xíu của người bán nước ép. Chẳng bao lâu một đám đông nhỏ tụ lại giữa dãy hàng, ai cũng cúi xuống tìm kiếm.

"Look at that one!" a boy shouts. "He has a boot and a slipper!"

"Nhìn người kia kìa!" một cậu bé hét lên. "Chú ấy đi một chiếc ủng và một chiếc dép!"

"And that one has a sandal and a trainer!" says another voice.

"Còn người kia đi một chiếc xăng đan và một chiếc giày thể thao!" một giọng khác nói.

"No, no, that is Brina," Malika says gently, and she points at the stool. "She is a judge tonight. She decides who has the most beautiful mistake."

"Không, không, đó là Brina," Malika nhẹ nhàng nói, và chỉ vào chiếc ghế đẩu. "Tối nay cô ấy là giám khảo. Cô ấy quyết định ai có sai lầm đẹp nhất."

Brina's mouth falls open. "I am a what?"

Brina há hốc miệng. "Tôi là cái gì cơ?"

"A judge," Malika whispers. "Sit up straight and look serious. It helps."

"Giám khảo," Malika thì thầm. "Ngồi thẳng lưng lên và làm ra vẻ nghiêm túc. Cách đó có ích đấy."

So Brina sits up straight. She looks at the cooks one by one. She gives each of them a score from one to ten. The crowd cheers whenever she speaks. The rabbit slippers get a nine. The garden boot gets an eight and a half, because it is very big.

Thế là Brina ngồi thẳng lưng. Cô nhìn từng đầu bếp một. Cô chấm cho mỗi người một điểm từ một đến mười. Đám đông reo hò mỗi khi cô lên tiếng. Đôi dép thỏ được chín điểm. Chiếc ủng làm vườn được tám điểm rưỡi, vì nó rất to.

At half past eight, Brina's team arrives. Ten people walk down the row in their work clothes. They stop at the same moment, like fish. Nobody looks at Brina's feet. They look at the juice seller, then at the rabbit slippers, then at the customers checking their shoes.

Tám rưỡi, nhóm của Brina đến. Mười người bước dọc dãy hàng trong bộ đồ đi làm. Họ cùng dừng lại một lúc, như một đàn cá. Không ai nhìn vào chân Brina. Họ nhìn người bán nước ép, rồi nhìn đôi dép thỏ, rồi nhìn những vị khách đang kiểm tra giày của mình.

"What is going on here?" her manager asks.

"Chuyện gì đang diễn ra ở đây vậy?" quản lý của cô hỏi.

"It's a festival," Brina says calmly. "I am the judge."

"Đây là một lễ hội," Brina bình thản nói. "Tôi là giám khảo."

Her manager looks at her for a long moment. Then he looks down at his own polished black shoes. "Do I need to enter?" he asks.

Quản lý nhìn cô một lúc lâu. Rồi anh nhìn xuống đôi giày da đen bóng của mình. "Tôi có cần tham gia không?" anh hỏi.

"I think you do," Brina says.

"Tôi nghĩ là có," Brina nói.

The team eats together at a long table beside Malika's stall. They talk about the day and laugh about the rabbit slippers. Nobody says a word about gold sandals. Two of them take off one shoe each and swap them, just for fun. By nine, half the row has joined the game, and the free dumplings run out twice.

Cả nhóm cùng ăn quanh một chiếc bàn dài cạnh quầy của Malika. Họ kể chuyện trong ngày và cười về đôi dép thỏ. Không ai nói một lời nào về chiếc xăng đan vàng. Hai người cởi mỗi người một chiếc giày rồi đổi cho nhau, chỉ để cho vui. Đến chín giờ, nửa dãy hàng đã tham gia trò chơi, và số há cảo tặng hết sạch tới hai lần.

When the crowd finally thins, Brina walks back to the counter. Her feet hurt, and her face hurts from smiling. She puts a folded note under the plate.

Khi đám đông cuối cùng cũng thưa dần, Brina quay lại quầy. Chân cô đau, má cô cũng đau vì cười. Cô đặt một tờ tiền gấp lại dưới chiếc đĩa.

"You didn't make anyone blind," she says. "You made everyone look at everything else."

"Chị đâu có làm ai bị mù," cô nói. "Chị khiến mọi người nhìn vào mọi thứ khác."

"That is how most wishes work," Malika says. She shrugs. "People get the thing they ask for, but not in the shape they expect."

"Phần lớn các điều ước đều như vậy," Malika nói. Chị nhún vai. "Người ta nhận được điều mình xin, nhưng không phải theo hình dạng họ mong đợi."

"What shape was mine?"

"Điều ước của tôi có hình dạng gì?"

"A very odd one," Malika says. "With a rabbit on it."

"Một hình dạng rất kỳ quặc," Malika nói. "Có một chú thỏ trên đó."

Later, when the last customer has gone, the lanterns still glow above the empty row. The cooks pack their pots and carry them away, one soft step at a time. Under the stalls, a line of odd shoes waits in the dust. Above them, one crooked lantern swings gently.

Về sau, khi vị khách cuối cùng đã ra về, những chiếc đèn lồng vẫn tỏa sáng phía trên dãy hàng vắng. Các đầu bếp thu dọn nồi niêu và mang đi, từng bước nhẹ nhàng một. Dưới các quầy hàng, một hàng giày lệch đôi nằm chờ trong bụi. Phía trên chúng, một chiếc đèn lồng lệch khẽ đung đưa.