The Laidly Worm of Spindleston Heugh

In Bamborough Castle once lived a king who had a fair wife and two children, a son named Childe Wynd and a daughter named Margaret. Childe Wynd went forth to seek his fortune, and soon after he had gone the queen his mother died. The king mourned her long and faithfully, but one day while he was hunting he came across a lady of great beauty, and became so much in love with her that he determined to marry her. So he sent word home that he was going to bring a new queen to Bamborough Castle.

Ngày xưa ở lâu đài Bamborough có một vị vua sống cùng người vợ xinh đẹp và hai người con, một con trai tên là Childe Wynd và một con gái tên là Margaret. Childe Wynd lên đường đi tìm vận may, và chẳng bao lâu sau khi chàng rời đi thì hoàng hậu, mẹ của chàng, qua đời. Nhà vua thương tiếc bà rất lâu và chân thành, nhưng một hôm khi đang đi săn, ông tình cờ gặp một quý bà xinh đẹp tuyệt trần, và ông yêu bà say đắm đến mức quyết định cưới bà làm vợ. Vì vậy ông cho người báo tin về nhà rằng ông sắp đưa một tân hoàng hậu về lâu đài Bamborough.

Princess Margaret was not very glad to hear of her mother's place being taken, but she did not repine but did her father's bidding. And at the appointed day came down to the castle gate with the keys all ready to hand over to her stepmother. Soon the procession drew near, and the new queen came towards Princess Margaret who bowed low and handed her the keys of the castle. She stood there with blushing cheeks and eye on ground, and said: “O welcome, father dear, to your halls and bowers, and welcome to you my new mother, for all that's here is yours,” and again she offered the keys.

Công chúa Margaret không mấy vui khi nghe tin vị trí của mẹ mình sẽ bị thay thế, nhưng nàng không oán trách mà làm theo lời cha dặn. Và đến ngày đã hẹn, nàng xuống cổng lâu đài với chùm chìa khóa sẵn sàng để trao cho mẹ kế. Chẳng bao lâu đoàn rước đến gần, và tân hoàng hậu tiến về phía Công chúa Margaret, nàng cúi chào thật thấp và trao chìa khóa lâu đài cho bà. Nàng đứng đó, đôi má ửng hồng, mắt nhìn xuống đất, và nói: "Ôi kính chào phụ vương, chào mừng người trở về sảnh đường và khuê phòng của mình, và xin chào mừng mẹ mới của con, vì mọi thứ ở đây đều thuộc về mẹ," rồi nàng lại trao chùm chìa khóa.

One of the king's knights who had escorted the new queen, cried out in admiration: “Surely this northern Princess is the loveliest of her kind.” At that the new queen flushed up and cried out: “At least your courtesy might have excepted me,” and then she muttered below her breath: “I'll soon put an end to her beauty.”

Một trong những hiệp sĩ của nhà vua, người đã hộ tống tân hoàng hậu, thốt lên đầy thán phục: "Quả thật công chúa phương bắc này xinh đẹp nhất trong tất cả." Nghe vậy tân hoàng hậu đỏ mặt lên và kêu lên: "Ít nhất thì lời khen của ngươi cũng nên loại trừ ta ra chứ," rồi bà lầm bầm: "Ta sẽ sớm chấm dứt nhan sắc của con bé đó thôi."

That same night the queen, who was a noted witch, stole down to a lonely dungeon wherein she did her magic and with spells three times three, and with passes nine times nine she cast Princess Margaret under her spell. And this was her spell:

Ngay đêm hôm đó, hoàng hậu, vốn là một mụ phù thủy khét tiếng, lén xuống một hầm ngục cô quạnh, nơi bà thực hiện phép thuật của mình, với những câu thần chú lặp ba lần ba, và những cử chỉ lặp chín lần chín, bà đã yểm bùa lên Công chúa Margaret. Và đây là lời nguyền của bà:

I weird ye to be a Laidly Worm, And borrowed shall ye never be, Until Childe Wynd, the King's own son Come to the Heugh and thrice kiss thee; Until the world comes to an end, Borrowed shall ye never be.

Ta nguyền ngươi thành một con Rắn Xấu Xí, Và sẽ chẳng bao giờ được giải thoát, Cho đến khi Childe Wynd, con trai ruột của Đức Vua Đến ngọn đồi này và hôn ngươi ba lần; Cho đến khi thế gian này đến hồi tận thế, Ngươi sẽ chẳng bao giờ được giải thoát.

So Lady Margaret went to bed a beauteous maiden, and rose up a Laidly Worm. And when her maidens came in to dress her in the morning they found coiled up on the bed a dreadful dragon, which uncoiled itself and came towards them. But they ran away shrieking, and the Laidly Worm crawled and crept, and crept and crawled till it reached the Heugh or rock of the Spindlestone, round which it coiled itself, and lay there basking with its terrible snout in the air.

Thế là Công nương Margaret lên giường ngủ khi còn là một thiếu nữ xinh đẹp, và tỉnh dậy thành một con Rắn Xấu Xí. Và khi các thị nữ vào để thay đồ cho nàng vào buổi sáng, họ thấy một con rồng khủng khiếp cuộn tròn trên giường, nó bung mình ra và tiến về phía họ. Nhưng họ chạy trốn thét lên, và con Rắn Xấu Xí bò trườn mãi, trườn bò mãi cho đến khi đến được ngọn đồi đá Spindlestone, quấn quanh đó, rồi nằm sưởi nắng với cái mõm khủng khiếp của nó chĩa lên trời.

Soon the country round about had reason to know of the Laidly Worm of Spindleston Heugh. For hunger drove the monster out from its cave and it used to devour everything it could come across. So at last they went to a mighty warlock and asked him what they should do. Then he consulted his works and his familiar, and told them: “The Laidly Worm is really the Princess Margaret and it is hunger that drives her forth to do such deeds.

Chẳng bao lâu, khắp vùng quanh đó đều biết đến con Rắn Xấu Xí của đồi Spindleston. Vì đói khát đã đẩy con quái vật ra khỏi hang, và nó thường nuốt chửng bất cứ thứ gì gặp phải. Cuối cùng người ta tìm đến một pháp sư quyền năng và hỏi ông nên làm gì. Ông tra cứu sách vở và linh vật của mình, rồi bảo họ: "Con Rắn Xấu Xí thật ra chính là Công chúa Margaret, và chính cơn đói đã đẩy nàng ra ngoài làm những việc như vậy.

“Put aside for her seven kine, and each day as the sun goes down, carry every drop of milk they yield to the stone trough at the foot of the Heugh, and the Laidly Worm will trouble the country no longer. But if ye would that she be borrowed to her natural shape, and that she who bespelled her be rightly punished, send over the seas for her brother, Childe Wynd.”

"Hãy để dành cho nàng bảy con bò cái, và mỗi ngày khi mặt trời lặn, mang từng giọt sữa mà chúng cho ra đến máng đá dưới chân ngọn đồi, thì con Rắn Xấu Xí sẽ không còn quấy phá vùng đất này nữa. Nhưng nếu các người muốn nàng được trở lại hình dạng vốn có, và kẻ đã yểm bùa nàng phải chịu trừng phạt xứng đáng, hãy cho người vượt biển tìm em trai nàng, Childe Wynd."

All was done as the warlock advised, the Laidly Worm lived on the milk of the seven kine, and the country was troubled no longer. But when Childe Wynd heard the news, he swore a mighty oath to rescue his sister and revenge her on her cruel stepmother. And three-and-thirty of his men took the oath with him. Then they set to work and built a long ship, and its keel they made of the rowan tree. And when all was ready, they out with their oars and pulled sheer for Bamborough Keep.

Mọi việc được thực hiện đúng như lời pháp sư khuyên, con Rắn Xấu Xí sống nhờ sữa của bảy con bò cái, và vùng đất không còn bị quấy phá nữa. Nhưng khi Childe Wynd nghe được tin này, chàng đã thề một lời thề nặng nề sẽ giải cứu em gái mình và trả thù mẹ kế độc ác của nàng. Và ba mươi ba người của chàng đã cùng chàng thề nguyện. Rồi họ bắt tay vào việc đóng một con thuyền dài, với sống thuyền làm từ gỗ cây thanh lương trà. Và khi mọi thứ đã sẵn sàng, họ chèo thuyền thẳng hướng đến pháo đài Bamborough.

But as they got near the keep, the stepmother felt by her magic power that something was being wrought against her, so she summoned her familiar imps and said: “Childe Wynd is coming over the seas; he must never land. Raise storms, or bore the hull, but nohow must he touch shore.” Then the imps went forth to meet Childe Wynd's ship, but when they got near, they found they had no power over the ship, for its keel was made of the rowan tree. So back they came to the queen witch, who knew not what to do.

Nhưng khi họ đến gần pháo đài, mẹ kế cảm nhận được bằng phép thuật của mình rằng có điều gì đó đang chống lại bà, thế là bà triệu tập các tiểu quỷ hầu cận của mình và nói: "Childe Wynd đang vượt biển đến đây; nó không được phép cập bờ. Hãy nổi bão lên, hoặc khoét thủng thân thuyền, nhưng bằng mọi giá không được để nó chạm đến bờ." Thế là đám tiểu quỷ ra đi để đón thuyền của Childe Wynd, nhưng khi đến gần, chúng nhận ra mình chẳng có quyền năng gì đối với con thuyền, vì sống thuyền được làm từ gỗ cây thanh lương trà. Thế là chúng quay về với mụ hoàng hậu phù thủy, người chẳng biết phải làm gì nữa.

She ordered her men-at-arms to resist Childe Wynd if he should land near them, and by her spells she caused the Laidly Worm to wait by the entrance of the harbour.

Bà ra lệnh cho lính của mình phải chống lại Childe Wynd nếu chàng đổ bộ gần đó, và bằng phép thuật của mình bà khiến con Rắn Xấu Xí chờ sẵn ở cửa cảng.

As the ship came near, the Worm unfolded its coils, and dipping into the sea, caught hold of the ship of Childe Wynd, and banged it off the shore. Three times Childe Wynd urged his men on to row bravely and strong, but each time the Laidly Worm kept it off the shore. Then Childe Wynd ordered the ship to be put about, and the witch-queen thought he had given up the attempt. But instead of that, he only rounded the next point and landed safe and sound in Budle Creek, and then, with sword drawn and bow bent, rushed up followed by his men, to fight the terrible Worm that had kept him from landing.

Khi con thuyền đến gần, con Rắn bung các vòng cuộn của nó ra, lao xuống biển, tóm lấy con thuyền của Childe Wynd, và đẩy nó ra xa bờ. Ba lần Childe Wynd thúc giục người của mình chèo thật mạnh mẽ và dũng cảm, nhưng mỗi lần con Rắn Xấu Xí đều đẩy con thuyền ra xa bờ. Rồi Childe Wynd ra lệnh cho thuyền quay đầu, và mụ hoàng hậu phù thủy tưởng rằng chàng đã từ bỏ ý định. Nhưng thay vào đó, chàng chỉ vòng qua mũi đất kế tiếp và đổ bộ an toàn tại vịnh Budle, rồi, với thanh gươm đã tuốt và cây cung đã giương, chàng xông lên cùng đoàn tùy tùng, để chiến đấu với con Rắn khủng khiếp đã ngăn không cho chàng đổ bộ.

But the moment Childe Wynd had landed, the witch-queen's power over the Laidly Worm had gone, and she went back to her bower all alone, not an imp, nor a man-at-arms to help her, for she knew her hour was come. So when Childe Wynd came rushing up to the Laidly Worm it made no attempt to stop him or hurt him, but just as he was going to raise his sword to slay it, the voice of his own sister Margaret came from its jaws saying:

Nhưng ngay khoảnh khắc Childe Wynd đặt chân lên bờ, quyền năng của mụ hoàng hậu phù thủy đối với con Rắn Xấu Xí đã biến mất, và bà trở về khuê phòng của mình một mình, chẳng còn tiểu quỷ hay binh lính nào giúp đỡ bà nữa, vì bà biết giờ tận số của mình đã đến. Vì vậy khi Childe Wynd xông đến gần con Rắn Xấu Xí, nó chẳng hề cố ngăn cản hay làm hại chàng, mà đúng lúc chàng sắp vung gươm lên để giết nó, thì giọng nói của chính em gái chàng, Margaret, vang lên từ hàm của nó nói rằng:

“O, quit your sword, unbend your bow, And give me kisses three; For though I am a poisonous worm, No harm I'll do to thee.”

"Ôi, hãy buông gươm xuống, hạ cung xuống đi, Và hãy hôn em ba lần; Vì dù em là một con rắn độc, Em sẽ chẳng làm hại anh đâu."

Childe Wynd stayed his hand, but he did not know what to think if some witchery were not in it. Then said the Laidly Worm again:

Childe Wynd dừng tay lại, nhưng chàng không biết phải nghĩ sao nếu không phải là có phép thuật nào đó trong chuyện này. Rồi con Rắn Xấu Xí lại nói:

“O, quit your sword, unbend your bow, And give me kisses three, If I'm not won ere set of sun, Won never shall I be.”

"Ôi, hãy buông gươm xuống, hạ cung xuống đi, Và hãy hôn em ba lần, Nếu em không được giải thoát trước khi mặt trời lặn, Em sẽ chẳng bao giờ được giải thoát nữa."

Then Childe Wynd went up to the Laidly Worm and kissed it once; but no change came over it. Then Childe Wynd kissed it once more; but yet no change came over it. For a third time he kissed the loathsome thing, and with a hiss and a roar the Laidly Worm reared back and before Childe Wynd stood his sister Margaret. He wrapped his cloak about her, and then went up to the castle with her.

Rồi Childe Wynd bước đến gần con Rắn Xấu Xí và hôn nó một lần; nhưng chẳng có gì thay đổi cả. Rồi Childe Wynd hôn nó thêm một lần nữa; nhưng vẫn chẳng có gì thay đổi. Đến lần thứ ba chàng hôn cái thứ ghê tởm đó, và với một tiếng rít và tiếng gầm, con Rắn Xấu Xí bật ngửa ra sau, và trước mặt Childe Wynd hiện ra em gái chàng, Margaret. Chàng khoác áo choàng của mình lên người nàng, rồi cùng nàng trở về lâu đài.

When he reached the keep, he went off to the witch queen's bower, and when he saw her, he touched her with a twig of a rowan tree. No sooner had he touched her than she shrivelled up and shrivelled up, till she became a huge ugly toad, with bold staring eyes and a horrible hiss. She croaked and she hissed, and then hopped away down the castle steps, and Childe Wynd took his father's place as king, and they all lived happy afterwards.

Khi đến pháo đài, chàng đi thẳng đến khuê phòng của mụ hoàng hậu phù thủy, và khi nhìn thấy bà, chàng chạm vào bà bằng một cành cây thanh lương trà. Vừa chạm vào bà, bà liền teo tóp lại, teo tóp mãi, cho đến khi biến thành một con cóc khổng lồ xấu xí, với đôi mắt trợn trừng táo tợn và tiếng rít kinh khủng. Nó kêu ộp ộp và rít lên, rồi nhảy đi xuống các bậc thang lâu đài, còn Childe Wynd thì lên ngôi thay cha mình làm vua, và tất cả họ sống hạnh phúc mãi về sau.

But to this day, the loathsome toad is seen at times, haunting the neighbourhood of Bamborough Keep, and the wicked witch-queen is a Laidly Toad.

Nhưng cho đến tận ngày nay, con cóc ghê tởm đó vẫn thỉnh thoảng xuất hiện, lảng vảng quanh khu vực pháo đài Bamborough, và mụ hoàng hậu phù thủy độc ác giờ đây chính là một con Cóc Xấu Xí.