Under the Coffee Ring

At the Moon base, the canteen stays open late. Orson works there after school. He washes trays, wipes tables and stacks cups. Behind him, a wide window shows the grey, quiet land outside.

Ở căn cứ Mặt Trăng, căng tin mở cửa muộn. Orson làm việc ở đó sau giờ học. Cậu rửa khay, lau bàn và xếp cốc. Phía sau cậu, một ô cửa sổ rộng nhìn ra vùng đất xám yên tĩnh bên ngoài.

Tonight, Orson looks at the clock every minute.

Tối nay, Orson nhìn đồng hồ từng phút một.

It is twenty past eight. At twenty to nine, the cover of Dome Four slides shut. After that, nobody can see the stars until morning. And at lunch today, Teo said something strange.

Bây giờ là tám giờ hai mươi. Lúc chín giờ kém hai mươi, tấm che của Mái vòm Bốn sẽ trượt đóng lại. Sau đó, không ai thấy được các vì sao cho đến sáng. Và bữa trưa hôm nay, Teo đã nói một điều lạ.

"Come to the dome tonight," she said. "Before it closes. I want to show you something."

"Tối nay đến mái vòm nhé," cô nói. "Trước khi nó đóng. Tớ muốn cho cậu xem một thứ."

"What?"

"Thứ gì?"

"If I tell you, it is not a surprise." She smiled and walked off with her tray.

"Nếu tớ nói thì đâu còn là bất ngờ." Cô mỉm cười rồi bưng khay đi.

Orson thinks about that smile all afternoon. Teo is sixteen, like him. She helps the dome guide, and she knows every star by name. Orson arrived from Earth only two months ago. He still does not know which door is which.

Orson nghĩ về nụ cười ấy suốt buổi chiều. Teo mười sáu tuổi, bằng cậu. Cô giúp người hướng dẫn ở mái vòm, và biết tên từng ngôi sao. Orson từ Trái Đất đến mới hai tháng. Cậu vẫn chưa biết cửa nào là cửa nào.

Now he stands at the sink. A big pile of dirty trays waits. His manager is a tall woman with a loud laugh. She drops one more stack beside him.

Giờ cậu đứng bên bồn rửa. Một chồng khay bẩn lớn đang chờ. Quản lý của cậu là một phụ nữ cao với tiếng cười to. Bà đặt thêm một chồng nữa bên cạnh cậu.

"Finish these, then you can go," she says.

"Làm xong mấy cái này rồi cháu đi được," bà nói.

"How long?"

"Bao lâu ạ?"

"Ten minutes. Maybe fifteen."

"Mười phút. Có thể mười lăm."

Orson works fast. Water splashes his sleeves. At eight thirty, the last tray shines in the rack. He grabs his jacket and the old paper map from his pocket.

Orson làm nhanh. Nước bắn ướt tay áo. Lúc tám giờ rưỡi, chiếc khay cuối cùng sáng bóng trên giá. Cậu vớ lấy áo khoác và tấm bản đồ giấy cũ trong túi.

The map belonged to his father, who worked here years ago. It shows every tunnel in the base. His father drew small notes on it in green pen. Orson likes to carry it. It feels like having a friend in his pocket.

Tấm bản đồ thuộc về cha cậu, người từng làm việc ở đây nhiều năm trước. Nó vẽ mọi đường hầm trong căn cứ. Cha cậu đã ghi chú nhỏ lên đó bằng bút mực xanh lá. Orson thích mang nó theo. Cảm giác như có một người bạn trong túi.

He opens it on the table. He puts his finger on the canteen. Then he looks for Dome Four.

Cậu mở nó ra trên bàn. Cậu đặt ngón tay lên căng tin. Rồi cậu tìm Mái vòm Bốn.

There is a problem. Somebody left a coffee cup on this map once. A brown ring sits right over the dome, thick and dark. The name is under it. The little lines around it are under it too.

Có một vấn đề. Ai đó từng để một cốc cà phê lên bản đồ này. Một vòng nâu nằm ngay trên mái vòm, dày và sẫm. Cái tên nằm dưới nó. Những đường nhỏ xung quanh cũng nằm dưới nó.

"Oh, no," Orson says.

"Ôi, không," Orson nói.

He tries to read the ring. He sees a tiny edge of a corridor on the left. He sees a corner of the Ring Road on the right. Nothing more.

Cậu cố đọc vòng nâu ấy. Cậu thấy một mép nhỏ của hành lang bên trái. Cậu thấy một góc đường Ring Road bên phải. Không thấy gì thêm.

He knows the long way. It goes around the sleeping rooms and past the farm. Then it climbs the big ramp. Last week it took him twenty-five minutes. It is eight thirty-one now.

Cậu biết đường vòng dài. Nó đi quanh các phòng ngủ và qua trang trại. Rồi leo lên con dốc lớn. Tuần trước nó mất hai mươi lăm phút. Giờ là tám giờ ba mươi mốt.

"Too slow," he says. "The cover closes in nine minutes."

"Chậm quá," cậu nói. "Tấm che đóng trong chín phút nữa."

He runs anyway. In the corridor, a cleaning robot rolls out of a door. It stops in front of him. It beeps. He jumps left. It jumps left, too. He jumps right.

Cậu vẫn chạy. Trong hành lang, một con rô-bốt dọn dẹp lăn ra từ một cánh cửa. Nó dừng trước mặt cậu. Nó kêu bíp. Cậu nhảy sang trái. Nó cũng nhảy sang trái. Cậu nhảy sang phải.

"Please," he says, "move."

"Làm ơn," cậu nói, "tránh ra."

The robot turns and goes away as slowly as a sleepy snail. Orson does not wait. He runs to the first corner. A sign hangs there: CORRIDOR C CLOSED, REPAIRS. A yellow tape crosses the way.

Con rô-bốt quay đi, chậm như một con ốc ngái ngủ. Orson không chờ. Cậu chạy tới góc rẽ đầu tiên. Một tấm biển treo ở đó: HÀNH LANG C ĐÓNG, ĐANG SỬA CHỮA. Một dải băng vàng chắn ngang lối.

Corridor C is the short path. Everybody knows that. Now he must take the long way. But the long way is too long.

Hành lang C là đường tắt. Ai cũng biết thế. Giờ cậu phải đi đường vòng. Nhưng đường vòng thì quá dài.

He stops. His heart beats hard. He looks at the map again. This time he holds it up to the bright lamp.

Cậu dừng lại. Tim đập mạnh. Cậu nhìn bản đồ lần nữa. Lần này cậu giơ nó lên ngọn đèn sáng.

The light shines through the thin paper. The brown ring glows like a small gold moon. And under it, Orson sees something new. A line of tiny dots runs through the stain. It starts at the bottom edge. It is not part of the corridors. His father drew it in green pen. The coffee ring hid it.

Ánh sáng xuyên qua tờ giấy mỏng. Vòng nâu sáng lên như một mặt trăng vàng nhỏ. Và dưới nó, Orson thấy một điều mới. Một dòng chấm nhỏ chạy xuyên qua vết bẩn. Nó bắt đầu từ mép dưới. Nó không phải một phần của các hành lang. Cha cậu đã vẽ nó bằng bút xanh lá. Vòng cà phê đã che nó đi.

At the end of the dotted line, there is one short word. It is in his father's neat writing.

Ở cuối đường chấm, có một chữ ngắn. Đó là nét chữ ngay ngắn của cha cậu.

LIFT.

THANG MÁY.

Orson reads it twice. His eyes go to the left side of the map. The dotted line starts at a small square, behind the canteen. It is the storeroom. He passes it every day when he takes out the boxes.

Orson đọc hai lần. Mắt cậu chuyển sang phía bên trái của bản đồ. Đường chấm bắt đầu từ một ô vuông nhỏ, phía sau căng tin. Đó là nhà kho. Ngày nào cậu cũng đi ngang khi mang các thùng ra.

"The cargo lift," he says. "There is a lift to the dome."

"Thang máy chở hàng," cậu nói. "Có một thang máy lên mái vòm."

It is eight thirty-four. He turns and runs back the way he came. He pushes through the kitchen door and past the pots. He runs into the storeroom. Behind the boxes, a low grey door sits in the wall. An old sign says SUPPLIES ONLY.

Tám giờ ba mươi bốn. Cậu quay lại và chạy về đường cũ. Cậu xô cửa bếp và lao qua những cái nồi. Cậu chạy vào nhà kho. Sau những cái thùng, một cánh cửa xám thấp nằm trong tường. Một tấm biển cũ ghi CHỈ DÀNH CHO HÀNG CUNG ỨNG.

He pulls the door open. A small metal cage stands inside. It smells of dust and cold metal. Orson steps in and pushes the big green button.

Cậu kéo cửa mở. Bên trong có một cái lồng kim loại nhỏ. Nó có mùi bụi và kim loại lạnh. Orson bước vào và ấn nút xanh lá lớn.

The lift shakes. Then it climbs. It makes a loud noise like a tired old dog. Orson holds the map tight against his chest and counts the seconds. One, two, three. At forty, the lift stops with a bump.

Thang máy rung lên. Rồi nó leo lên. Nó kêu to như một con chó già mệt mỏi. Orson ép chặt tấm bản đồ vào ngực và đếm từng giây. Một, hai, ba. Đến bốn mươi, thang máy dừng với một cú xóc.

The door opens. He walks out into a dark room full of boxes. A thin line of light shines under a second door. Orson crosses the room in three steps and pushes it open.

Cửa mở ra. Cậu bước vào một căn phòng tối đầy thùng. Một vệt sáng mảnh chiếu dưới cánh cửa thứ hai. Orson băng qua phòng trong ba bước và đẩy cửa mở.

And he stops.

Và cậu sững lại.

The dome is huge and round and made of glass. Hundreds of small chairs stand in rows, all empty. Above them, the sky is black. The stars are too many to count. In the middle of the sky hangs a small, bright ball. It is blue and white.

Mái vòm khổng lồ, tròn và làm bằng kính. Hàng trăm chiếc ghế nhỏ xếp thành hàng, tất cả đều trống. Phía trên, bầu trời đen. Các vì sao nhiều không đếm xuể. Giữa bầu trời treo một quả cầu nhỏ sáng. Nó màu xanh và trắng.

It is Earth.

Đó là Trái Đất.

Teo stands at the control panel by the wall. Her hand rests on a silver switch. She turns when she hears his steps, and her eyes grow wide.

Teo đứng ở bảng điều khiển cạnh tường. Tay cô đặt trên một công tắc bạc. Cô quay lại khi nghe tiếng bước chân cậu, và mắt cô mở to.

"You came through the supply door!" she says. "Nobody uses that lift."

"Cậu đi cửa hàng cung ứng à!" cô nói. "Chẳng ai dùng cái thang máy đó."

"My father did." He holds up the map, a little out of breath. "A coffee ring saved me."

"Cha tớ đã dùng." Cậu giơ tấm bản đồ lên, hơi hụt hơi. "Một vòng cà phê đã cứu tớ."

She looks at the clock on the wall. It is eight thirty-nine. "You have one minute. I will wait as long as I can."

Cô nhìn đồng hồ trên tường. Tám giờ ba mươi chín. "Cậu còn một phút. Tớ sẽ chờ lâu hết mức có thể."

"What did you want to show me?"

"Cậu muốn cho tớ xem gì?"

She points up. "Your home. I see that you never look at it. So I want you to have the best seat."

Cô chỉ lên trên. "Nhà của cậu. Tớ thấy cậu chẳng bao giờ nhìn nó. Nên tớ muốn cậu có chỗ ngồi đẹp nhất."

Orson walks slowly between the chairs. He sits in the front row. The glass curves over his head. For a moment, the whole room is silent. The blue ball shines above him. He thinks of his old street and his old school. He misses a hundred small things.

Orson đi chậm giữa các chiếc ghế. Cậu ngồi xuống hàng đầu. Lớp kính cong qua đầu cậu. Trong một lúc, cả căn phòng im lặng. Quả cầu xanh tỏa sáng phía trên cậu. Cậu nghĩ về con phố cũ và ngôi trường cũ. Cậu nhớ hàng trăm điều nhỏ bé.

Behind him, the switch clicks. The metal cover begins to move. It slides slowly from the edge of the dome. Teo comes to the front row and stands near him.

Phía sau cậu, công tắc tách một tiếng. Tấm che kim loại bắt đầu chuyển động. Nó trượt chậm từ mép mái vòm. Teo đến hàng ghế đầu và đứng gần cậu.

She looks at the empty chair at his side. Orson looks at her. In the last light, the stars seem very close.

Cô nhìn chiếc ghế trống bên cạnh cậu. Orson nhìn cô. Trong ánh sáng cuối cùng, các vì sao dường như rất gần.

"Teo," he says quietly, "is this seat taken?"

"Teo," cậu khẽ nói, "chỗ này có ai ngồi chưa?"