The Steadfast Tin-Soldier

There were once upon a time five-and twenty tin-soldiers—all brothers, as they were made out of the same old tin spoon. Their uniform was red and blue, and they shouldered their guns and looked straight in front of them. The first words that they heard in this world, when the lid of the box in which they lay was taken off, were: ‘Hurrah, tin-soldiers!’ This was exclaimed by a little boy, clapping his hands; they had been given to him because it was his birthday, and now he began setting them out on the table.

Ngày xửa ngày xưa có hai mươi lăm chú lính chì—tất cả đều là anh em, vì chúng được đúc ra từ cùng một chiếc thìa chì cũ. Bộ quân phục của chúng màu đỏ và xanh lam, chúng vác súng trên vai và nhìn thẳng về phía trước. Những lời đầu tiên chúng nghe được trên đời này, khi nắp hộp đựng chúng được mở ra, là: “Hoan hô, lính chì!” Đó là lời reo lên của một cậu bé, vừa vỗ tay; chúng được tặng cho cậu vì hôm đó là sinh nhật cậu, và giờ cậu bắt đầu bày chúng ra trên bàn.

Each soldier was exactly like the other in shape, except just one, who had been made last when the tin had run short; but there he stood as firmly on his one leg as the others did on two, and he is the one that became famous.

Mỗi chú lính đều giống hệt nhau về hình dáng, trừ đúng một chú, được đúc sau cùng khi chì đã cạn; nhưng chú đứng vững vàng trên một chân của mình y như những chú khác đứng trên hai chân, và chính chú là người trở nên nổi tiếng.

There were many other playthings on the table on which they were being set out, but the nicest of all was a pretty little castle made of cardboard, with windows through which you could see into the rooms. In front of the castle stood some little trees surrounding a tiny mirror which looked like a lake. Wax swans were floating about and reflecting themselves in it. That was all very pretty; but the most beautiful thing was a little lady, who stood in the open doorway.

Trên bàn bày ra còn nhiều món đồ chơi khác, nhưng đẹp nhất trong tất cả là một lâu đài nhỏ xinh xắn làm bằng bìa cứng, với những ô cửa sổ mà qua đó có thể nhìn thấy bên trong các căn phòng. Trước lâu đài có vài cây nhỏ vây quanh một chiếc gương tí hon trông như một cái hồ. Những con thiên nga bằng sáp đang bồng bềnh trên đó, soi bóng mình xuống mặt gương. Tất cả đều rất đẹp; nhưng thứ đẹp nhất là một cô nàng nhỏ bé đứng nơi ngưỡng cửa mở.

She was cut out of paper, but she had on a dress of the finest muslin, with a scarf of narrow blue ribbon round her shoulders, fastened in the middle with a glittering rose made of gold paper, which was as large as her head. The little lady was stretching out both her arms, for she was a Dancer, and was lifting up one leg so high in the air that the Tin-soldier couldn’t find it anywhere, and thought that she, too, had only one leg.

Cô được cắt ra từ giấy, nhưng cô mặc một chiếc váy bằng vải muslin mịn nhất, với một chiếc khăn choàng bằng dải ruy băng xanh mảnh quàng quanh vai, cài lại ở giữa bằng một đóa hồng lấp lánh làm bằng giấy vàng, to bằng cả đầu cô. Cô nàng nhỏ bé đang dang rộng cả hai tay, vì cô là một vũ công, và đang nhấc một chân lên cao đến nỗi chú lính chì không thể tìm thấy nó ở đâu cả, và nghĩ rằng cô cũng chỉ có một chân mà thôi.

‘That’s the wife for me!’ he thought; ‘but she is so grand, and lives in a castle, whilst I have only a box with four-and-twenty others. This is no place for her! But I must make her acquaintance.’ Then he stretched himself out behind a snuff-box that lay on the table; from thence he could watch the dainty little lady, who continued to stand on one leg without losing her balance.

“Đó chính là người vợ dành cho ta!” chú nghĩ; “nhưng nàng thật cao sang, sống trong lâu đài, còn ta chỉ có một chiếc hộp với hai mươi bốn người anh em khác. Đây không phải chỗ dành cho nàng! Nhưng ta phải làm quen với nàng.” Rồi chú nằm dài ra sau một hộp thuốc hít đặt trên bàn; từ đó chú có thể ngắm nhìn cô nàng nhỏ bé xinh xắn, người vẫn tiếp tục đứng trên một chân mà không hề mất thăng bằng.

When the night came all the other tin-soldiers went into their box, and the people of the house went to bed. Then the toys began to play at visiting, dancing, and fighting. The tin-soldiers rattled in their box, for they wanted to be out too, but they could not raise the lid. The nut-crackers played at leap-frog, and the slate-pencil ran about the slate; there was such a noise that the canary woke up and began to talk to them, in poetry too!

Khi đêm xuống, tất cả những chú lính chì khác trở vào hộp của mình, và người trong nhà đi ngủ. Rồi các món đồ chơi bắt đầu chơi trò đi thăm nhau, khiêu vũ, và đánh nhau. Những chú lính chì lách cách trong hộp, vì chúng cũng muốn ra ngoài, nhưng không thể nào mở được nắp hộp. Chiếc kẹp hạt dẻ chơi trò nhảy cừu, và cây bút đá chạy quanh trên tấm bảng đá; ồn ào đến mức con chim hoàng yến thức giấc và bắt đầu nói chuyện với chúng, lại còn bằng thơ nữa!

The only two who did not stir from their places were the Tin-soldier and the little Dancer. She remained on tip-toe, with both arms outstretched; he stood steadfastly on his one leg, never moving his eyes from her face.

Chỉ có hai người không hề nhúc nhích khỏi chỗ của mình là chú lính chì và cô vũ công nhỏ bé. Cô vẫn đứng nhón chân, hai tay dang rộng; chú vẫn đứng vững vàng trên một chân, không hề rời mắt khỏi khuôn mặt cô.

The clock struck twelve, and crack! off flew the lid of the snuff-box; but there was no snuff inside, only a little black imp—that was the beauty of it.

Đồng hồ điểm mười hai tiếng, và rắc! nắp hộp thuốc hít bật tung ra; nhưng bên trong chẳng có thuốc hít nào cả, chỉ có một con quỷ nhỏ màu đen—đó mới chính là điều kỳ diệu của nó.

‘Hullo, Tin-soldier!’ said the imp. ‘Don’t look at things that aren’t intended for the likes of you!’

“Này, lính chì!” con quỷ nói. “Đừng nhìn những thứ không dành cho loại như ngươi!”

But the Tin-soldier took no notice, and seemed not to hear.

Nhưng chú lính chì chẳng để ý, và có vẻ như không hề nghe thấy.

‘Very well, wait till to-morrow!’ said the imp.

“Được thôi, cứ chờ đến ngày mai!” con quỷ nói.

When it was morning, and the children had got up, the Tin-soldier was put in the window; and whether it was the wind or the little black imp, I don’t know, but all at once the window flew open and out fell the little Tin-soldier, head over heels, from the third-storey window! That was a terrible fall, I can tell you! He landed on his head with his leg in the air, his gun being wedged between two paving-stones.

Khi trời sáng, và bọn trẻ đã dậy, chú lính chì được đặt lên bậu cửa sổ; và tôi không biết đó là do gió hay do con quỷ nhỏ màu đen, nhưng đột nhiên cửa sổ bật mở và chú lính chì nhỏ bé rơi lộn nhào ra ngoài, từ ô cửa sổ tầng ba! Đó quả là một cú ngã kinh khủng, tôi phải nói với bạn như vậy! Chú rơi trúng đầu với chân giơ lên trời, khẩu súng của chú bị kẹt giữa hai viên đá lát đường.

The nursery-maid and the little boy came down at once to look for him, but, though they were so near him that they almost trod on him, they did not notice him. If the Tin-soldier had only called out ‘Here I am!’ they must have found him; but he did not think it fitting for him to cry out, because he had on his uniform.

Cô hầu phòng và cậu bé lập tức chạy xuống tìm chú, nhưng, dù họ đứng gần chú đến mức suýt giẫm lên chú, họ vẫn không nhận ra chú. Giá như chú lính chì cất tiếng gọi “Con ở đây!” thì hẳn họ đã tìm thấy chú rồi; nhưng chú không nghĩ việc kêu lên là phù hợp với mình, vì chú đang mặc quân phục.

Soon it began to drizzle; then the drops came faster, and there was a regular down-pour. When it was over, two little street boys came along.

Chẳng bao lâu trời bắt đầu lất phất mưa; rồi những giọt mưa rơi nhanh hơn, và trở thành một trận mưa như trút. Khi mưa tạnh, hai cậu bé ngoài phố đi ngang qua.

‘Just look!’ cried one. ‘Here is a Tin-soldier! He shall sail up and down in a boat!’

“Nhìn kìa!” một cậu kêu lên. “Đây là một chú lính chì! Chú sẽ đi thuyền lên xuống dòng nước!”

So they made a little boat out of newspaper, put the Tin-soldier in it, and made him sail up and down the gutter; both the boys ran along beside him, clapping their hands. What great waves there were in the gutter, and what a swift current! The paper-boat tossed up and down, and in the middle of the stream it went so quick that the Tin-soldier trembled; but he remained steadfast, showed no emotion, looked straight in front of him, shouldering his gun. All at once the boat passed under a long tunnel that was as dark as his box had been.

Thế là chúng làm một chiếc thuyền nhỏ từ giấy báo, đặt chú lính chì vào đó, rồi cho chú đi thuyền lên xuống dọc rãnh nước; cả hai cậu bé chạy theo bên cạnh, vỗ tay reo hò. Sóng trong rãnh nước lớn biết bao, và dòng chảy xiết đến thế nào! Chiếc thuyền giấy nhấp nhô lên xuống, và giữa dòng nước nó trôi nhanh đến mức chú lính chì run lên; nhưng chú vẫn vững vàng, không tỏ ra chút cảm xúc nào, nhìn thẳng về phía trước, vác súng trên vai. Đột nhiên chiếc thuyền trôi qua một đường hầm dài, tối như chiếc hộp của chú từng ở.

‘Where can I be coming now?’ he wondered. ‘Oh, dear! This is the black imp’s fault! Ah, if only the little lady were sitting beside me in the boat, it might be twice as dark for all I should care!’

“Ta sẽ đi đến đâu đây?” chú tự hỏi. “Trời ơi! Đây hẳn là lỗi của con quỷ đen! À, giá mà cô nàng nhỏ bé đang ngồi cạnh ta trong thuyền, thì có tối gấp đôi ta cũng chẳng bận tâm!”

Suddenly there came along a great water-rat that lived in the tunnel.

Bỗng nhiên xuất hiện một con chuột nước to lớn sống trong đường hầm.

‘Have you a passport?’ asked the rat. ‘Out with your passport!’

“Ngươi có giấy thông hành không?” con chuột hỏi. “Đưa giấy thông hành ra!”

But the Tin-soldier was silent, and grasped his gun more firmly.

Nhưng chú lính chì im lặng, và siết chặt khẩu súng của mình hơn.

The boat sped on, and the rat behind it. Ugh! how he showed his teeth, as he cried to the chips of wood and straw: ‘Hold him, hold him! he has not paid the toll! He has not shown his passport!’

Chiếc thuyền lao đi, và con chuột đuổi theo phía sau. Ối chao! nó nhe răng dữ tợn làm sao, khi hét lên với những mảnh gỗ vụn và rơm: “Giữ nó lại, giữ nó lại! nó chưa trả phí qua trạm! Nó chưa xuất trình giấy thông hành!”

But the current became swifter and stronger. The Tin-soldier could already see daylight where the tunnel ended; but in his ears there sounded a roaring enough to frighten any brave man. Only think! at the end of the tunnel the gutter discharged itself into a great canal; that would be just as dangerous for him as it would be for us to go down a waterfall.

Nhưng dòng nước ngày càng chảy xiết và mạnh hơn. Chú lính chì đã có thể nhìn thấy ánh sáng ban ngày ở nơi đường hầm kết thúc; nhưng bên tai chú vang lên một tiếng gầm đủ khiến bất cứ người dũng cảm nào cũng phải khiếp sợ. Thử nghĩ mà xem! ở cuối đường hầm, rãnh nước đổ ra một con kênh lớn; điều đó nguy hiểm với chú chẳng khác gì việc chúng ta lao xuống một thác nước vậy.

Now he was so near to it that he could not hold on any longer. On went the boat, the poor Tin-soldier keeping himself as stiff as he could: no one should say of him afterwards that he had flinched. The boat whirled three, four times round, and became filled to the brim with water: it began to sink! The Tin-soldier was standing up to his neck in water, and deeper and deeper sank the boat, and softer and softer grew the paper; now the water was over his head. He was thinking of the pretty little Dancer, whose face he should never see again, and there sounded in his ears, over and over again:

Giờ chú đã đến gần đến mức không thể bám trụ thêm được nữa. Chiếc thuyền cứ trôi đi, chú lính chì tội nghiệp cố giữ mình cứng cáp hết mức có thể: sẽ không ai có thể nói về chú sau này rằng chú đã run sợ. Chiếc thuyền xoay tròn ba, bốn vòng, rồi ngập đầy nước đến tận mép: nó bắt đầu chìm! Chú lính chì đứng ngập nước đến cổ, và chiếc thuyền càng lúc càng chìm sâu hơn, và giấy càng lúc càng mềm nhũn hơn; giờ nước đã ngập qua đầu chú. Chú đang nghĩ đến cô vũ công nhỏ bé xinh đẹp, người mà chú sẽ không bao giờ được gặp lại, và bên tai chú vang lên, lặp đi lặp lại, những lời:

‘Forward, forward, soldier bold! Death’s before thee, grim and cold!’

“Tiến lên, tiến lên, người lính dũng cảm! Cái chết trước mặt ngươi, lạnh lẽo và u ám!”

The paper came in two, and the soldier fell—but at that moment he was swallowed by a great fish.

Chiếc giấy rách làm đôi, và chú lính rơi xuống—nhưng ngay lúc đó chú bị một con cá to nuốt chửng.

Oh! how dark it was inside, even darker than in the tunnel, and it was really very close quarters! But there the steadfast little Tin-soldier lay full length, shouldering his gun.

Ôi! bên trong tối tăm biết bao, còn tối hơn cả trong đường hầm, và quả thật nơi đó chật chội vô cùng! Nhưng chú lính chì nhỏ bé kiên định nằm dài trong đó, vẫn vác súng trên vai.

Up and down swam the fish, then he made the most dreadful contortions, and became suddenly quite still. Then it was as if a flash of lightning had passed through him; the daylight streamed in, and a voice exclaimed, ‘Why, here is the little Tin-soldier!’ The fish had been caught, taken to market, sold, and brought into the kitchen, where the cook had cut it open with a great knife. She took up the soldier between her finger and thumb, and carried him into the room, where everyone wanted to see the hero who had been found inside a fish; but the Tin-soldier was not at all proud.

Con cá bơi lên bơi xuống, rồi nó quằn quại một cách kinh khủng nhất, rồi bỗng đứng yên hoàn toàn. Rồi như thể một tia chớp lóe qua người nó; ánh sáng ban ngày tràn vào, và một giọng nói kêu lên, “Ô kìa, đây là chú lính chì nhỏ bé!” Con cá đã bị bắt, mang ra chợ, bán đi, và được đem vào bếp, nơi người đầu bếp đã mổ nó ra bằng một con dao lớn. Bà nhấc chú lính lên giữa ngón cái và ngón trỏ, rồi mang chú vào phòng, nơi ai nấy đều muốn xem vị anh hùng được tìm thấy trong bụng cá; nhưng chú lính chì chẳng hề tỏ ra kiêu hãnh chút nào.

They put him on the table, and—no, but what strange things do happen in this world!—the Tin-soldier was in the same room in which he had been before! He saw the same children, and the same toys on the table; and there was the same grand castle with the pretty little Dancer.

Họ đặt chú lên bàn, và—không, nhưng thế giới này quả có những điều kỳ lạ xảy ra!—chú lính chì đang ở trong chính căn phòng mà chú từng ở trước đây! Chú nhìn thấy những đứa trẻ ấy, và những món đồ chơi ấy trên bàn; và ở đó là lâu đài tráng lệ ấy với cô vũ công nhỏ bé xinh đẹp.

She was still standing on one leg with the other high in the air; she too was steadfast. That touched the Tin-soldier, he was nearly going to shed tin-tears; but that would not have been fitting for a soldier. He looked at her, but she said nothing.

Cô vẫn đứng trên một chân, chân kia giơ cao lên trời; cô cũng thật kiên định. Điều đó khiến chú lính chì xúc động, chú suýt chút nữa đã rơi những giọt nước mắt bằng chì; nhưng điều đó không phù hợp với một người lính. Chú nhìn cô, nhưng cô chẳng nói gì cả.

All at once one of the little boys took up the Tin-soldier, and threw him into the stove, giving no reasons; but doubtless the little black imp in the snuff-box was at the bottom of this too.

Bỗng nhiên một trong hai cậu bé nhấc chú lính chì lên, và ném chú vào lò sưởi, chẳng vì lý do gì cả; nhưng chắc hẳn con quỷ nhỏ màu đen trong hộp thuốc hít cũng là nguyên nhân đằng sau chuyện này.

There the Tin-soldier lay, and felt a heat that was truly terrible; but whether he was suffering from actual fire, or from the ardour of his passion, he did not know. All his colour had disappeared; whether this had happened on his travels or whether it was the result of trouble, who can say? He looked at the little lady, she looked at him, and he felt that he was melting; but he remained steadfast, with his gun at his shoulder.

Chú lính chì nằm đó, và cảm nhận một sức nóng thật sự khủng khiếp; nhưng liệu chú đang chịu đựng ngọn lửa thật sự, hay là ngọn lửa của niềm say mê trong lòng mình, chú cũng chẳng rõ. Toàn bộ màu sắc trên người chú đã biến mất; điều này xảy ra trong chuyến phiêu lưu của chú, hay là kết quả của nỗi buồn phiền, ai mà biết được? Chú nhìn cô nàng nhỏ bé, cô nhìn lại chú, và chú cảm thấy mình đang tan chảy; nhưng chú vẫn kiên định, khẩu súng vẫn trên vai.

Suddenly a door opened, the draught caught up the little Dancer, and off she flew like a sylph to the Tin-soldier in the stove, burst into flames—and that was the end of her! Then the Tin-soldier melted down into a little lump, and when next morning the maid was taking out the ashes, she found him in the shape of a heart. There was nothing left of the little Dancer but her gilt rose, burnt as black as a cinder.

Đột nhiên một cánh cửa mở ra, luồng gió cuốn lấy cô vũ công nhỏ bé, và cô bay vút đi như một nàng tiên khí đến bên chú lính chì trong lò sưởi, bùng lên thành ngọn lửa—và đó là hồi kết của cô! Rồi chú lính chì tan chảy thành một cục nhỏ, và sáng hôm sau khi cô hầu gái dọn tro, cô tìm thấy chú mang hình một trái tim. Chẳng còn lại gì của cô vũ công nhỏ bé ngoài đóa hồng mạ vàng của cô, cháy đen như than.