Riquet with the Tuft

Once upon a time there was a Queen who had a son so ugly and so misshapen that it was long disputed whether he had human form. A fairy who was at his birth said, however, that he would be very amiable for all that, since he would have uncommon good sense. She even added that it would be in his power, by virtue of a gift she had just then given him, to bestow as much sense as he pleased on the person he loved the best. All this somewhat comforted the poor Queen.

Ngày xửa ngày xưa, có một bà Hoàng hậu sinh được một hoàng tử xấu xí và dị dạng đến mức người ta tranh cãi mãi xem cậu có mang hình dạng con người hay không. Tuy nhiên, một bà tiên có mặt lúc cậu chào đời đã nói rằng cậu vẫn sẽ rất dễ mến, vì cậu sẽ có trí tuệ hơn người. Bà còn nói thêm rằng cậu sẽ có khả năng, nhờ một món quà bà vừa ban cho cậu, ban tặng trí khôn cho bất cứ ai cậu yêu thương nhất, nhiều bao nhiêu tùy ý. Điều đó phần nào an ủi bà Hoàng hậu tội nghiệp.

It is true that this child no sooner began to talk than he said a thousand pretty things, and in all his actions there was an intelligence that was quite charming. I forgot to tell you that he was born with a little tuft of hair upon his head, which made them call him Riquet with the Tuft, for Riquet was the family name.

Quả thật, đứa bé vừa biết nói đã thốt ra biết bao điều dễ thương, và trong mọi hành động của cậu đều toát lên một sự thông minh hết sức đáng yêu. Ta quên chưa kể rằng cậu sinh ra đã có một chỏm tóc nhỏ trên đầu, vì thế người ta gọi cậu là Riquet Chỏm Tóc, vì Riquet là họ của gia đình cậu.

Seven or eight years later the Queen of a neighboring kingdom had two daughters who were twins. The first born of these was more beautiful than the day; whereat the Queen was so very glad that those present were afraid that her excess of joy would do her harm. The same fairy who was present at the birth of little Riquet with the Tuft was here also, and, to moderate the Queen's gladness, she declared that this little Princess should have no sense at all, but should be as stupid as she was pretty. This mortified the Queen extremely; but afterward she had a far greater sorrow, for the second daughter proved to be very ugly.

Bảy tám năm sau, Hoàng hậu một vương quốc láng giềng sinh được hai người con gái sinh đôi. Người chị cả xinh đẹp hơn cả ánh ban mai; Hoàng hậu vui mừng đến nỗi những người xung quanh sợ rằng niềm vui quá mức ấy sẽ hại đến sức khỏe bà. Bà tiên từng có mặt lúc Riquet Chỏm Tóc chào đời cũng có mặt ở đây, và để tiết chế niềm vui của Hoàng hậu, bà tuyên bố rằng công chúa nhỏ này sẽ không có chút trí khôn nào, mà sẽ ngốc nghếch y như nàng xinh đẹp. Điều này khiến Hoàng hậu vô cùng đau lòng; nhưng sau đó bà còn phải chịu nỗi buồn lớn hơn, vì người con gái thứ hai lại vô cùng xấu xí.

"Do not afflict yourself so much, madam," said the fairy. "Your daughter shall have her recompense; she shall have so great a portion of sense that the want of beauty will hardly be perceived."

"Xin bà đừng quá đau buồn," bà tiên nói. "Con gái bà sẽ được đền bù; nàng sẽ có một trí khôn lớn đến mức người ta khó lòng nhận ra nàng thiếu nhan sắc."

"God grant it," replied the Queen; "but is there no way to make the eldest, who is so pretty, have any sense?"

"Cầu mong là vậy," Hoàng hậu đáp; "nhưng có cách nào khiến đứa con cả, vốn xinh đẹp như thế, cũng có được chút trí khôn không?"

"I can do nothing for her, madam, as to sense," answered the fairy, "but everything as to beauty; and as there is nothing I would not do for your satisfaction, I give her for gift that she shall have power to make handsome the person who shall best please her."

"Thưa bà, về trí khôn thì tôi không thể làm gì cho nàng," bà tiên đáp, "nhưng về nhan sắc thì tôi có thể làm mọi thứ; và vì không có gì tôi không làm để bà hài lòng, tôi ban cho nàng món quà là có quyền năng khiến cho người nào làm nàng vừa lòng nhất trở nên đẹp trai."

As these princesses grew up, their perfections grew with them. All the public talk was of the beauty of the elder and the rare good sense of the younger. It is true also that their defects increased considerably with their age. The younger visibly grew uglier and uglier, and the elder became every day more and more stupid: she either made no answer at all to what was asked her, or said something very silly. She was with all this so unhandy that she could not place four pieces of china upon the mantelpiece without breaking one of them, nor drink a glass of water without spilling half of it upon her clothes.

Khi hai nàng công chúa lớn lên, những phẩm chất của họ cũng lớn theo. Cả thiên hạ đều bàn tán về nhan sắc của người chị và trí khôn hiếm có của người em. Cũng đúng là những khiếm khuyết của họ cũng tăng lên đáng kể theo tuổi tác. Người em ngày càng xấu xí trông thấy, còn người chị mỗi ngày một thêm đần độn: nàng hoặc không trả lời gì khi được hỏi, hoặc nói ra những điều hết sức ngớ ngẩn. Nàng vụng về đến mức không thể đặt bốn chiếc đĩa sứ lên lò sưởi mà không làm vỡ một chiếc, cũng không thể uống một cốc nước mà không làm đổ một nửa lên quần áo mình.

Although beauty is a very great advantage in young people, the younger sister was always the more preferred in society. People would indeed go first to the Beauty to look upon and admire her, but turn aside soon after to the Wit to hear a thousand most entertaining and agreeable things; and it was amazing to see, in less than a quarter of an hour's time, the elder with not a soul near her, and the whole company crowding about the younger.

Dù nhan sắc là một lợi thế rất lớn đối với người trẻ, người em vẫn luôn được xã hội ưa chuộng hơn. Người ta thường tìm đến người Đẹp trước để ngắm nhìn và ngợi khen nàng, nhưng chẳng bao lâu sau lại quay sang người Khôn để nghe biết bao điều thú vị và dễ chịu; và thật kỳ lạ khi thấy, chưa đầy mười lăm phút, người chị đã chẳng còn ai bên cạnh, trong khi cả đám đông vây quanh người em.

The elder, dull as she was, could not fail to notice this; and without the slightest regret would have given all her beauty to have half her sister's wit. The Queen, prudent as she was, could not help reproaching her several times for her stupidity, which almost made the poor Princess die of grief.

Người chị, dù đần độn, cũng không khỏi nhận ra điều đó; và nàng sẵn lòng đánh đổi toàn bộ nhan sắc của mình không chút tiếc nuối để có được nửa phần trí khôn của em gái. Hoàng hậu, dù thận trọng, không khỏi trách móc nàng nhiều lần vì sự đần độn ấy, khiến nàng công chúa tội nghiệp gần như chết đi vì sầu khổ.

One day, as she had hidden herself in a wood to bewail her misfortune, she saw coming to her a very disagreeable little man, but most magnificently dressed. This was the young Prince Riquet with the Tuft, who having fallen in love with her upon seeing her picture,—many of which were distributed all the world over,—had left his father's kingdom to have the pleasure of seeing and talking with her. Overjoyed to find her thus alone, he addressed himself to her with all imaginable politeness and respect. Having observed, after he had paid her the ordinary compliments, that she was extremely melancholy, he said to her:—

Một hôm, khi nàng lẩn vào rừng để than khóc cho số phận mình, nàng thấy một người đàn ông nhỏ bé rất khó ưa bước đến gần, nhưng ăn mặc vô cùng lộng lẫy. Đó chính là chàng Hoàng tử trẻ Riquet Chỏm Tóc, người đã yêu nàng từ khi nhìn thấy chân dung nàng — vốn được phân phát khắp nơi trên thế giới — và đã rời bỏ vương quốc của cha mình để có được niềm vui gặp gỡ và trò chuyện cùng nàng. Mừng rỡ khi thấy nàng ở đây một mình, chàng ngỏ lời với nàng bằng tất cả sự lịch thiệp và tôn trọng có thể có. Sau khi đã nói những lời khen thông thường, chàng nhận thấy nàng vô cùng u sầu, bèn nói với nàng:—

"I cannot comprehend, madam, how a person so beautiful as you are can be so sorrowful as you seem to be; for though I can boast of having seen a great number of exquisitely charming ladies, I can say that I never beheld any one whose beauty approaches yours."

"Tôi không thể hiểu nổi, thưa nàng, làm sao một người xinh đẹp như nàng lại có thể u sầu đến vậy; vì dù tôi có thể tự hào đã từng gặp rất nhiều tiểu thư xinh đẹp tuyệt trần, tôi có thể nói rằng tôi chưa từng thấy ai có nhan sắc sánh được với nàng."

"You are pleased to say so," answered the Princess, and here she stopped.

"Chàng thật khéo nói," nàng công chúa đáp, và nàng dừng lại ở đó.

"Beauty," replied Riquet with the Tuft, "is such a great advantage, that it ought to take place of all things besides; and since you possess this treasure, I can see nothing that can possibly very much afflict you."

"Nhan sắc," Riquet Chỏm Tóc đáp lại, "là một lợi thế lớn đến mức nó phải được đặt lên trên hết mọi thứ khác; và vì nàng sở hữu kho báu này, tôi chẳng thấy có gì có thể khiến nàng phiền muộn đến vậy."

"I had far rather," cried the Princess, "be as ugly as you are, and have sense, than have the beauty I possess, and be as stupid as I am."

"Tôi thà," nàng công chúa thốt lên, "xấu xí như chàng mà có trí khôn, còn hơn có nhan sắc mà tôi đang có, mà lại đần độn như tôi."

"There is nothing, madam," returned he, "shows more that we have good sense than to believe we have none; and it is the nature of that excellent quality that the more people have of it, the more they believe they want it."

"Thưa nàng, không có gì," chàng đáp, "cho thấy chúng ta có trí khôn hơn là tin rằng mình chẳng có gì cả; và bản chất của phẩm chất tuyệt vời ấy là người ta càng có nhiều thì càng tin rằng mình còn thiếu."

"I do not know that," said the Princess; "but I know very well that I am very senseless, and that vexes me mightily."

"Tôi không biết điều đó," nàng công chúa nói; "nhưng tôi biết rất rõ rằng tôi vô cùng thiếu trí khôn, và điều đó khiến tôi vô cùng phiền lòng."

"If that be all which troubles you, madam, I can very easily put an end to your affliction."

"Nếu chỉ có vậy làm nàng phiền lòng, thưa nàng, tôi có thể dễ dàng chấm dứt nỗi khổ của nàng."

"And how will you do that?" cried the Princess.

"Chàng sẽ làm thế nào?" nàng công chúa thốt lên.

"I have the power, madam," replied Riquet with the Tuft, "to give to that person whom I love best as much good sense as can be had; and as you, madam, are that very person, it will be your fault only if you have not as great a share of it as any one living, provided you will be pleased to marry me."

"Thưa nàng, tôi có khả năng," Riquet Chỏm Tóc đáp, "ban cho người mà tôi yêu thương nhất trí khôn nhiều nhất có thể; và vì nàng, thưa nàng, chính là người đó, nên nếu nàng không có một phần trí khôn lớn bằng bất cứ ai đang sống, đó sẽ chỉ là lỗi của nàng thôi, miễn là nàng vui lòng kết hôn với tôi."

The Princess was quite confused, and answered not a word.

Nàng công chúa hoàn toàn bối rối, không đáp lại một lời nào.

"I see," replied Riquet with the Tuft, "that this proposal does not please you, and I do not wonder at it; but I will give you a whole year to consider it."

"Tôi thấy," Riquet Chỏm Tóc nói, "lời đề nghị này không làm nàng vừa lòng, và tôi không lấy làm lạ; nhưng tôi sẽ cho nàng trọn một năm để suy nghĩ."

The Princess had so little sense and, at the same time, so great a longing to have some, that she imagined the end of that year would never come, so she accepted the proposal which was made her.

Nàng công chúa vốn ít trí khôn, mà đồng thời lại khao khát có được trí khôn đến mức nàng tưởng rằng ngày cuối năm ấy sẽ chẳng bao giờ đến, nên nàng đã nhận lời cầu hôn.

She had no sooner promised Riquet with the Tuft that she would marry him on that day twelvemonth than she found herself quite otherwise than she was before: she had an incredible faculty of speaking whatever she had in her mind in a polite, easy, and natural manner.

Nàng vừa hứa với Riquet Chỏm Tóc rằng sẽ kết hôn với chàng đúng một năm sau ngày đó, thì nàng thấy mình khác hẳn trước kia: nàng có một khả năng phi thường trong việc nói ra bất cứ điều gì nàng nghĩ trong đầu một cách lịch thiệp, dễ dàng và tự nhiên.

She began that moment a very gallant conversation with Riquet with the Tuft, which she kept up at such a rate that Riquet with the Tuft believed he had given her more sense than he had reserved for himself.

Ngay lúc đó nàng bắt đầu một cuộc trò chuyện rất duyên dáng với Riquet Chỏm Tóc, và nàng nói chuyện hay đến mức Riquet Chỏm Tóc tin rằng chàng đã ban cho nàng nhiều trí khôn hơn cả phần chàng giữ lại cho mình.

When she returned to the palace, the whole court knew not what to think of such a sudden and extraordinary change; for they heard from her now as much sensible discourse and as many infinitely witty phrases as they had heard stupid and silly impertinences before. The whole court was overjoyed beyond imagination at it. It pleased all but her younger sister, because, having no longer the advantage of her in respect of wit, she appeared in comparison with her a very disagreeable, homely girl.

Khi nàng trở về cung điện, cả triều đình không biết phải nghĩ gì về sự thay đổi đột ngột và phi thường ấy; vì giờ đây họ nghe từ nàng biết bao lời lẽ thông minh và biết bao câu nói dí dỏm vô cùng, trong khi trước đó họ chỉ nghe những lời ngớ ngẩn, đần độn. Cả triều đình vui mừng khôn xiết. Ai cũng vui, chỉ trừ người em gái, vì nàng không còn hơn chị về mặt trí khôn nữa, nên so với chị, nàng trở thành một cô gái khó ưa, tầm thường.

The King governed himself by her advice, and would even sometimes hold a council in her apartment. The news of this change in the Princess spread everywhere; the young princes of the neighboring kingdoms strove all they could to gain her favor, and almost all of them asked her in marriage; but she found not one of them had sense enough for her. She gave them all a hearing, but would not engage herself to any.

Nhà Vua điều hành đất nước theo lời khuyên của nàng, và đôi khi còn họp hội đồng ngay trong phòng của nàng. Tin tức về sự thay đổi của nàng công chúa lan truyền khắp nơi; các hoàng tử trẻ của các vương quốc láng giềng đều cố hết sức để giành được sự yêu mến của nàng, và hầu như tất cả đều ngỏ lời cầu hôn nàng; nhưng nàng thấy không ai trong số họ có đủ trí khôn cho mình. Nàng lắng nghe tất cả, nhưng không hứa hẹn với ai.

However, there came one so powerful, so rich, so witty, and so handsome that she could not help feeling a strong inclination toward him. Her father perceived it, and told her that she was her own mistress as to the choice of a husband, and that she might declare her intentions. She thanked her father, and desired him to give her time to consider it.

Tuy nhiên, có một người đến, quyền thế, giàu có, dí dỏm, và đẹp trai đến mức nàng không khỏi cảm thấy một sự ưa thích mạnh mẽ đối với chàng. Vua cha nhận ra điều đó, và bảo nàng rằng nàng được toàn quyền quyết định việc chọn chồng, và nàng có thể bày tỏ ý định của mình. Nàng cảm ơn vua cha, và xin ông cho nàng thời gian suy nghĩ.

She went by chance to walk in the same wood where she met Riquet with the Tuft, the more conveniently to think what she ought to do. While she was walking in a profound meditation, she heard a confused noise under her feet, as it were of a great many people busily running backward and forward. Listening more attentively, she heard one say:—

Tình cờ nàng đi dạo trong khu rừng nơi nàng từng gặp Riquet Chỏm Tóc, để tiện suy nghĩ xem mình nên làm gì. Trong khi nàng đang đi dạo, chìm trong suy tư sâu lắng, nàng nghe thấy một tiếng động hỗn loạn dưới chân mình, như thể có rất nhiều người đang tất bật chạy qua chạy lại. Lắng nghe kỹ hơn, nàng nghe ai đó nói:—

"Bring me that pot," another, "Give me that kettle," and a third, "Put some wood upon the fire."

"Đưa ta cái nồi kia," một người khác, "Đưa tôi cái ấm kia," và một người thứ ba, "Bỏ thêm củi vào lửa."

The ground at the same time opened, and she saw under her feet a great kitchen full of cooks, kitchen helps, and all sorts of officers necessary for a magnificent entertainment. There came out of it a company of cooks, to the number of twenty or thirty, who went to plant themselves about a very long table set up in the forest, with their larding pins in their hands and fox tails in their caps, and began to work, keeping time to a very harmonious tune.

Ngay lúc đó mặt đất mở ra, và nàng thấy dưới chân mình một gian bếp lớn đầy đầu bếp, phụ bếp, và đủ loại người phục vụ cần thiết cho một buổi tiệc lớn. Từ đó bước ra một đoàn đầu bếp, chừng hai ba chục người, họ đi đến đứng quanh một chiếc bàn dài dựng trong rừng, tay cầm que xâu thịt, đuôi cáo cài trên mũ, và bắt đầu làm việc, theo nhịp một điệu nhạc rất hài hòa.

The Princess, all astonished at this sight, asked them for whom they worked.

Nàng công chúa, hết sức kinh ngạc trước cảnh tượng này, hỏi họ đang làm việc cho ai.

"For Prince Riquet with the Tuft," said the chief of them, "who is to be married to-morrow."

"Cho Hoàng tử Riquet Chỏm Tóc," người đứng đầu đáp, "người sẽ kết hôn vào ngày mai."

The Princess, more surprised than ever, and recollecting all at once that it was now that day twelvemonth on which she had promised to marry the Prince Riquet with the Tuft, was ready to sink into the ground.

Nàng công chúa, càng kinh ngạc hơn nữa, chợt nhớ ra rằng hôm nay chính là ngày tròn một năm nàng đã hứa kết hôn cùng Hoàng tử Riquet Chỏm Tóc, suýt nữa khuỵu xuống đất.

What made her forget this was that when she made this promise, she was very silly; and having obtained that vast stock of sense which the prince had bestowed upon her, she had entirely forgotten the things she had done in the days of her stupidity. She continued her walk, but had not taken thirty steps before Riquet with the Tuft presented himself to her, gallant and most magnificently dressed, like a prince who was going to be married.

Điều khiến nàng quên mất lời hứa này là khi nàng hứa như vậy, nàng còn rất ngốc nghếch; và sau khi có được kho trí khôn to lớn mà hoàng tử đã ban cho nàng, nàng đã hoàn toàn quên những việc nàng đã làm trong những ngày ngu ngốc trước kia. Nàng tiếp tục đi dạo, nhưng chưa đi được ba mươi bước thì Riquet Chỏm Tóc đã hiện ra trước mặt nàng, phong độ và ăn mặc vô cùng lộng lẫy, như một hoàng tử sắp kết hôn.

"You see, madam," said he, "I am exact in keeping my word, and doubt not in the least but you are come hither to perform your promise."

"Thưa nàng, nàng thấy đấy," chàng nói, "tôi luôn giữ đúng lời hứa, và tôi không nghi ngờ chút nào rằng nàng đến đây là để thực hiện lời hứa của mình."

"I frankly confess," answered the Princess, "that I have not yet come to a decision in this matter, and I believe I never shall be able to arrive at such a one as you desire."

"Tôi xin thành thật thú nhận," nàng công chúa đáp, "rằng tôi chưa đi đến quyết định nào trong chuyện này, và tôi tin rằng tôi sẽ không bao giờ có thể đạt đến quyết định mà chàng mong muốn."

"You astonish me, madam," said Riquet with the Tuft.

"Nàng khiến tôi kinh ngạc, thưa nàng," Riquet Chỏm Tóc nói.

"I can well believe it," said the Princess; "and surely if I had to do with a clown, or a man of no sense, I should find myself very much at a loss. 'A princess always keeps her word,' he would say to me, 'and you must marry me, since you promised to do so.' But as he to whom I talk is the one man in the world who is master of the greatest sense and judgment, I am sure he will hear reason.

"Tôi tin là vậy," nàng công chúa nói; "và chắc chắn nếu tôi phải đối diện với một kẻ thô lỗ, hay một người không có chút trí khôn nào, tôi hẳn sẽ vô cùng bối rối. 'Một nàng công chúa luôn giữ lời hứa,' hắn sẽ nói với tôi, 'và nàng phải cưới ta, vì nàng đã hứa như vậy.' Nhưng vì người tôi đang nói chuyện lại là người duy nhất trên đời sở hữu trí khôn và phán đoán lớn nhất, tôi tin chắc chàng sẽ chịu nghe lẽ phải.

"You know that when I was but a fool I could scarcely make up my mind to marry you; why will you have me, now I have so much judgment as you gave me, come to such a decision which I could not then make up my mind to agree to? If you sincerely thought to make me your wife, you have been greatly in the wrong to deprive me of my dull simplicity, and make me see things much more clearly than I did."

"Chàng biết rằng khi tôi còn là một kẻ ngốc, tôi khó lòng quyết định lấy chàng; vậy tại sao chàng lại muốn tôi, giờ khi tôi đã có nhiều phán đoán như chàng đã ban cho, đi đến một quyết định mà trước đây tôi đã không thể quyết tâm đồng ý? Nếu chàng thật lòng muốn tôi làm vợ chàng, thì chàng đã sai lầm lớn khi tước đi sự ngây ngô của tôi, và khiến tôi nhìn mọi thứ rõ ràng hơn trước kia."

"If a man of no wit and sense," replied Riquet with the Tuft, "would be well received, as you say, in reproaching you for breach of your word, why will you not let me, madam, have the same usage in a matter wherein all the happiness of my life is concerned? Is it reasonable that persons of wit and sense should be in a worse condition than those who have none? Can you pretend this, you who have so great a share, and desired so earnestly to have it?

"Nếu một kẻ không có trí khôn," Riquet Chỏm Tóc đáp lại, "vẫn được tiếp đón tử tế, như nàng nói, khi trách nàng thất hứa, vậy sao nàng lại không cho tôi, thưa nàng, được đối xử tương tự trong chuyện liên quan đến toàn bộ hạnh phúc đời tôi? Có công bằng không khi những người có trí khôn lại phải chịu số phận tệ hơn những kẻ chẳng có gì? Nàng có thể nói vậy sao, nàng là người có được phần trí khôn lớn đến vậy, và từng khao khát có được nó đến thế?

"But let us come to the fact, if you please. Putting aside my ugliness and deformity, is there anything in me which displeased you? Are you dissatisfied with my birth, my wit, my humor, or my manners?"

"Nhưng hãy nói thẳng vào vấn đề, nếu nàng vui lòng. Bỏ qua sự xấu xí và dị dạng của tôi, có điều gì ở tôi khiến nàng không hài lòng? Nàng có bất mãn về dòng dõi, trí khôn, tính khí, hay cách cư xử của tôi không?"

"Not at all," answered the Princess; "I love you and respect you in all that you mention."

"Không hề," nàng công chúa đáp; "tôi yêu chàng và kính trọng chàng về tất cả những điều chàng vừa nói."

"If it be so," said Riquet with the Tuft, "I am happy, since it is in your power to make me the most amiable of men."

"Nếu vậy," Riquet Chỏm Tóc nói, "tôi thật hạnh phúc, vì nàng có quyền năng khiến tôi trở thành người đàn ông đáng yêu nhất."

"How can that be?" said the Princess.

"Làm sao có thể như vậy?" nàng công chúa hỏi.

"It is done," said Riquet with the Tuft, "if you love me enough to wish it was so; and that you may no ways doubt, madam, of what I say, know that the same fairy who on my birthday gave me for gift the power of making the person who should please me witty and judicious, has in like manner given you for gift the power of making him whom you love and to whom you would grant the favor, to be extremely handsome."

"Việc đó đã xong," Riquet Chỏm Tóc nói, "nếu nàng yêu tôi đủ để mong muốn điều đó thành sự thật; và để nàng khỏi nghi ngờ, thưa nàng, những gì tôi nói, xin hãy biết rằng chính bà tiên đã ban cho tôi vào ngày sinh món quà khiến người làm tôi vừa lòng trở nên dí dỏm và sáng suốt, cũng đã ban cho nàng món quà khiến người mà nàng yêu và người mà nàng ban ơn huệ ấy trở nên vô cùng đẹp trai."

"If it be so," said the Princess, "I wish with all my heart that you may be the most lovable prince in the world, and I bestow my gift on you as much as I am able."

"Nếu vậy," nàng công chúa nói, "tôi hết lòng mong chàng trở thành hoàng tử đáng yêu nhất trên đời, và tôi xin ban tặng món quà của mình cho chàng hết mức có thể."

The Princess had no sooner pronounced these words than Riquet with the Tuft appeared to her the finest prince upon earth, the handsomest and most amiable man she ever saw. Some affirm that it was not the fairy's charms, but love alone, which worked the change.

Nàng công chúa vừa nói xong những lời ấy thì Riquet Chỏm Tóc hiện ra trước mắt nàng là vị hoàng tử tuyệt vời nhất trần gian, đẹp trai và đáng yêu nhất mà nàng từng thấy. Có người khẳng định rằng không phải phép màu của bà tiên, mà chính tình yêu đơn thuần đã tạo nên sự thay đổi ấy.

They say that the Princess, having made due reflection on the perseverance of her lover, his discretion, and all the good qualities of his mind, his wit and judgment, saw no longer the deformity of his body, nor the ugliness of his face; that his hump seemed to her no more than the grand air of one having a broad back, and that whereas till then she saw him limp horribly, she now found it nothing more than a certain sidling air, which charmed her.

Người ta kể rằng nàng công chúa, sau khi suy ngẫm kỹ về lòng kiên trì của người yêu, sự khéo léo của chàng, và mọi phẩm chất tốt đẹp trong tâm hồn chàng, trí khôn và sự phán đoán của chàng, không còn thấy sự dị dạng nơi thân thể chàng, cũng chẳng thấy sự xấu xí nơi khuôn mặt chàng; rằng cái bướu của chàng đối với nàng chỉ như dáng vẻ oai vệ của một người có tấm lưng rộng, và trong khi trước kia nàng thấy chàng đi khập khiễng thật khủng khiếp, giờ nàng chỉ thấy đó như một dáng đi nghiêng nghiêng đặc biệt, khiến nàng say mê.

They say further that his eyes, which were squinted very much, seemed to her most bright and sparkling, that their irregularity passed in her judgment for a mark of the warmth of his affection, and, in short, that his great red nose was, in her opinion, somewhat martial and heroic in character.

Người ta còn kể rằng đôi mắt lác nặng của chàng đối với nàng lại trông thật sáng ngời và lấp lánh, rằng sự không đều của chúng trong mắt nàng lại là dấu hiệu của sự nồng nàn trong tình cảm chàng dành cho nàng, và, tóm lại, rằng chiếc mũi to đỏ của chàng, theo nàng, mang một vẻ oai phong và anh hùng.

However it was, the Princess promised immediately to marry him, on condition that he obtained the King's consent. The King, knowing that his daughter highly esteemed Riquet with the Tuft, whom he knew also for a most sage and judicious prince, received him for his son-in-law with pleasure, and the next morning their nuptials were celebrated, as Riquet with the Tuft had foreseen, and according to the orders he had given a long time before.

Dù thế nào đi nữa, nàng công chúa đã lập tức hứa hôn với chàng, với điều kiện chàng phải được sự chấp thuận của Vua cha. Nhà Vua, biết rằng con gái mình vô cùng quý mến Riquet Chỏm Tóc, người mà ông cũng biết là một hoàng tử vô cùng khôn ngoan và sáng suốt, đã vui vẻ nhận chàng làm con rể, và sáng hôm sau lễ cưới của họ được cử hành, đúng như Riquet Chỏm Tóc đã tiên liệu, và theo đúng những mệnh lệnh chàng đã ban ra từ trước đó rất lâu.