The Town Musicians (Bremen Town Musicians)

A donkey had grown so old and feeble that he was of no more use to his master.

Có một con lừa đã già yếu đến nỗi chẳng còn ích gì cho chủ nhân của nó nữa.

One night he heard his master and mistress talking together. “I wonder you still keep that donkey,” said the woman; “he is of no use to you, and you only waste your money buying food for him.”

Một đêm nọ nó nghe thấy chủ nhân và bà chủ đang nói chuyện với nhau. “Tôi thắc mắc sao ông vẫn giữ con lừa đó,” người phụ nữ nói; “nó chẳng còn ích gì cho ông cả, ông chỉ tổ tốn tiền mua thức ăn cho nó thôi.”

“That is true,” answered the man. “I would do well to get rid of him. I might sell his hide to the tanner.”

“Đúng vậy,” người đàn ông đáp. “Tôi nên loại bỏ nó thì hơn. Tôi có thể bán da nó cho thợ thuộc da.”

When the donkey heard this he knew it was time for him to be going, if he wished to keep his skin for his own use. He pushed the stable-door open with his nose, and made off down the road without saying good-by to anyone. “I may be too weak to work,” said he, “but my voice is still strong. I will go to the big city and become a musician.”

Khi con lừa nghe thấy điều này, nó biết đã đến lúc mình phải ra đi, nếu muốn giữ được tấm da của mình cho riêng mình. Nó lấy mũi đẩy cửa chuồng ra, và bỏ đi xuống con đường mà chẳng chào tạm biệt ai cả. “Ta có thể yếu quá để làm việc,” nó nói, “nhưng giọng ta vẫn còn khỏe. Ta sẽ đến thành phố lớn và trở thành một nhạc sĩ.”

He had not gone far when he saw an old hound lying beside the road and whining. “Well, old Bellmouth,” said the donkey, “what ails you? You seem to be in trouble.”

Nó chưa đi được bao xa thì thấy một con chó săn già nằm bên đường rên rỉ. “Này, lão Mõm Chuông,” con lừa nói, “anh làm sao vậy? Anh trông có vẻ đang gặp rắc rối.”

“Trouble indeed,” answered the hound. “I have grown so old and stiff that I am no longer able to run with the pack, so my master had no more use for me. He drove me away and threw stones after me. What is to become of me now I do not know. If my master would not keep me I am sure no one else will.”

“Rắc rối thật đấy,” con chó săn đáp. “Tôi đã già và cứng đờ đến mức không thể chạy theo đàn được nữa, nên chủ tôi không còn cần đến tôi nữa. Ông ấy đuổi tôi đi và còn ném đá theo tôi. Tôi không biết rồi đây mình sẽ ra sao. Nếu chủ tôi không muốn giữ tôi lại, tôi chắc chẳng ai khác sẽ muốn cả.”

“Do not trouble yourself over that,” said the donkey. “I am going to the city to be a musician, and if you like you shall come along and sing with me. I know you have a fine voice, and we two together may make our fortunes.”

“Đừng lo lắng về chuyện đó,” con lừa nói. “Tôi đang đến thành phố để làm nhạc sĩ, và nếu anh muốn, hãy đi cùng tôi và hát cùng tôi. Tôi biết anh có giọng hát hay, và hai chúng ta cùng nhau có thể gây dựng được cơ nghiệp đấy.”

The hound was pleased with this idea. He got to his feet, and he and the donkey went on together in company.

Con chó săn thích ý tưởng này. Nó đứng dậy, và nó cùng con lừa lên đường đồng hành với nhau.

A little while after they came to where a cat sat in the grass by the roadside, looking as sad and doleful as a rainy day in fall.

Một lát sau họ đến nơi có một con mèo đang ngồi trong đám cỏ bên đường, trông buồn bã và ủ rũ như một ngày mưa mùa thu.

“What is the matter with you, Whiskers?” asked the donkey. “You look as though all the cream were sour and all the rats were dead.”

“Anh làm sao vậy, Ria Mép?” con lừa hỏi. “Anh trông như thể cả bát kem đã bị chua và cả đàn chuột đã chết hết vậy.”

“There is no cream for me nowadays,” said the cat, “and though there are plenty of rats I am too old to catch them. I am no longer quick and active, and I would rather sit by the fire and purr. For this reason my mistress has driven me out of the house with a broom, and I have no place to go. What would you advise me to do in such a case?”

“Dạo này chẳng còn kem cho tôi nữa,” con mèo nói, “và dù có nhiều chuột, tôi cũng già quá không bắt được nữa. Tôi không còn nhanh nhẹn, linh hoạt nữa, và tôi thà ngồi bên bếp lửa mà kêu gừ gừ. Vì lẽ đó mà bà chủ tôi đã cầm chổi đuổi tôi ra khỏi nhà, và tôi chẳng còn nơi nào để đi cả. Anh sẽ khuyên tôi làm gì trong trường hợp này?”

“Come with us,” said the donkey. “Brother Bellmouth and I are going to the city to be musicians, and if you choose to come along and join your voice with ours we shall be glad to have you.”

“Đi cùng chúng tôi đi,” con lừa nói. “Anh bạn Mõm Chuông và tôi đang đến thành phố để làm nhạc sĩ, và nếu anh muốn đi cùng và hòa giọng mình với chúng tôi, chúng tôi sẽ rất vui được có anh.”

The cat was delighted, and leaping out into the road it trotted along beside the others.

Con mèo mừng rỡ, và nhảy vọt ra đường, nó lon ton đi cùng những con vật khác.

Presently they came to a farmyard, and a cock had flown up on the gate post. It stretched its neck and crowed, and crowed again.

Chẳng mấy chốc họ đến một sân trại, và một con gà trống đã bay lên đậu trên cột cổng. Nó vươn cổ ra và gáy, rồi lại gáy nữa.

“Enough! Enough!” cried the donkey. “Do you want to split our ears with your crowing?”

“Đủ rồi! Đủ rồi!” con lừa kêu lên. “Anh muốn làm điếc tai chúng tôi với tiếng gáy của anh à?”

“I must crow while I can,” said the cock, “for that is my business. Every morning I crow to wake the men, and I also crow to tell what weather we will have. But I heard the mistress say that company was coming to-morrow and that she must make me into soup, so my crowing days are almost over.”

“Tôi phải gáy khi còn có thể,” con gà trống nói, “vì đó là công việc của tôi. Mỗi sáng tôi gáy để đánh thức mọi người dậy, và tôi cũng gáy để báo thời tiết sẽ ra sao. Nhưng tôi nghe bà chủ nói rằng ngày mai sẽ có khách đến, và bà ấy phải biến tôi thành súp, nên những ngày gáy của tôi sắp hết rồi.”

“That is a bad business,” said the donkey. “You had better come with us. We are going to the city to become musicians, and such a voice as yours would be a great help.”

“Đó quả là chuyện tệ hại,” con lừa nói. “Anh nên đi cùng chúng tôi thì hơn. Chúng tôi đang đến thành phố để trở thành nhạc sĩ, và một giọng hát như của anh sẽ là một trợ giúp lớn đấy.”

The cock did not wait to be asked twice. He flew down from the gatepost and flapped along beside them, but this was tiresome, so the donkey bade the cock fly up on to his back, and after that Master Red-head rode along in comfort.

Con gà trống không đợi phải mời đến lần thứ hai. Nó bay xuống từ cột cổng và vỗ cánh đi cùng bọn họ, nhưng như vậy khá mệt, nên con lừa bảo con gà trống bay lên lưng mình, và sau đó ngài Đầu Đỏ cưỡi đi thoải mái hơn nhiều.

Presently it began to grow dark, and still the musicians had not come within sight of the big city. Instead they came to a deep wood, and after wandering about in it for some time they grew so weary that they decided to go no farther that night. The donkey and the hound lay down under a large tree, the cat climbed up to a crotch of the branches, while the cock was not content to roost anywhere but at the top of the tree.

Chẳng mấy chốc trời bắt đầu tối dần, mà các nhạc sĩ vẫn chưa nhìn thấy thành phố lớn ở đâu cả. Thay vào đó họ đến một khu rừng rậm sâu, và sau khi lang thang trong đó một lúc, họ trở nên mệt mỏi đến mức quyết định không đi xa hơn nữa vào đêm đó. Con lừa và con chó săn nằm xuống dưới một cây to, con mèo trèo lên một chạc cây, còn con gà trống thì không chịu đậu ở bất cứ đâu ngoài trên ngọn cây.

He had not been sitting there long when he said, “Brothers, I see a light not far off. There must be a house there.”

Nó chưa ngồi ở đó được bao lâu thì nói, “Các anh em ơi, tôi thấy có ánh sáng ở không xa đây. Chắc hẳn có một ngôi nhà ở đó.”

“That is good news,” said the donkey. “I for one have no liking for sleeping on the bare ground. Perhaps if we go there and sing they may give us a night’s lodging.”

“Đó là tin tốt đấy,” con lừa nói. “Riêng tôi thì không thích ngủ trên nền đất trần chút nào. Có lẽ nếu chúng ta đến đó và hát, họ có thể sẽ cho chúng ta ở trọ qua đêm.”

This plan suited the others. The cat and the cock came down from the tree, and the four musicians set out together in the direction of the light.

Kế hoạch này hợp ý những con vật khác. Con mèo và con gà trống leo xuống khỏi cây, và bốn nhạc sĩ cùng nhau lên đường theo hướng có ánh sáng.

It was not long before they came to a house and the light the cock had seen shone through a lower window. The donkey, being the largest, was chosen to look in through the window and tell the others what he saw.

Chẳng mấy chốc họ đến một ngôi nhà và ánh sáng mà con gà trống đã thấy chiếu ra qua một ô cửa sổ tầng dưới. Con lừa, vì to lớn nhất, được chọn để nhìn qua cửa sổ và kể cho những con khác biết nó thấy gì.

The donkey looked so long and so silently that the others grew impatient. “Well, Brother Greycoat, what do you see?” asked the hound.

Con lừa nhìn rất lâu và rất im lặng đến nỗi những con khác trở nên sốt ruột. “Nào, anh bạn Áo Xám, anh thấy gì vậy?” con chó săn hỏi.

“Brothers,” said the donkey in a low voice, “I can easily see that this house belongs to a band of robbers. They have a quantity of treasure piled up in one corner of the room, and they are sitting around the table eating and drinking.”

“Các anh em ơi,” con lừa nói bằng giọng trầm, “tôi có thể thấy rõ ràng rằng ngôi nhà này thuộc về một băng cướp. Chúng có một đống của cải chất đầy ở một góc phòng, và chúng đang ngồi quanh bàn ăn uống.”

“Oh, if we could only scare them away and take the treasure for ourselves! Robbers are always cowards,” said the dog.

“Ôi, giá mà chúng ta có thể dọa chúng bỏ chạy và lấy hết của cải cho mình! Bọn cướp lúc nào cũng là những kẻ nhát gan mà,” con chó nói.

The four companions consulted together and laid out a plan for frightening the robbers away. The donkey put his front feet up on the windowsill, the dog mounted on his back, the cat mounted on the dog’s back, and the cock flew up on to the cat. Then at a certain signal they all began to sing together. The donkey brayed, the dog howled, the cat miaued, and the cock crowed. The noise they made was terrible. The robbers jumped up in a fright, and as soon as the animals saw they were frightened they smashed the glass and sprang into the room.

Bốn người bạn cùng bàn bạc với nhau và lập ra một kế hoạch để dọa cho bọn cướp bỏ chạy. Con lừa đặt hai chân trước lên bậu cửa sổ, con chó trèo lên lưng nó, con mèo trèo lên lưng con chó, và con gà trống bay lên đậu trên con mèo. Rồi theo một tín hiệu nhất định, tất cả chúng cùng cất tiếng hát. Con lừa rống lên, con chó tru lên, con mèo kêu meo meo, và con gà trống gáy. Tiếng ồn chúng tạo ra thật kinh khủng. Bọn cướp giật mình đứng bật dậy vì sợ hãi, và ngay khi những con vật thấy chúng đã sợ hãi, chúng liền đập vỡ kính cửa sổ và nhảy vào phòng.

The robbers fled out of the door pell-mell and into the woods without stopping to look behind them.

Bọn cướp chạy túa ra khỏi cửa hỗn loạn và chạy vào rừng mà không dừng lại để nhìn phía sau.

“That was easily done,” said the donkey. The animals then sat down at the table and ate and drank to their hearts’ content. After that they put out the lights, and then they settled down for the night, each one in the most comfortable place it could find. The donkey lay down on a heap of straw outside, the dog curled up behind the door, the cat settled down on the warm ashes, and the cock flew up and perched on the rafters. Then they all went to sleep.

“Việc đó dễ dàng quá,” con lừa nói. Rồi những con vật ngồi xuống bàn và ăn uống thỏa thích. Sau đó chúng tắt hết đèn đi, rồi chúng thu xếp chỗ ngủ qua đêm, mỗi con ở nơi thoải mái nhất mà nó có thể tìm được. Con lừa nằm xuống trên một đống rơm bên ngoài, con chó cuộn tròn sau cánh cửa, con mèo nằm yên trên đám tro ấm, còn con gà trống thì bay lên đậu trên xà nhà. Rồi tất cả chúng đều chìm vào giấc ngủ.

Out in the forest the robbers wandered about for awhile, and then they all got together and talked things over.

Ngoài khu rừng, bọn cướp lang thang một lúc, rồi tất cả tụ họp lại và bàn bạc với nhau.

“We were very foolish to be so easily frightened,” said the captain. “I have been listening and watching, and everything is quiet around the house and the lights are out. Let us go back there and see if anyone is there.”

“Chúng ta thật ngốc nghếch khi sợ hãi dễ dàng như vậy,” tên đầu sỏ nói. “Tôi đã lắng nghe và quan sát, mọi thứ đều yên tĩnh quanh ngôi nhà và đèn đã tắt hết rồi. Hãy quay lại đó xem có ai ở đó không.”

To this the others agreed. They crept back to the house, and the captain sent one of the men inside to see what was doing.

Những tên khác đồng ý với điều này. Chúng lén lút quay lại ngôi nhà, và tên đầu sỏ cử một tên vào trong xem có chuyện gì.

The man went in and looked about, and saw the cat’s eyes shining in the dark. He thought they were live coals, and as he needed a light he went up and stuck a stick toward them, meaning to light it.

Tên đó bước vào và nhìn quanh, thấy đôi mắt con mèo sáng lên trong bóng tối. Hắn nghĩ đó là than hồng, và vì cần lửa, hắn tiến đến chọc một cây que vào đó, định châm lửa.

At once the cat sprang up with a yowl and scratched his face. The man was terrified. He ran to the door and the dog sprang out and bit him. He tumbled out into the courtyard and the donkey kicked him. The noise wakened the cock and it stretched its neck and crowed “Cock-a-doodle-doo!”

Ngay lập tức con mèo bật dậy gào lên và cào vào mặt hắn. Tên cướp kinh hoàng. Hắn chạy ra cửa và con chó nhảy ra cắn hắn. Hắn ngã lăn ra sân, và con lừa đá hắn. Tiếng ồn ào đánh thức con gà trống, nó vươn cổ lên và gáy vang “Cúc cù cu!”

The robber ran back to his captain trembling. “Let us get away!” he cried. “A horrible witch sits by the hearth, and she flew at me screaming, and bit and scratched me. A man back of the door stuck a knife in my leg. Outside a hideous black thing hit me with a club, and on the roof sits a judge who cried, ‘Bring the rascal here!’”

Tên cướp chạy về chỗ tên đầu sỏ, run rẩy. “Chạy trốn ngay đi!” hắn kêu lên. “Có một mụ phù thủy khủng khiếp ngồi bên bếp lửa, và mụ ta lao vào tôi, thét lên, cào và cắn tôi. Một gã đàn ông sau cánh cửa đâm dao vào chân tôi. Ngoài sân một con vật đen xì gớm ghiếc đánh tôi bằng một cây gậy, còn trên mái nhà có một vị quan tòa hét lên, ‘Đưa tên vô lại đó đến đây!’”

The robbers waited to hear no more; they took to their heels and ran away, and if they have not stopped they must be running still.

Bọn cướp không đợi nghe thêm gì nữa; chúng ba chân bốn cẳng chạy trốn, và nếu chúng chưa dừng lại thì hẳn giờ vẫn còn đang chạy.

But the four comrades found it so comfortable in the robbers’ house that they stayed there and enjoyed the robbers’ treasure, and never went to the big city to become musicians after all.

Nhưng bốn người bạn thấy ngôi nhà của bọn cướp thoải mái đến mức chúng ở lại đó và hưởng thụ của cải của bọn cướp, và cuối cùng chẳng bao giờ đến thành phố lớn để trở thành nhạc sĩ nữa.

Transcriber’s Notes:

Transcriber’s Notes:

Obvious punctuation errors repaired.

Obvious punctuation errors repaired.

Page vi, “Alladin” changed to “Aladdin” to reflect usage in text (Aladdin, or the Magic)

Page vi, “Alladin” changed to “Aladdin” to reflect usage in text (Aladdin, or the Magic)